Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Journals name baner

No. 2(11) (2019)

Artykuły

Between anti-clericalism and orthodoxy. Religiosity of Poles as reflected in the European Values Study

Published: 2019-12-30

Abstract

Poles’ religiosity is sometimes presented as a case falsifying the secularization paradigm. One of the main explanations for this phenomenon was proposed by José Casanova in his theory of public religion, which shows that the socio-political commitment of the Church immunizes against secularization. Basing on data from the European Values Study, this article aims to verify this thesis on the example of Poland. The analysis shows that while the influence of the Catholic church on the representation of the desired socio-political order is systematically weakening, on the other hand the level of beliefs remains more or less unchanged and high. Poles have also been and are reluctant to accept public religion, which leads to the privatization of religion and contradicts the assumptions of the Casanova theory.

References

  1. Argue Amy, Johnson David R., White Lynn K. (1999), Age and Religiosity: Evidence from a Three-Wave Panel Analysis, „Journal for the Scientific Study of Religion”, 38 (3), s. 423–435. [Google Scholar]
  2. Bellah Robert N. (1998), Ewolucja religii, w: Władysław Piwowarski (red.), Socjologia religii. Antologia tekstów, Kraków: NOMOS, s. 207–228. [Google Scholar]
  3. Berger Peter L. (1997), Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, Kraków: NOMOS. [Google Scholar]
  4. Berger Peter L. (2009), Refleksje o dzisiejszej socjologii religii, „Teologia Polityczna”, 5, s. 89–100. Borowik Irena (1996), Religion and sexual values in Poland, „Journal of Contemporary Religion”, 11 (1), s. 89–94. [Google Scholar]
  5. Borowik Irena (1997), Procesy instytucjonalizacji i prywatyzacji religii w powojennej Polsce, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  6. Borowik Irena (2002), Religia i Kościół a społeczeństwo obywatelskie w procesie demokratycznej transformacji na przykładzie Polski, w: Józef Baniak (red.), Katolicyzm polski na przełomie wieków. Teologiczny, instytucjonalny i wspólnotowy wymiar Kościoła, Poznań: UAM, s. 73–84. [Google Scholar]
  7. Borowik Irena, Zdaniewicz Witold (red.) (1996), Od Kościoła ludu do Kościoła wyboru: religia a przemiany społeczne w Polsce, Kraków: NOMOS. [Google Scholar]
  8. Casanova José (2004), Religia, europejskie tożsamości świeckie i integracja europejska, „Wokół Współczesności”, 2, s. 52–74. [Google Scholar]
  9. Casanova José (2005), Religie publiczne w nowoczesnym świecie, Kraków: NOMOS. [Google Scholar]
  10. Casanova José (2009), Sekularyzacja przemyślana na nowo: globalna perspektywa porównawcza, „Teologia Polityczna”, 5, s. 101–114. [Google Scholar]
  11. Davie Grace (2000), Religion in Modern Europe: A Memory Mutates, Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  12. Davie Grace (2007), Patterns of Religion in Western Europe: An Exceptional Case, w: Richard K. Fenn (red.), The Blackwell Companion to Sociology of Religion, London: Blackwell Publishing, s. 264–278. [Google Scholar]
  13. Douglas Mary (1982), The Effects of Modernization on Religious Change, „Daedalus”, 111 (1), s. 1–19. [Google Scholar]
  14. Fokas Effie (2012), ‘Eastern’ Orthodoxy and ‘Western’ Secularisation in Contemporary Europe (with Special Reference to the Case of Greece), „Religion, State and Society”, 40 (3–4), s. 395–414. [Google Scholar]
  15. Ganiel Gladys (2016), Transforming Post-Catholic Ireland: Religious Practice in Late Modernity, Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  16. Grzymała-Busse Anna (2015), Nations under God: How Churches Use Moral Authority to Influence Policy, Princeton: Princeton University Press. [Google Scholar]
  17. Hierlemann Dominik (2005), Lobbying der katholischen Kirche. Das Einflussnetz des Klerus in Polen, Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften. [Google Scholar]
  18. Jagodzinski Wolfgang, Dobbelaere Karl (1995), Secularization and church religiosity, w: Jan W. van Deth, Elinor Scarbrough (red.), Beliefs in Government. Volume Four: The Impact of Values, Oxford: Oxford University Press, s. 76–119. [Google Scholar]
  19. Knöbl Wolfgang (2001), Spielräume der Modernisierung. Das Ende der Eindeutigkeit, Weilerswist: Velbrück Wissenschaft. [Google Scholar]
  20. Köhrsen Jens (2012), How religious is the public sphere? A critical stance on the debate about public religion and post-secularity, „Acta Sociologica”, 55 (3), s. 273–288. [Google Scholar]
  21. Kołodziejczyk Arkadiusz (2002), Ruch ludowy a Kościół rzymskokatolicki w latach II Rzeczypospolitej, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. [Google Scholar]
  22. Luckmann Thomas (1996), Niewidzialna religia: problem religii we współczesnym społeczeństwie, Kraków: NOMOS. [Google Scholar]
  23. Mariański Janusz (2004), Religijność społeczeństwa polskiego w perspektywie europejskiej. Próba syntezy socjologicznej, Kraków: NOMOS. [Google Scholar]
  24. Mariański Janusz (2006), Sekularyzacja i desekularyzacja w nowoczesnym świecie, Lublin: Wydawnictwo KUL. Nosowski Zbigniew (2005), Kościół w Polsce bez Papieża-Polaka – czy bać się o przyszłość? „Więź”, XLVII (562–563), s. 41–49. [Google Scholar]
  25. Nosowski Zbigniew (2009), Kościół godny(?) zaufania. Nad wynikami sondaży opinii publicznej z lat 1989–2008, „Teologia Polityczna”, 5, s. 141–159. [Google Scholar]
  26. Ó Féich Pádraig, O’Connell Michael (2015), Changes in Roman Catholic Beliefs and Practices in Ireland between 1981 and 2008 and the Emergence of the Liberal Catholic, „Journal of Contemporary Religion”, 30 (2), s. 231–247. [Google Scholar]
  27. Pace Enzo (2011), Religion as Communication, Surrey: Ashgate. [Google Scholar]
  28. Piwowarski Władysław (1996), Od ‘Kościoła ludu’ do ‘Kościoła wyboru’, w: Irena Borowik, Witold Zdaniewicz (red.), Od „Kościoła ludu” do „Kościoła wyboru”, Kraków: NOMOS, s. 9–16. [Google Scholar]
  29. Stark Rodney, Glock Charles Y. (1968), American piety: the nature of religious commitment, Berkeley–Los Angeles–London: University of California Press. [Google Scholar]
  30. Stark Rodney (1999), Secularization, R.I.P., „Sociology of Religion”, 60 (3), s. 249–273. [Google Scholar]
  31. Turner Bryan S. (1991), Religion and social theory, London–Newbury Park: Sage Publications. [Google Scholar]
  32. Zarycki Tomasz (2004), Kapitał społeczny a trzy polskie drogi do nowoczesności, „Kultura i Społeczeństwo”, 48 (2), s. 45–65. [Google Scholar]
  33. Zielińska Katarzyna (2018), W walce o hegemonię? Religia w polskiej sferze publicznej na przykładzie debat sejmowych, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  34. Żukowski Tomasz (2009), Ale nam się wydarzyło, czyli przegląd cudów polskich, „Teologia Polityczna”, 5, s. 129–140. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.