Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

No. 2(11) (2019)

Artykuły

The individual in the system of (real) capitalism: corpus analysis of the social imaginary of the relation between individuals and the social system

Published: 2019-12-30

Abstract

This paper aims to identify and reconstruct social imaginary connected with the category of „social system”, and to answer the question how, thirty years after the systemic transformation in Poland, the relation between the individual and the system is conceptualized. The analysis stems from the research into psycho-social consequences of the transformation. However, it is innovative since it employs the methods and tools of corpus linguistics. The corpus encompasses the content of 12 focus group interviews (FGI) and of 29 in-depth interviews (IDI) carried out in different Polish cities during the project „Values in the times of (global) crisis” financed by National Science Centre (NCN grant no. 2016/21//B/HS6/03199). The results indicate the tendency to locate the individual in an antagonistic opposition towards the social system. A feeling that individuals’ claims towards the system are unsatisfied, and a sense that system blocks and limits individual opportunities, are manifestations of this antagonism.

References

  1. Baker Paul (2006), Using Corpora in Discourse Analysis, London: Continuum. [Google Scholar]
  2. Bartmiński Jerzy (2003), Miejsce wartości w językowym obrazie świata, w: tegoż (red.), Język w kręgu wartości, Lublin: UMCS. [Google Scholar]
  3. Beck Ulrich, Lau Christoph (2005), Second modernity as a research agenda: theoretical and empirical explorations in the ‘meta-change’ of modern society, „The British Journal of Sociology”, vol. 56 (4), s. 525–557. [Google Scholar]
  4. Bojar Hanna (1991), Rodzina i życie rodzinne, w: Mirosława Marody (red.), Co nam zostało z tych lat… Społeczeństwo polskie u progu zmiany systemowej, Londyn: Aneks, s. 28–68. [Google Scholar]
  5. Brezina Vaclav, McEnery Tony, Wattam Stephen (2015), Collocations in context, „International Journal of Corpus Linguistics”, vol. 20 (2), s. 139–173. [Google Scholar]
  6. Brezina Vaclav, Timperley Matthew, McEnery Anthony (2018), #LancsBox v. 4.x. Daille Béatrice (1995), Combined approach for terminology extraction: lexical statistics and linguistic filtering, „UCREL Technical Papers”, no. 15, Lancaster: Lancaster University, Department of Linguistics. [Google Scholar]
  7. Gabrielatos Costas, Baker Paul (2008), Fleeing, Sneaking, Flooding: A Corpus Analysis of Discursive Constructions of Refugees and Asylum Seekers in the UK Press, 1996–2005, „Journal of English Linguistics”, no. 36 (1), s. 5–38. [Google Scholar]
  8. Gołdys Aleksandra (2013), Po drugiej stronie lustra, czyli doświadczenie społeczeństwa, w: Anna Giza i in., Gabinet luster. O kształtowaniu samowiedzy Polaków w dyskursie publicznym, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 356–429. [Google Scholar]
  9. Jarosz Maria (red.) (2005), Wygrani i przegrani polskiej transformacji, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN. [Google Scholar]
  10. Jasińska-Kania Aleksandra (red.) (2012), Wartości i zmiany: przemiany postaw Polaków w jednoczącej się Europie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  11. Jasińska-Kania Aleksandra, Marody Mirosława (red.) (2002), Polacy wśród Europejczyków: wartości społeczeństwa polskiego na tle innych krajów europejskich, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  12. Jaworska Sylvia, Krishnamurthy Ramesh (2012), On the F word: A corpus-based analysis of the media representation of feminism in British and German press discourse, 1990–2009, „Discourse and Society”, vol. 23, no. 4, s. 401–431. [Google Scholar]
  13. Kochanowicz Jacek (2007), Kulturowe aspekty transformacji ekonomicznej, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych. [Google Scholar]
  14. Kołodziej Jacek H. (2011), Wartości polityczne. Rozpoznanie, rozumienie, komunikowanie, Kraków: Księgarnia Akademicka. [Google Scholar]
  15. Kamasa Victoria (2014), Techniki językoznawstwa korpusowego wykorzystywane w krytycznej analizie dyskursu. Przegląd, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 10, nr 2. [Google Scholar]
  16. Kamasa Victoria (2016), Preferencja semantyczna jako narzędzie ujawniania konstrukcji ideologicznych w tekstach. Na przykładzie miłości w polszczyźnie ogólnej i tekstach religijnych, w: Marcin Odelski, Aleksandra Knapik, Piotr Chruszczewski, Władysław Chłopicki (red.), Język a komunikacja 37: Niedosłowność w języku, Kraków: Tertium, s. 353–362. [Google Scholar]
  17. Krzemiński Ireneusz (red.) (2010), Wielka transformacja. Zmiany ustroju w Polsce po 1989, Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Łośgraf”. [Google Scholar]
  18. Krzemiński Ireneusz, Raciborski Jacek (red.) (2007), Oswajanie wielkiej zmiany, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN. [Google Scholar]
  19. Lasch Christopher (2015[1979]), Kultura narcyzmu: amerykańskie życie w czasach malejących oczekiwań, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie SEDNO. [Google Scholar]
  20. Mach Bogdan W. (2010), Transformacja jako rekombinacja społecznych zasobów i socjalistyczne dziedzictwo jako determinanta obecnych osiągnięć i postaw, w: Ireneusz Krzemiński (red.), Wielka transformacja. Zmiany ustroju w Polsce po 1989, Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Łośgraf”, s. 471–475. [Google Scholar]
  21. Marling Raili (2010), The Intimidating Other: Feminist Critical Discourse Analysis of the Representation of Feminism in Estonian Print Media, „NORA – Nordic Journal of Feminist and Gender Research”, vol. 18, no. 1, s. 7–19. [Google Scholar]
  22. Marody Mirosława (1991), Działania jednostek a system społeczny, w: tejże (red.), Co nam zostało z tych lat… Społeczeństwo polskie u progu zmiany systemowej, Londyn: Aneks, s. 7–27. Marody Mirosława (1996), Jak daleko stąd jak blisko… do kapitalizmu, w: tejże (red.), Oswajanie rzeczywistości. Między realnym socjalizmem a realną demokracją, Warszawa: Instytut Studiów Społecznych UW, s. 9–40. [Google Scholar]
  23. Marody Mirosława, Konieczna-Sałamatin Joanna, Sawicka Maja, Mandes Sławomir, Kacprowicz Grażyna, Bulkowski Krzysztof, Bartkowski Jerzy (2019), Społeczeństwo na zakręcie. Zmiany postaw i wartości Polaków w latach 1990–2018, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  24. Maryl Maciej, Piasecki Maciej, Walkowiak Tomasz [b.r], Machine Exploration of Secondary Literature with Literary Exploration Machine, https://www.clarin.eu/sites/default/ files/Maryl-Piasecki-Walkowiak-CLARIN2017_paper_31.pdf (dostęp 1.10.2019). [Google Scholar]
  25. Mautner Gerlinde (2007), Mining large corpora for social information: The case of elderly, „Language in Society”, vol. 3, no. 1, s. 51–72. [Google Scholar]
  26. Nowak Stefan (2011[1979]), System wartości społeczeństwa polskiego, „Studia Socjologiczne”, nr 1 (200), s. 261–278. [Google Scholar]
  27. Pawlikowska Aleksandra (2012), Zastosowanie metod językoznawstwa korpusowego i lingwistyki kwantytatywnej w analizie dyskursu, „Oblicza Komunikacji”, nr 5, s. 111–125. [Google Scholar]
  28. Piasecki Maciej, Walkowiak Tomasz, Maryl Maciej [b.r.], Literary Exploration Machine: A New Tool for Distant Readers of Polish Literature, https://dh2017.adho.org/abstracts/526/526.pdf (dostęp 1.10.2019). [Google Scholar]
  29. Poleszczuk Jan (1991), Praca w systemie gospodarki planowej, w: Mirosława Marody (red.), Co nam zostało z tych lat… Społeczeństwo polskie u progu zmiany systemowej, Londyn: Aneks, s. 106–131. [Google Scholar]
  30. Salama Amir H.Y. (2011), Ideological collocation and the recontexualization of Wahhabi-Saudi Islam post-9/11: A synergy of corpus linguistics and critical discourse analysis, „Discourse & Society”, vol. 22, no. 3, s. 315–342. [Google Scholar]
  31. Sikorska Małgorzata (2019), Praktyki rodzinne i rodzicielskie we współczesnej Polsce – rekonstrukcja codzienności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  32. Sinclair John (1991), Corpus, Concordance, Collocation, Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  33. Sinclair John (2004), Trust the Text. Language, corpus and discourse, London–New York: Routledge. [Google Scholar]
  34. Stubbs Michael (1997), Whorf’s Children: Critical comments on Critical Discourse Analysis (CDA), w: Ann Ryan, Alison Wray (red.), Evolving models of language. Papers from the annual meeting of the British Association for Applied Linguistics held at the University of Wales, Swansea, September 1996, Clevedon: British Association for Applied Linguistics, s. 100–116. [Google Scholar]
  35. Sztompka Piotr (2000), Trauma wielkiej zmiany. Społeczne koszty transformacji, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. [Google Scholar]
  36. Sztompka Piotr (2010), Kulturowe imponderabilia szybkich zmian społecznych. Zaufanie, lojalność, solidarność, w: Ireneusz Krzemiński (red.), Wielka transformacja. Zmiany ustroju w Polsce po 1989, Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Łośgraf”, s. 562–574. [Google Scholar]
  37. Ziółkowski Marek (2015), Teoria socjologiczna a transformacja społeczeństwa polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.