Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 16 Nr 1 (2021)

Artykuły

Dobro wspólne w prawie kanonicznym i w prawie świeckim

DOI: https://doi.org/10.32084/sawp.2021.16.1-17  [Google Scholar]
Opublikowane: 11.10.2022

Abstrakt

Dobro wspólne jest fundamentalnym pojęciem zarówno w prawie kanonicznym, jak i w prawie świeckim. Niemniej jednak sposób postrzegania tego pojęcia na gruncie tych dwóch odmiennych porządków prawnych różni się zasadniczo. W prawie kanonicznym dobro wspólne zazwyczaj odnoszone jest do wspólnoty politycznej i kościelnej. Dobro wspólne Kościoła związane jest z urzeczywistnianiem się wspólnoty Kościoła. Natomiast w prawie polskim dobro wspólne jest wartością i zasadą konstytucyjną, która ma zasadniczy wpływ na charakter państwa oraz relacje państwo-obywatel. Celem artykułu jest ukazanie miejsca i roli dobra wspólnego we współczesnym prawodawstwie kościelnym i państwowym.

Bibliografia

  1. Aymans, Winfried. 1992-1993. „Rozważania o wewnętrznych cechach istotnych integralnego pojęcia ustawy”. Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 25-26:197-204. [Google Scholar]
  2. Banajski, Ryszard. 2008. „Za czy przeciw dobru wspólnemu.” W Dobro wspólne. Problemy konstytucyjnoprawne i aksjologiczne, red. Waldemar J. Wołpiuk, 175-83. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej. [Google Scholar]
  3. Banaszak, Bogusław. 2012. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck. [Google Scholar]
  4. Boć, Jan. 1998. „Wstęp.” W Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, red. Jan Boć, 5-6. Wrocław: Kolonia Limited. [Google Scholar]
  5. Brzozowski, Wojciech. 2006. „Konstytucyjna zasada dobra wspólnego.” Państwo i Prawo 61, nr 11:17-28. [Google Scholar]
  6. Cieślak, Zbigniew. 2009. „Istota i zakres prawa administracyjnego.” W Prawo administracyjne, red. Zygmunt Niewiadomski, 52-69. Warszawa: LexisNexis. [Google Scholar]
  7. Dudek, Dariusz. 2020. „Państwo jako dobro wspólne a wspólnota samorządowa – tożsamość czy kolizja wartości?” Przegląd Prawa Konstytucyjnego 53, nr 1:15-43. [Google Scholar]
  8. Erdő, Peter. 1996. Teologia del diritto canonico. Un approccio storico – istituzionale. Torino: Giappichelli Editore. [Google Scholar]
  9. Gałkowski, Tomasz. 2015. „Dylematy wokół ustawy kanonicznej (II) – bonum commune czy communionis.” Prawo Kanoniczne 58, nr 4:43-65. [Google Scholar]
  10. Gałkowski, Tomasz. 2017. „Umiarkowane korzystanie z praw przysługujących wiernym (kan. 223 § 2).” Roczniki Nauk Prawnych 27, nr 1:63-79. [Google Scholar]
  11. Grocholewski, Zenon. 2004. „Specyfika prawa Kościoła katolickiego. Referat wygłoszony z okazji otrzymania tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dnia 7 maja 2004.” Poznańskie Studia Teologiczne 17:19-33. [Google Scholar]
  12. Izdebski, Hubert. 2007. Fundamenty współczesnych państw. Warszawa: LexisNexis. [Google Scholar]
  13. Kaczmarczyk-Kłak, Katarzyna. 2020. „Rzeczpospolita Polska jako dobro wspólne.” Teka Komisji Prawniczej PAN Odział w Lublinie 13, nr 1:185-99. [Google Scholar]
  14. Kasprzak, Sylwester. 2000. Wybrane zagadnienia z Prawa Kościelnego. Sandomierz-Lublin: Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu. [Google Scholar]
  15. Krucina, Jan. 1972, Dobro wspólne. Teoria i jej zastosowanie. Wrocław: Wrocławska Księgarnia Archidiecezjalna. [Google Scholar]
  16. Krukowski, Józef. 2019. „Dobro wspólne.” W Leksykon Prawa Kanonicznego, red. Mirosław Sitarz, 563-566. Lublin: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. [Google Scholar]
  17. Kulesza, Władysław T. 2005. „Ustawa konstytucyjna z 23 kwietnia 1935 roku.” Przegląd Sejmowy 67, nr 2:9-48. [Google Scholar]
  18. Lempa, Florian. 2013. Kompetencje, uprawnienia i obowiązki w Kościele katolickim. Białystok: Temida 2. [Google Scholar]
  19. Łączkowski, Wojciech. 2003. „Ekonomiczne i socjalne prawa człowieka a dobro wspólne.” W Godność człowieka a prawa ekonomiczne i socjalne. Księga Jubileuszowa wydana w piętnastą rocznicę ustanowienia Rzecznika Praw Obywatelskich, 37-45. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. [Google Scholar]
  20. Młynarska-Sobaczewska, Anna. 2009. „Dobro wspólne jako kategoria normatywna.” Acta Universitatis Lodziensis, Folia Iuridica 69:60-72. [Google Scholar]
  21. Pawluk, Tadeusz. 1985. Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II. T. 1: Zagadnienia wstępne i normy ogólne. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne. [Google Scholar]
  22. Piechowiak, Marek. 2008. „Konstytucyjna zasada dobra wspólnego – w poszukiwaniu kontekstu interpretacji.” W Dobro wspólne. Problemy konstytucyjne i aks-jologiczne, red. Waldemar J. Wołpiuk, 123-58. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej. [Google Scholar]
  23. Piechowiak, Marek. 2012. Dobro wspólne jako fundament polskiego porządku konstytucyjnego. Warszawa: Biuro Trybunału Konstytucyjnego. [Google Scholar]
  24. Piechowiak, Marek. 2013. „Prawne a pozaprawne pojęcia dobra wspólnego.” W Dobro wspólne. Teoria i praktyka, red. Wojciech Arndt, Franciszek Longchamps de Berier, i Krzysztof Szczucki, 23-45. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe. [Google Scholar]
  25. Schwendenwein, Hugo. 1984. Das neue Kirchenrecht. Gesamtdarstellung. Graz: Verlag Styria. [Google Scholar]
  26. Sitarz, Mirosław. 2018. „Zadania Kościoła i państwa w służbie człowiekowi. Wybrane zagadnienia.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 13, nr 15 (1):143-56. [Google Scholar]
  27. Sobański, Remigiusz. 2001. Nauki podstawowe prawa kanonicznego. T. 2: Teologia prawa kościelnego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW. [Google Scholar]
  28. Sobański, Remigiusz. 2003. „Dobro wspólne w definicji ustawy Tomasza z Akwinu.” W Prawo a wartości. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Nowackiego, red. Iwona Bogucka, i Zygmunt Tobor, 251-60. Kraków: Kantor Wydawniczy Zakamycze. [Google Scholar]
  29. Strzelczyk, Krzysztof. 2009. „Dobro wspólne jako naczelna zasada Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.” Środkowoeuropejskie Studia Polityczne 1-2:245-72. [Google Scholar]
  30. Wenz, Wiesław. 2012. „Wiara istotną podstawą kanonicznej normy prawnej.” Studia Salvatoriana Polonica 6:61-82. [Google Scholar]
  31. Zamelski, Piotr. 2012. „Wybrane koncepcje dobra wspólnego w ujęciu prawno-naturalnym i normatywnym.” W Efektywność europejskiego systemu ochrony praw człowieka. Ewolucja i uwarunkowania europejskiego systemu ochrony praw człowieka. Część I: Współczesne rozumienie praw człowieka, red. Jerzy Jaskiernia, 180-205. Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek. [Google Scholar]
  32. Zamelski, Piotr. 2014. Równowaga praw i obowiązków implikacją zasady dobra wspólnego. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL. [Google Scholar]
  33. Zubik, Marek. 2020. Prawo konstytucyjne współczesnej Polski. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck. [Google Scholar]