Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Journals name baner

No. 2(04) (2015)

Artykuły

Nation State on the Bloody Trail. Towards Sociology of Genocide in the Late Modernity

Published: 2015-12-31

Abstract

The article aims to demonstrate that genocidal violence is largely a consequence of executing basic functions of the nation state and results from the same mechanisms that are used for everyday reproduction of imagined communities such as nations. This is based on the findings of comparative genocide characterized in detail else-where. The first part of the article discusses these features of the nation state, which are crucial in the process of mobilizing the collective violence. Among them of key importance are: establishing of borders, their symbolization and defense; territoriality; reproduction of nations as imagined communities; waging wars and preparing for them; social engineering concerning classification of people and identity politics; ideological discourses. In the second part, the author analyzes the situation of nation states in late modernity. He points out, among others, the development of “post-military communities”, renaissance of mercenaries; neocolonial conflicts; “war on terror” and the ideas of global popular culture. The author argues that despite the rapidly changing international situation, nation states have not lost their genocidal potency, and under certain conditions genocide can take place.

References

  1. Anderson Benedict (1997), Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, przeł. Stefan Amsterdamski, Kraków–Warszawa: ZNAK, Fundacja im. Stefana Batorego. [Google Scholar]
  2. Balcerowicz Bolesław (2010), Siły zbrojne w stanie pokoju, kryzysu, wojny, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  3. Bartov Omer (2000), Mirrors of Destruction. War, Genocide, and Modern Identity, Oxford, New York: Oxford University Press. [Google Scholar]
  4. Bauman Zygmunt, (2010), Żyjąc w czasie pożyczonym. Rozmowy z Citlali Rovirosa-Madrazo, przeł. Tomasz Kunz, Kraków: Wydawnictwo Literackie. [Google Scholar]
  5. Bauman Zygmunt, (2012), Nowoczesność i Zagłada, przeł. Tomasz Kunz, Kraków: Wydawnictwo Literackie. [Google Scholar]
  6. Bauman Zygmunt, Lyon David (2013), Płynna inwigilacja. Rozmowy, przeł. Tomasz Kunz, Kraków: Wydawnictwo Literackie. [Google Scholar]
  7. Billig Michael (2008), Banalny nacjonalizm, przeł. Maciek Sekerdej, Kraków: Wydawnictwo ZNAK. [Google Scholar]
  8. Buss David M. (2003), Psychologia ewolucyjna, przeł. Marek Orski, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. [Google Scholar]
  9. Butler Judith (2011), Ramy wojny. Kiedy życie godne jest opłakiwania?, przeł. Agata Czarnacka, Warszawa: Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa”. [Google Scholar]
  10. Campbell Bradley (2009), Genocide as Social Control, „Sociological Theory” Vol. 27, No. 2, s. 150–172. [Google Scholar]
  11. Colás Alejandro (2008), Imperium, przeł. Jacek Dobrowolski, Warszawa: Wydawnictwo Sic!. [Google Scholar]
  12. Collins Randall (2008), Violence. A Micro-Sociological Theory, Princeton, Oxford: Princeton University Press. [Google Scholar]
  13. Collins Randall (2011), Łańcuchy rytuałów interakcyjnych, przeł. Katarzyna Suwada, Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS. [Google Scholar]
  14. Domosławski Artur (2013), Śmierć w Amazonii. Nowe eldorado i jego ofiary, Warszawa: Wielka Litera. [Google Scholar]
  15. Donnan Hastings, Wilson Thomas M. (2007), Granice tożsamości, narodu, państwa, przeł. M. Głowacka-Grajper, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  16. Douglas Mary (2007), Czystość i zmaza, przeł. Marta Bucholc, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]
  17. Dróżdż Dominika (2010), Zbrodnia ludobójstwa w międzynarodowym prawie karnym, Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer Polska. [Google Scholar]
  18. Elias Norbert (2011). O procesie cywilizacji, przeł. Tadeusz Zabłudowski, Kamil Markiewicz. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B. [Google Scholar]
  19. Fein Helen (1993), Genocide. A Sociological Perspective, Londyn: Newbury Park, New Delhi. [Google Scholar]
  20. Ferro Marc (2013), Resentyment w historii. Zrozumieć nasze czasy, przeł. Wojciech Prażuch, Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. [Google Scholar]
  21. Gellner Ernest (1991), Narody i nacjonalizm, przeł. Teresa Hołówka, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]
  22. Giddens Anthony (1987), The Nation-State and Violence. Volume Two of a Contemporary Critique of Historical Materialism, Berkeley, Los Angeles: University of California Press. [Google Scholar]
  23. Glick Peter (2009), Jagnięta ofiarne w wilczym przebraniu. Zawistne uprzedzenia, ideologia i czynienie z Żydów kozłów ofiarnych, przeł. Anna Czarna, w: Leonard S. Newman, Ralph Erber (red.), Zrozumieć Zagładę. Społeczna psychologia Holokaustu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 103–130. [Google Scholar]
  24. Harrison Frances (2015), Do dziś liczymy zabitych. Nieznana wojna w Sri Lance, przeł. Hanna Pustuła-Lewicka, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne. [Google Scholar]
  25. Hinton Alexander L. (red.) (2002), Annihilating Difference. The Anthropology of Genocide, Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press. [Google Scholar]
  26. Jarosiewicz Aleksandra, Falkowski Maciej (2016), Wojna czterodniowa w Górskim Karabachu, Ośrodek Studiów Wschodnich, Analizy, http://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2016-04-06/wojna-czterodniowa-w-gorskim-karabachu (dostęp: 8.04.2016). [Google Scholar]
  27. Jervis Robert (1978), Cooperation under the Security Dilemma, „World Politics” Vol. 30, Issue 2, s. 167–214. [Google Scholar]
  28. Kaufman Stuart J. (2001), Modern Hatreds. The Symbolic Politics of Ethnic War, Ithaca, London: Cornell University Press. [Google Scholar]
  29. Kuper Leo (1981), Genocide. Its Political Use in the twentieth Century, New Haven, London: Yale University Press. [Google Scholar]
  30. Levene Mark (2000), Why Is the Twentieth Century the Century of Genocide?, „Journal of World History” Vol. 11, No. 2, s. 305–336. [Google Scholar]
  31. Levene Mark (2005a), Genocide in the Age of the Nation State, t. 1: The Meaning of Genocide, London, New York: I.B. Tauris. [Google Scholar]
  32. Levene Mark (2005b), Genocide in the Age of the Nation State, t. 2: The Rise of the West and the Coming of Genocide, London, New York: I.B. Tauris. [Google Scholar]
  33. Mann Michael (2007), The Sources of Social Power, t. 1: A History of Power from the Beginning to A.D. 1760, wyd. 15, Cambridge: Cambridge Universitety Press. [Google Scholar]
  34. Mann Michael (2006), The Dark Side of Democracy. Explaining Ethnic Cleansing, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  35. Melson Robert F. (1992), Revolution and Genocide. On the Origins of the Armenian Genocide and the Holocaust, Chicago, London: The University of Chicago Press. [Google Scholar]
  36. Midlarsky Manus I. (2010), Ludobójstwo w XX wieku, przeł. Bartosz Wojciechowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  37. Münkler Herfried (2004), Wojny naszych czasów, przeł. K. Matuszek, Kraków: Wydawnictwo WAM. [Google Scholar]
  38. Nijakowski Lech M. (2013), Rozkosz zemsty. Socjologia historyczna mobilizacji ludobójczej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  39. Nijakowski Lech M. (2014), Socjologia historyczna – paradygmat czy istota socjologii?, w: Maciej Gdula, Lech M. Nijakowski (red.), Oprogramowanie rzeczywistości społecznej. Szkice o współczesnych teoriach socjologicznych, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  40. Pinker Steven (2012), The Better Angels of Our Nature. Why Violence Has Declined, New York: Penguin Books. [Google Scholar]
  41. Reemtsma Jan Philipp (2014), Przemoc: Monopol, delegowanie, partycypacja, przeł. Ewa Płomińska-Krawiec, w: Łukasz Musiał (wyb. i oprac.), Języki przemocy, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, s. 408–422. [Google Scholar]
  42. Rhodes Richard (2007), Mistrzowie śmierci. Einsatzgruppen, przeł. Maciej Urbański, Warszawa: Wydawnictwo Bellona. [Google Scholar]
  43. Schwartz Peter, Randall Doug (2003), An Abrupt Climate Change Scenario and Its Implications for United States National Security, http://training.fema.gov/hiedu/docs/crr/catastrophe%20readiness%20and%20response%20-%20appendix%202%20-%20abrupt%20climate%20change.pdf (dostęp: 6.01.2016). [Google Scholar]
  44. Sémelin Jacques (2007), Purify and Destroy. The Political Uses of Massacre and Genocide, przeł. Cynthia Schoch, New York: Columbia University Press. [Google Scholar]
  45. Shaw Martin (2007), The general hybridity of war and genocide, „Journal of Genocide Research” Vol. 9, Issue 3, s. 461–473. [Google Scholar]
  46. Sloterdijk Peter (2014), Obrazy przemocy – przemoc obrazów. Od mitologii antycznej do ponowoczesnego przemysłu wizualnego, przeł. Ewa Płomińska-Krawiec, w: Łukasz Musiał (wyb. i oprac.), Języki przemocy, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, s. 489–505. [Google Scholar]
  47. Smith Anthony D. (2009), Etniczne źródła narodów, przeł. Małgorzata Głowacka-Grajper, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  48. Snyder Richard, Bhavnani Ravi (2005), Diamonds, Blood, and Taxes: A Revenue-Centered Framework for Explaining Political Order, „The Journal of Conflict Resolution” Vol. 49, No. 4, s. 563–597. [Google Scholar]
  49. Ther Philipp (2012), Ciemna strona państw narodowych. Czystki etniczne w nowoczesnej Europie, przeł. Tomasz Gabiś, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie. [Google Scholar]
  50. Tilly Charles (1992), Coercion, Capital and European States: AD 990–1992, Cambridge: Blackwell Publishing. [Google Scholar]
  51. Tilly Charles (1994), States and Nationalism in Europe 1492–1992, „Theory and Society” Vol. 23, No. 1, s. 131–146. [Google Scholar]
  52. Todorova Maria (2008), Bałkany wyobrażone, przeł. Piotr Szymor, Magdalena Budzińska, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne. [Google Scholar]
  53. Uesseler Rolf (2008), Wojna jako usługa. Jak prywatne firmy wojskowe niszczą demokrację, przeł. Mariusz Kalata, Warszawa: Wydawnictwo Sic!. [Google Scholar]
  54. von Trotha Trutz (2014), W kwestii socjologii przemocy, przeł. Ewa Płomińska-Krawiec, w: Łukasz Musiał (wyb. i oprac.), Języki przemocy, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, s. 382–407. [Google Scholar]
  55. Waldenberg Marek (2005), Rozbicie Jugosławii. Jugosłowiańskie lustro międzynarodowej polityki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  56. Walzer Michael (2006), Spór o wojnę, przeł. Zofia Zinserling, Warszawa: Muza. [Google Scholar]
  57. Welzer Harald (2010), Sprawcy. Dlaczego zwykli ludzie dokonują masowych mordów, współpraca Michaela Christ, przeł. Magdalena Kurkowska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  58. Wimmer Andreas i Feinstein Yuval (2010), The Rise of the Nation-State across the World, 1816 to 2001, „American Sociological Review” Vol. 75, No. 5, s. 764–790. [Google Scholar]
  59. Wimmer Andreas i Min Brian (2006), From Empire to Nation-State. Explaining Wars in the Modern World, 1816–2001, „American Sociological Review” Vol. 71, No. 6, s. 867–897. [Google Scholar]
  60. Wolf Eric R. (2009), Europa i ludy bez historii, przeł. Wojciech Usakiewicz, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  61. Zajas Paweł (2014), Transfer w czasach konfliktu. Aktorzy propagandy kulturowej w czasie pierwszej wojny światowej, „Przegląd Humanistyczny” nr 4, s. 31–51. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.