Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Journals name baner

No. 2(21) (2024)

Artykuły

From the diaries of female citizens. On the paradoxes of relations between women and the state in Poland

  • Beata Kowalska
Published: 2024-12-30

Abstract

Citizenship, through the formalisation of relations between the state and individuals, constantly defines one of the key political identities. Although it should be a neutral tool, social life reveals many situations in which people experience citizenship differently. Gender is a category that reveals many of such differences. Starting from gender theories of citizenship, I analyse diaries written by participants in protests in defence of abortion rights in 2020. The empirical material collected allows us to understand how citizenship is negotiated in a situation where fundamental rights are being challenged. It is realised in everyday practices of resistance, but also in care for oneself and the community.

References

  1. Anthias Floya, Yuval-Davis Nira (red.) (2009), Kobiety, naród, państwo, tłum. Maciejczyk Jakub, Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego. [Google Scholar]
  2. bell hooks (1994), Teaching to Transgress: Education as the Practice of Freedom, London: Routledge. [Google Scholar]
  3. bell hooks (2003), Teaching Community, London: Routledge. [Google Scholar]
  4. bell hooks (2009), Teaching Critical Thinking: Practical Wisdom, London: Routledge. [Google Scholar]
  5. Bellamy Richard (2008), Citizenship. A Very Short Introduction, Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  6. Benhabib Seyla (2015), Prawa Innych. Przybysze, rezydenci i obywatele, tłum. Michał Filipczuk, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  7. Bhattacharya Tithi (2020), Dlaczego potrzebujemy Teorii Reprodukcji Społecznej, by zrozumieć kryzys w dobie koronawirusa?, przeł. Karolina Grzegorczyk, „Praktyka Teoretyczna”, https://praktyka-teoretyczna-prod.herokuapp.com/artykuly/dlaczego-potrzebujemy-teoriireprodukcji- spolecznej-zrozumiec-kryzys-w-dobie-koronawirusa/ (dostęp 18.05.2025). Bhattacharya Tithi (red.) (2017), Social Reproduction Theory. Remapping Class, Recentring Oppresion, London: Pluto Press. [Google Scholar]
  8. Dirik Dilar (2022), The Kurdish Women’s Movement History, Theory, Practice, London: Pluto Press. [Google Scholar]
  9. Donovan Josephine (2000), Feminist Theory: The Intellectual Traditions, London: Bloomsbury Academic. [Google Scholar]
  10. Gerami Shahin (1996), Women and Fundamentalism. Islam and Christianity, London: Routledge. [Google Scholar]
  11. Gouldner Alvin W. (2010), Kryzys zachodniej socjologii, tłum. Paweł Tomanek, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos. [Google Scholar]
  12. Grabowska Magdalena (2018), Zerwana genealogia. Działalność społeczna i polityczna kobiet po 1945 r. a współczesny ruch kobiecy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  13. Isin Engin F., Wood Patricia K. (1999), Citizenship and Identity, London: Sage. [Google Scholar]
  14. Kabeer Naila (2005), The Search for Inclusive Citizenship: Meanings and Expressions in an Interconnected World, w: Naila Kabeer (red.), Inclusive Citizenship: Meanings and Expressions. Claiming Citizenship, New York–London: Zed Books. [Google Scholar]
  15. Kacperczyk Anna (2014), Autoetnografia – technika, metoda, nowy paradygmat? O metodologicznym statusie autoetnografii, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, tom X/3. [Google Scholar]
  16. Kawehipuaakahaopulani Hobart H.J., Kneese Tamara (2020), Radical Care Survival Strategies for Uncertain Times, „Social Text”, 38 (1). [Google Scholar]
  17. Korolczuk Elżbieta (2018), Odzyskiwanie języka, czyli jak zmieniła się debata o aborcji w kontekście Czarnych Protestów i Strajków Kobiet, w: Elżbieta Korolczuk, Beata Kowalska, Jennifer Ramme, Claudia Snochowska-Gonzalez (red.), Bunt kobiet. Czarne Protesty i Strajki Kobiet, Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności. [Google Scholar]
  18. Kościelniak Marcin (2024), Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956–1993, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  19. Kowalska Beata (2013), Kobiety, rozwój, obywatelstwo w Haszymidzkim Królestwie Jordanii, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  20. Kowalska Beata (2020), Polka (nie)podległa o płci i obywatelstwie w Czarnych Protestach, w: Jacek Kołtan, Grzegorz Piotrowski (red.), Kontrrewolucja u bram, Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności. [Google Scholar]
  21. Kowalska Beata, Nawojski Radosław (2018), Uwaga, uwaga tu obywatelki! Obywatelstwo jako praktyka w Czarnych Protestach i Strajkach Kobiet, w: Elżbieta Korolczuk, Beata Kowalska, Jennifer Ramme, Claudia Snochowska-Gonzalez (red.), Bunt kobiet. Czarne Protesty i Strajki Kobiet, Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności. [Google Scholar]
  22. Kowalska Beata, Nawojski Radosław (2019), Matka – Obywatelka o rekonceptualizacji obywatelstwa w kontekście Czarnych Protestów, „Studia Sociologica”, Kobiety w społeczeństwie obywatelskim: miejsce, rola, status, 11 (1). [Google Scholar]
  23. Kowalska Beata, Nawojski Radosław (2022), Karty z dziennika kobiecej rewolucji. Szkice z socjologicznego archiwum, w: Anna Krajewska, Marta Rawłuszko (red.), Równouprawnienie. Księga pamiątkowa dla Profesory Małgorzaty Fuszary, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  24. Kowalska Beata, Nawojski Radosław, Pluta Magdalena (2018), Kobiece rewolucje wciąż trwają, w: Maria Zielińska, Dorota Szaban, Beata Trzop (red.), Transgraniczność w perspektywie socjologicznej: Europa–Podzielona wspólnota?, Zielona Góra: Lubuskie Towarzystwo Naukowe. [Google Scholar]
  25. Leder Andrzej (2014), Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  26. Lister Ruth (1997), Citizenship. Feminist Perspective, New York: New York University Press. Lister Ruth (2008), Od intymności do globalności: refleksje nad płciowym wymiarem obywatelstwa, tłum. Michowicz Monika, w: Elżbieta H. Oleksy (red.), Tożsamość i obywatelstwo w społeczeństwie wielokulturowym, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  27. MacKinnon Catharine A. (1991), Towards a Feminist Theory of State, Cambridge, MA–London, UK: Harvard University Press. [Google Scholar]
  28. Martínez Josefina L. (2020), Koronawirus, kapitalizm i patriarchat: kto się teraz zajmie dziećmi?, tłum. Karolina Grzegorczyk, „Praktyka Teoretyczna”, https://praktyka-teoretyczna-prod. herokuapp.com/artykuly/koronawirus-kapitalizm-patriarchat/ (dostęp 18.05.2025). [Google Scholar]
  29. Nawojski Radosław (2024), Tu obywatel_ka! Mobilizacje społeczne na rzecz praw reprodukcyjnych w Polsce po 2016 roku a konstruowanie obywatelstwa, Kraków: Uniwersytet Jagielloński (praca doktorska). [Google Scholar]
  30. Nawojski Radosław, Kowalska Beata (2022), Kiedy państwo mnie nie chroni…” – oddolne mobilizacje na rzecz praw reprodukcyjnych a doświadczanie obywatelstwa, w: „Studia Socjologiczne”, 1 (244). [Google Scholar]
  31. Nawratek Krzysztof (2008), Miasto jako idea polityczna, Kraków: Korporacja ha!art. [Google Scholar]
  32. Putnam Tong Rosemary (2002), Myśl feministyczna. Wprowadzenie, tłum. Jarosław Mikos, Bożena Umińska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  33. Raciborski Jacek (2011), Obywatelstwo w perspektywie socjologicznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  34. Rawłuszko Marta (2025), Keynote during the Emma Goldman Awards 2025 ceremony presented by FLAX Foundation and hosted by the Institute for Human Sciences (IWM) in Vienna. [Google Scholar]
  35. Solnit Rebecca (2019), Nadzieja w mroku, tłum. Anna Dzierzgowska, Sławomir Królak, Kraków: Wydawnictwo Karakter. [Google Scholar]
  36. Sullivan Donna (1995), The Public/Private Distinction in International Human Rights Law, w: Julie S. Peters, Andrea Wolper (red.), Women’s Rights, Human Rights: International Feminist Perspectives, New York: Routledge. [Google Scholar]
  37. Touraine Alain (2016), Socjologia wolności. Od narodowych do globalnych ruchów społecznych, w: Jacek Kołtan (red.), Przesilenie. Nowa kultura polityczna, Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności. [Google Scholar]
  38. Tronto Joan C. (2013), Caring Democracy: Markets, Equality, and Justice, New York–London, UK: New York University. Press. [Google Scholar]
  39. Werbner Pnina (2007), Upolitycznione macierzyństwo i feminizacja obywatelstwa: ruchy kobiece i transformacja sfery publicznej, tłum. Katarzyna Stańczak-Wiślicz, w: Renata E. Hryciuk, Agnieszka Kościańska (red.), Gender perspektywa antropologiczna, tom I, Organizacja społeczna, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  40. Wyka Anna (1993), Badacz społeczny wobec doświadczenia, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN. [Google Scholar]
  41. Young Iris Marion (2009), Bezstronność i obywatelska sfera publiczna. Niektóre implikacje feministycznej krytyki teorii moralnej i politycznej, tłum. Jakub Maciejczyk, Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.