Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Teka Commission of Legal Sciences Polish Academy of Sciences Branch in Lublin

Vol. 19 No. 1 (2026)

Articles

Reliability and Operational Efficiency of Public Institutions in the Context of the So-Called Constitutional Crisis

DOI: https://doi.org/10.32084/tkp.10817  [Google Scholar]
Published: 2026-06-30

Abstract

Contemporary states face the challenge of addressing an ever-growing range of problems and crises, including, inter alia, the legal crisis concerning the enactment and application of law. The capacity to resolve this type of crisis is essential, as a defining feature of modern crises is their mutual permeability and overlap, with law occupying a central role. The constitutional crisis – being a function of multiple tendencies, phenomena and processes – may become an opportunity to address not only the legal crisis, but also, indirectly, other crises, given the role of law and the place of the constitution within contemporary multicentric legal systems. The primary objective of this study is to analyse the impact of the constitutional crisis on the functioning of public institutions. The authors also endeavour to demonstrate that the reliability and operational efficiency of public institutions, as referred to in the Preamble to the Constitution of the Republic of Poland, may provide an opportunity to overcome the multidimensional constitutional crisis, and subsequently the broader crisis of the state. Hence, a “pre-preambular” proposal for emerging from the constitutional crisis may serve as a point of reference for the legislature, judicial practice, and the daily work of civil servants, judges and public officials.

References

  1. Baskerville, Stephen. 2016. “Polski kryzys konstytucyjny mniej i bardziej poważny niż się zdaje.” Arcana. Kultura, historia, polityka 5:31-41. [Google Scholar]
  2. Bosek, Leszek. 2022. “Konstytucyjna zasada prawdy.” Forum Prawnicze 3(71):3-19. [Google Scholar]
  3. Pytlak, Mariola, and Marcin Bartkowski (eds.). 2024. Etyczna administracja. Czy administracja może być społecznie odpowiedzialna? Pruszków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Nauk Stosowanych im. Haliny Konopackiej. [Google Scholar]
  4. Garlicki, Leszek, and Marta Derlatka. 2016 “Wstęp.” In Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz I. Warszawa. [Google Scholar]
  5. Garlicki, Leszek. 2025. Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu. 12th ed. Warszawa: Wolters Kluwer. [Google Scholar]
  6. Kaleta, Krzysztof, Agata Nawacka, and Maciej Pichlak. 2025. “Geneza kryzysu konstytucyjnego w świetle systematycznej analizy piśmiennictwa.” Państwo i Prawo 5: 36-62. [Google Scholar]
  7. Kieżun, Witold. 2003. “Prakseologiczna teoria organizacji i zarządzania.” Edukacja Filozoficzna 35:36-58. [Google Scholar]
  8. Kieżun, Witold. 2005. “O sprawną administrację publiczną.” Ius et Lex. Zeszyty III(1). [Google Scholar]
  9. Kotarbiński, Tadeusz. 1975. Traktat o dobrej robocie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. [Google Scholar]
  10. Mojski, Wojciech. 2022. “Analiza kryzysu konstytucyjnego z perspektywy funkcji aksjologicznej konstytucji. Zarys podstawowych zagadnień teoretycznych.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 1:55-62. [Google Scholar]
  11. Mojski, Wojciech. 2023. Kryzys konstytucyjny. Zagadnienia teorii konstytucji. Lublin: Wydawnictwo UMCS. [Google Scholar]
  12. Mouffe, Chantal. 2015. Agonistyka. Polityczne myślenie o świecie. Translated by Barbara Szelewa. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  13. Mouffe, Chantal. 2020. W obronie lewicowego populizmu. Translated by Barbara Szelewa. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. [Google Scholar]
  14. Murat, Leszek. 2014. “Rzetelność jako prawne i pozaprawne kryterium kontroli.” Kontrola Państwowa 4:60-80. [Google Scholar]
  15. Olszewski, Henryk. 2002. “Polska droga do państwa prawa. Refleksje o kulturze prawnej.” Studia Prawnicze 1:25-36. [Google Scholar]
  16. Pietrzykowski, Tomasz. 2022. “Polski kryzys konstytucyjny oczami pozytywisty prawniczego.” Państwo i Prawo 3: 3-17. [Google Scholar]
  17. Przywora, B. 2021. “Rzetelny proces sądowy w orzecznictwie ETPC.” In Rzetelny proces sądowy. Doktryna, prawo, praktyka, edited by Jarosław Szymanek, 215-30. Warszawa: SWWS. [Google Scholar]
  18. Radziewicz, Piotr. 2020. “Kryzys konstytucyjny i paradygmatyczna zmiana konstytucji.” Państwo i Prawo 10:3-24. [Google Scholar]
  19. Sadurski, Wojciech. 2020. Polski kryzys konstytucyjny. Translated by Anna Wójcik. Łódź: Fundacja Liberté! [Google Scholar]
  20. Sage, Peter M. 2002. Piąta dyscyplina: teoria i praktyka organizacji uczących się. Translated by Helena Korolewska-Mróz. Kraków. [Google Scholar]
  21. Słowiński, Bronisław. 2008. Podstawy sprawnego działania. Koszalin: Wydawnictwo Politechniki Koszalińskiej. [Google Scholar]
  22. Sobczyk, Paweł. 2020. “Rzetelność i sprawność działania samorządu terytorialnego. Refleksje aksjologiczno-konstytucyjne z okazji 30-lecia samorządu terytorialnego.” In Trzy dekady doświadczeń samorządu terytorialnego, edited by Karol Karski, and Iwona Wieczorek. Białystok: Temida 2. [Google Scholar]
  23. Stefaniuk, Małgorzata. 2003/2004. “Preambuła do Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego.” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia L/LI:203-23. [Google Scholar]
  24. Strzępek, Kamil A. 2013. Znaczenie prawne wstępu do Konstytucji RP z 1997 roku. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe. [Google Scholar]
  25. Szymanek, Jarosław. 2006. “Pojęcie efektywności konstytucyjnego systemu rządów państwie demokratycznym.” In Konstytucja RP z 1997 r. Na tle zasad współczesnego państwa prawnego, edited by Maria Kruk. Warszawa: Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie. [Google Scholar]
  26. Zając, Adrian. 2018. “Formalizm w stosowaniu prawa a etyka na przykładzie prawnych regulacji ochrony środowiska.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 1:83-93. [Google Scholar]
  27. Zdyb, Marian. 2017. “Standardy służby publicznej. Uwagi ogólne.” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G (Ius) LXIV, no. 2:9-27. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.