Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Journals name baner

Nr 2(21) (2024)

Artykuły

Tożsamości młodych Polaków – badanie wzdłużne identyfikacji

  • Krzysztof Koseła
Opublikowane: 2024-12-30

Abstrakt

The author of the study set himself two goals: to present the methodology and theoretical justification of a research technique that has been used seven times at regular four-year intervals: for the first time in 1998 and most recently at the turn of 2022 and 2023. The procedure for selecting and sorting identifications (I-sort) was designed as a way of verifying the accuracy of statements formulated on the basis of less labor-intensive quantitative methods of measuring attitudes. The prospective longitudinal study was also intended to document the transformations of Polish society by monitoring changes in the prevalence of identifications among its members. The presentation of the most common identifications of the entire population serves to provide a background for describing the differences of Generation Z. Young residents of the country belonging to Generation Z differ from older generations in their significantly lower tendency to construct their self-image based on religious and denominational identifications, and they do not differ in terms of the prevalence of national and civic identifications. If these patterns continue in the future, we can expect to see a weakening of the Polish-Catholic dyad.

Bibliografia

  1. Boguszewski Rafał (2021), Przyczyny odchodzenia od praktyk religijnych, oraz Stosunek do Kościoła katolickiego, w: Młodzież 2021 – raport CBOS i KBPN, s. 135–140, https://kcpu.gov.pl/wpcontent/uploads/2023/01/Mlodziez-2021-raport_uzupelniony.pdf (dostęp 1.05.2022). [Google Scholar]
  2. Boninger David S., Krosnick Jon A., Berent Matthew K. (1995), Origins of Attitude Importance: Self-Interest, Social Identification, and Value Relevance, „Journal of Personality and Social Psychology”, 68 (1). [Google Scholar]
  3. Burge Ryan P. (2021), The Nones, Where They Came From, Who They Are, and Where They Are Going, Minneapolis: Fortress Press [Google Scholar]
  4. Burke Peter J., Stets Jan E. (2009), Identity Theory, Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  5. Fogel Robert W. (2014), Czwarte wielkie przebudzenie i przyszłość egalitaryzmu, Warszawa: Wolters Kluwer. [Google Scholar]
  6. Grabowska Mirosława (2021), Religijność młodych Polaków, „Opinie i Diagnozy”, 48. [Google Scholar]
  7. Grabowska Mirosława (2022), Młodzi idą. Zmiany religijności społeczeństwa polskiego, wykład na Spotkaniach Mistrzowskich Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, https://www.youtube.com/watch?v=pvq65ME6wBQ (dostęp 31.01.2023). [Google Scholar]
  8. Grabowska Mirosława (2022), Polski pejzaż religijny – z dalekiego planu, Komunikat CBOS, Nr 89. [Google Scholar]
  9. Grabowska Mirosława (2022), Polski pejzaż religijny – z bliższego planu, Komunikat CBOS, Nr 91. [Google Scholar]
  10. Grabowska Mirosława (2022), Dlaczego Polacy odchodzą z Kościoła?, Komunikat CBOS, Nr 105. [Google Scholar]
  11. Koseła Krzysztof (2003), Polak i katolik Splątana tożsamość, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN. [Google Scholar]
  12. Koseła Krzysztof (2012), Ilościowy pomiar społecznych identyfikacji współczesnych mieszkańców Polski, „Opinie i Diagnozy”, 23. [Google Scholar]
  13. Koseła Krzysztof (2024), Ci, którzy są sobą mówią socjologowi, że…, raport z badania utożsamień w latach 1998–2022 (w druku). [Google Scholar]
  14. Koseła Krzysztof (2025), Gorzki chleb jest polskość, https://polskosc.edu.pl/2025/06/07/gorzkichleb- jest-polskosc-debata-wokol-wynikow-badan-socjologicznych-o-wspolczesnejpolskosci/ (dostęp 28.06.2025). [Google Scholar]
  15. Koseła Krzysztof, Grabowska Mirosława (2024), Ilu było katolików w Polsce w roku Narodowego Spisu Powszechnego 2021, Warszawa: Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, https://iskk.pl/ilu-jest-katolikow-w-polsce-raport-iskk/ (dostęp 15.06.2024). [Google Scholar]
  16. Krosnick Jon A., Petty Richard E. (1995), Attitude strength: An overview, w: Richard E. Petty, Jon A. Krosnick (red.), Attitude strength: Antecedents and consequences, Mahwah, NJ: Erlbaum Associates, Inc. [Google Scholar]
  17. Lutz Wolfgang (2013), Demographic Metabolism: A Predictive Theory of Socioeconomic Change, „Population and Development Review”, 38 (1), s. 283–301. [Google Scholar]
  18. Mannheim Karl (1952), The Problem of Generations. w: Essays on the Sociology of Knowledge, New York: Oxford University Press. [Google Scholar]
  19. McCall George J., Simmons Jerry L. (1978), Identities and interactions: An examination of human associations in everyday life, New York: Macmillan. [Google Scholar]
  20. Merton Robert K. (1957), The role-set: problems in sociological theory, „British Journal of Sociology”, 8 (2). [Google Scholar]
  21. Morris R.C. (2013), Identity Salience and Identity Importance in Identity Theory, „Current Research in Social Psychology”, 21 (8), http://www.uiowa.edu/~grpproc/crisp/crisp.html (dostęp 1.02.2024). [Google Scholar]
  22. Norris Pippa, Inglehart Ronald (2009), Sacrum i profanum. Religia i polityka na świecie, Kraków: Wydawnictwo NOMOS. Nowak Stefan (1979), Przekonania i odczucia współczesnych, w: Marek Rostworowski (red.), Polaków portret własny, Kraków: Wydawnictwo Literackie. [Google Scholar]
  23. Ricoeur Paul (2018), O sobie samym jako innym, tłum. Bogdan Chełstowski, opr. i wstęp Małgorzata Kowalska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, Biblioteka Współczesnych Filozofów. [Google Scholar]
  24. Ryder Norman B. (1965), The Cohort as a Concept in the Study of Social Change, „American Sociological Review”, 30 (6). [Google Scholar]
  25. Schulz Wolfram, Ainley John, Fraillon Julian, Losito Bruno, Agrusti Gabriella, Damiani Valeria, Friedman Tim (2024), Education for Citizenship in Times of Global Change, ICCS 2022 International Report, Springer, https://www.iea.nl/publications/iccs-2022-internationalreport (dostęp 1.06 2025). [Google Scholar]
  26. Smith Christian (2017), Religion What It Is, How It Works, and Why It Matters, Princeton, NJ: Princeton University Press. [Google Scholar]
  27. Stolz Jörg (2020), Secularization theories in the twenty-first century: Ideas, evidence, and problems. Presidential address, „Social Compass”, 67 (2), s. 282–308. [Google Scholar]
  28. Stryker Sheldon (2002), Symbolic interactionism: A social structural version, Caldwell, NJ: Blackburn. [Google Scholar]
  29. Tajfel Henri (red.) (1982), Social identity and intergroup relations, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  30. Turner John. C., Hogg Michael A., Oakes Penelope J., Reicher Stephen D., Wetherell Margaret S. (1987), Rediscovering the social Group: A self-categorization theory, New York: Basil Blackwell. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.