Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

No. 1–2(05) (2016)

Artykuły

Perspective of Pierre Bourdieu’s Theory in Polish Sociological Research

Published: 2016-12-30

Abstract

Theory of Pierre Bourdieu has already gained an undisputed status in Polish sociology. This text is an attempt to show the diversity of ways of using the theory of Bourdieu by Polish scholars and researchers. The author identifies areas in which Bourdieu’s theory is used in Polish research. These are: study of social class analysis fields (fields of literature, music, contemporary art and legal and advertising fields), diagnosis of social inequalities in education and other areas of life, analysis of functioning of elites and the various types of capitals in the Polish socio-economic context. The text indicates tensions occurring between approaches and interpretations thoughts Bourdieu, represented by Polish researchers. The author also points out opportunities of developing research concepts inspired by Pierre Bourdieu, which would take into account such dimensions of social diversity as gender or sexual orientation.

References

  1. Adkins Lisa, Beverly Skeggs (red.) (2005), Feminism after Bourdieu, Oxford: Blackwell [Google Scholar]
  2. Publishing. [Google Scholar]
  3. Bielecka-Prus Joanna (2008), Kulturowa reprodukcja nierówności społecznych w instytucjach edukacyjnych. „Roczniki WSPA” 1: 116–137. [Google Scholar]
  4. Bourdieu Pierre (1986), The forms of capital, w: J. Richardson (red.) Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, New York, Greenwood, s. 241–258. [Google Scholar]
  5. Bourdieu Pierre (1996), Preface to the English Language Edition, w: P. Bourdieu, Distinction. A Social Critique of the Judgment of Taste, przeł. Richard Nice, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. [Google Scholar]
  6. Bourdieu Pierre (2001), Reguły sztuki. Geneza i struktura pola naukowego, przeł. Andrzej Zawadzki, Kraków: Universitas. [Google Scholar]
  7. Bourdieu Pierre (2004), Męska dominacja, przeł. Lucyna Kopciewicz, Warszawa: Oficyna Naukowa. [Google Scholar]
  8. Bourdieu Pierre (2005), Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, przeł. Piotr Biłos, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  9. Bourdieu Pierre (2008), Zmysł praktyczny, przeł. Maciej Falski, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  10. Bourdieu Pierre, Jean-Claude Passeron (2011), Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, przeł. Elżbieta Neyman, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  11. Bourdieu Pierre, Löic Wacquant (2001) Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, przeł. Anna Sawisz, Warszawa: Oficyna Naukowa. [Google Scholar]
  12. Bukowska Xymena, Marcin Jewdokimow, Barbara Markowska, Paweł Winiarski (2013), Kapitał kulturowy w działaniu. Studium światów społecznych Białowieży, Warszawa: Collegium Civitas, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. [Google Scholar]
  13. Burawoy Michael (2005), 2004 Presidential Address: for Public Sociology, „American Sociological Review” vol. 70, no. 1: 4–28. [Google Scholar]
  14. Cebula Michał (2014), Społeczne zróżnicowanie umiejętności informatycznych. Redukcja czy reprodukcja nierówności społecznych?, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1: 256–268. [Google Scholar]
  15. Dębska Hanna (2014a), Iluzje prawniczego rozumu. O społecznych warunkach praktyk (bez) refleksyjnych, „Studia Prawno-Ekonomiczne” t. 92: 11–23. [Google Scholar]
  16. Dębska Hanna (2014b), Od władzy normatywnej do władzy symbolicznej. Podejście Pierre’a Bourdieu, w: J. Czapska, M. Dudek, M. Stępień (red.), Wielowymiarowość prawa, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2014. [Google Scholar]
  17. Dębska Hanna (2015a), Refleksyjność strukturalna prawa. Socjologia Pierre’a Bourdieu, w: K.J. Kaleta, P. Kuczyński (red.), Refleksyjność w prawie: konteksty i zastosowania, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  18. Dębska Hanna (2015b), Somatyzacja dominacji. Ciało w teorii Pierre’a Bourdieu, „Studia Sociologica” 1: 18–28. [Google Scholar]
  19. Dębska Hanna (2015c), Władza, symbol, prawo. Społeczne tworzenie Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe. [Google Scholar]
  20. Domański Henryk (2015), Czy są w Polsce klasy społeczne? Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  21. Domański Henryk (2016), Omniworyzm jedzenia i stratyfikacja społeczna, „Studia Socjologiczne” 2: 123–143. [Google Scholar]
  22. Erbel Joanna (2012), Słaby sojusz. Walka klasy wyższej i klasy ludowej przeciwko estetyce klasy średniej, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 71–86. [Google Scholar]
  23. Fatyga Barbara (2005), Dzicy z naszej ulicy. Antropologia kultury młodzieżowej, Warszawa: Ośrodek Badań Młodzieży, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski. [Google Scholar]
  24. Fatyga Barbara (2009), Szkic o konsumpcyjnym stylu życia i rzeczach jako dobrach kultury, w: P. Gliński, A. Kościański (red.), Socjologia i Siciński. Style życia. Społeczeństwo obywatelskie. Studia nad przyszłością, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN. [Google Scholar]
  25. Fatyga Barbara (2010), Świadomość kulturalna jako świadomość kulturowa. Analiza dyskursów o człowieku kulturalnym i kulturze, w: W. Burszta, M. Duchowski, B. Fatyga, A. Hupa, P. Majewski, J. Nowiński, M. Pęcza, E. A. Sekuła, T. Szlendak, Kultura miejska w Polsce z perspektywy interdyscyplinarnych badań jakościowych, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, s. 45–74. [Google Scholar]
  26. Ferenc Maria (2012), „Jak by to powiedzieć, to już nie moje życie jest”. Relacje rodzinne osób awansujących, w: M. Gdula,, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 233–25. [Google Scholar]
  27. Gdula Maciej (2012), Na luzie totalnym. Analiza biografii osoby zdeklasowanej, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 324–349. [Google Scholar]
  28. Gdula Maciej (2014), Klasa średnia i doświadczenia elastyczności, „Polityka Społeczna” 5–6: 40–45. [Google Scholar]
  29. Gdula Maciej (2015), Uspołecznienie i kompozycja. Dwie tradycje myśli społecznej a współczesne teorie krytyczne, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  30. Gdula Maciej, Mikołaj Lewicki i Przemysław Sadura (2015), Praktyki kulturowe klasy ludowej, Warszawa: Krytyka Polityczna. [Google Scholar]
  31. Gdula Maciej, Przemysław Sadura (red.) (2012), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar. [Google Scholar]
  32. Gdula Maciej, Przemysław Sadura (2013), Klasowe zróżnicowanie stylów życia a stosunek do teatru, Warszawa: Instytut Studiów Zaawansowanych. [Google Scholar]
  33. Jacyno Małgorzata (1997a), Iluzje codzienności. O teorii socjologicznej Pierre’a Bourdieu, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN. [Google Scholar]
  34. Jacyno Małgorzata (1997b), Kontrkultura ubóstwa. Pierre’a Bourdieu koncepcja reprodukcji klas społecznych a problem reprodukcji otwartej, „Studia Socjologiczne” 3: 101–121. [Google Scholar]
  35. Jankowicz Grzegorz (2015), Piękni wygrani. Wpływ nagród na strukturę pola literackiego, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 113–155. [Google Scholar]
  36. Jankowicz Grzegorz, Piotr Marecki, Michał Sowiński (red.) (2015), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art. [Google Scholar]
  37. Jankowicz Grzegorz, Piotr Marecki, Alicja Palęcka, Jan Sowa, Tomasz Warczok (2014), Litera polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Raport z badań, Kraków: Korporacja Ha!art. [Google Scholar]
  38. Kastory Jan, Kamil Lipiński (2012), Drogi do „overclass”. Narracje polskich elit biznesu, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 139–162. [Google Scholar]
  39. Kozłowski Michał, Jan Sowa, Kuba Szreder (red.) (2014), Fabryka sztuki. Raport z badań Wolnego Uniwersytetu Warszawy, Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana. [Google Scholar]
  40. Kozłowski Michał, Jan Sowa, Kuba Szreder (2014), Konkluzje badania, w: M. Kozłowski, J. Sowa, K. Szreder, Fabryka sztuki. Raport z badań Wolnego Uniwersytetu Warszawy, Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, s. 34–76. [Google Scholar]
  41. Krais Beate, Jennifer Marston Williams (2000), The Gender Relationship in Bourdieu’s Sociology, „SubStance” 3: 53–67. [Google Scholar]
  42. Łuczaj Kamil (2014), Kapitał kulturowy odbiorców a graficzna forma reklamy prasowej, „Zeszyty Prasowe” 3: 435–455. [Google Scholar]
  43. Łuczaj Kamil (2016), Współczesna reklama prasowa. Co mówią reklamy, ich twórcy i odbiorcy?, Kraków: Nomos. [Google Scholar]
  44. Marecki Piotr (2015), Swoboda i zuchwalstwo. Strategie heretyckie w polu, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 185–206. [Google Scholar]
  45. Marecki Piotr, Alicja Palęcka, Michał Sowiński (2015), Ekonomia skąpca. „Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej” Michała Witkowskiego, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 247–268. [Google Scholar]
  46. Marecki Piotr, Ewelina Sasin (2015), Geneza i rozwój pola literackiego w Polsce po 1989 roku, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art. [Google Scholar]
  47. Matuchniak-Krasuska Agata (2010), Zarys socjologii Pierre’a Bourdieu, Warszawa: Oficyna Naukowa. [Google Scholar]
  48. Nowak Samuel (2013), Seksualny kapitał. Wyobrażone wspólnoty smaku i medialne tożsamości polskich gejów, Kraków: Universitas. [Google Scholar]
  49. Olko Dorota (2012), Transformacja ustrojowa jako korekta drogi życiowej. Awans społeczny w dobie przemian gospodarczych, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 301–323. [Google Scholar]
  50. Palęcka Alicja (2015), Podwójne życie pisarzy i pisarek, czyli pisanie jako praca, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 157–184. [Google Scholar]
  51. Pietraszewski Igor (2012), Jazz w Polsce. Wolność improwizowana, Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS. [Google Scholar]
  52. Płucienniczak Piotr (2015), Książki i klasy: jak język odtwarza nierówności, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 87–111. [Google Scholar]
  53. Puto Kaja (2015), Popularność i funkcjonowanie reportażu w Polsce w świetle teorii Pierre’a Bourdieu, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 207–225. [Google Scholar]
  54. Rawski Tomasz (2012), Pułkownik. Rzecz o ambiwalencji awansu społecznego, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 273–300. [Google Scholar]
  55. Sadura Przemysław (2012), Wielość w jedności: klasa średnia i jej zróżnicowanie, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 194–208. [Google Scholar]
  56. Siciński Andrzej (2002), Styl życia, kultura, wybór, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. [Google Scholar]
  57. Sowa Jan (2014), Habitus pisarzy i pisarek, w: G. Jankowicz, A. Palęcka, J. Sowa, T. Warczok, Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Raport z badań, [Google Scholar]
  58. Kraków: Korporacja Ha!art, s. 163–235.. [Google Scholar]
  59. Sowiński Michał, Katarzyna Trzeciak (2015), Krytyczne pozycje. Od krytyki konsekrującej do krytyki natywnej, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 227–245. [Google Scholar]
  60. Sowiński Michał, Katarzyna Trzeciak (2015), Nowe formy ekonomii. Negocjowanie pozycji w polu, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu. Podręcznik, Kraków: Korporacja Ha!art, s. 65–85. [Google Scholar]
  61. Spitzer Manfred (2013), Demencja cyfrowa. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci, przeł. Andrzej Lipiński, Słupsk: Dobra Literatura. [Google Scholar]
  62. Standing Guy (2016), Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  63. Strzelecki Jan (2012), Postfordowska narracja o pracy i jej klasowe odmiany, w: Maciej Gdula i Przemysław Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 87–116. [Google Scholar]
  64. Szelényi Ivan, D. Treiman, Edward Wnuk-Lipiński (red.) (1995), Elity w Polsce, w Rosji i na Węgrzech, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN. [Google Scholar]
  65. Sztandar-Sztanderska Karolina (2010), Teoria praktyki i praktyka teorii. Wstęp do socjologii Pierre’a Bourdieu, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  66. Sztandar-Sztanderska Karolina (2015a), Praktyki administracyjne wobec bezrobotnych w Polsce, praca doktorska napisana pod kierownictwem dr hab. Wiesławy Kozek i prof. Françoisa Bafoila, Warszawa – Paryż. [Google Scholar]
  67. Sztandar-Sztanderska Karolina (2015b), Usługi publiczne dla wszystkich i dla nikogo? Krytyczne studium wymogów rynku pracy, „Polityka Społeczna” 1: 15–21. [Google Scholar]
  68. Templewicz Karol (2012), „To się chowa, do czego się ma zamiłowanie”. Analiza habitusu klasy ludowej w jej wariancie wiejskim na przykładzie stosunku do zwierząt, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 194–208. [Google Scholar]
  69. Tomaszuk Agata (2012), Pomiędzy szczeblami. Przypadek księdza Stanisława, w: M. Gdula, P. Sadura (red.), Style życia i porządek klasowy w Polsce., Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 252–272. [Google Scholar]
  70. Warczok Tomasz (2015), Dominacja i przekład. Struktura tłumaczeń jako struktura władzy w światowym i polskim systemie literackim, w: G. Jankowicz, P. Marecki, M. Sowiński (red.), Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre’a Bourdieu, Podręcznik. [Google Scholar]
  71. Kraków: Korporacja Ha!art, s. 15–39. [Google Scholar]
  72. Warczok Tomasz (2010), Ład konsekrowany, ład zdenaturalizowany. O socjologii religii Pierre’a Bourdieu, w: M. Libiszowska-Żółtkowska, S. Grotowska (red.), Religijność i duchowość. Dawne i nowe formy, Kraków: Wydawnictwo Nomos, s. 154–166. [Google Scholar]
  73. Warczok Tomasz, Łukasz Trembaczowski (2011), Miłośnicy, znawcy koneserzy czy przechodnie? Recepcja sztuki współczesnej na przykładzie galerii Górnego Śląska, Bielsko-Biała: Galeria Bielska BWA. [Google Scholar]
  74. Warczok Tomasz, Joanna Wowrzeczka-Warczok (2007), Kościół, rynek, etyka. Legitymizacja kapitalizmu w polskim polu religijnym, w: J. Mucha, M. Nawojczyk, G. Woroniecka (red.), Kultura i Gospodarka. Ku antropologii życia gospodarczego we współczesnej Polsce, Tychy: Śląskie Wydawnictwa Naukowe. [Google Scholar]
  75. Warczok Tomasz, Joanna Wowrzeczka-Warczok (2008), Analiza dyskursu a teoria pól Pierre’a Bourdieu. Szkic teoretyczno-empiryczny, w: A. Horolets (red.), Analiza dyskursu w socjologii i dla socjologii, Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek. [Google Scholar]
  76. Warczok Tomasz, Joanna Wowrzeczka-Warczok (2009), Śląskie (sub)pole sztuki. Geneza, struktura, znaczenie, „Studia Socjologiczne” 4: 295–313. [Google Scholar]
  77. Weber Max (1998), Nauka jako zawód i powołanie, w: Polityka jako zawód i powołanie, przeł. Andrzej Kopacki, Andrzej Dybel, Kraków–Warszawa: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Fundacja im. Stefana Batorego. [Google Scholar]
  78. Zarycki Tomasz (2008), Kapitał kulturowy. Inteligencja w Polsce i w Rosji, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  79. Zarycki Tomasz (2009), Peryferie. Nowe ujęcia zależności centro-peryferyjnych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR. [Google Scholar]
  80. Zarycki Tomasz (2015), Modernizacja kulturowa i psychologiczna jako ideologia inteligenckiej hegemonii, „Przegląd Socjologiczny” 2: 45–68. [Google Scholar]
  81. Zarycki Tomasz, Tomasz Warczok (2014), Hegemonia inteligencka: kapitał kulturowy we współczesnym polskim polu władzy – perspektywa „długiego trwania”, „Kultura i Społeczeństwo” 4: 27–49. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.