Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Językoznawstwo baner

No. 4/25 (2025)

Articles

Nalot! Przygotować się na „udziwienie”! – about commands and warnings found in the camp language used at Majdanek

DOI: https://doi.org/10.25312/j.10236  [Google Scholar]
Published: 2025-12-11

Abstract

This article examines elements of Majdanek camp speech (Lagerszpracha), including commands and warnings. Twenty-one linguistic units are characterized, of which 18 are borrowings and three are semantic neologisms. In addition to the presentation and analysis of the research material, the text also explores aspects related to the operation and reality of the Majdanek camp, the state of research, and the characteristics of the material itself. The article concludes with a summary containing conclusions from the analyses conducted.

References

  1. Bajerowa I. (2005), Zarys historii języka polskiego 1939–2000, Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  2. Bajerowa I. (red.) (1996), Język polski czasu drugiej wojny światowej (1939–1945), Warszawa: Energeia. [Google Scholar]
  3. Bańko M., Svobodová D., Rączaszek-Leonardi J., Tatjewski M. (2016), Nie całkiem obce. Zapożyczenia wyrazowe w języku polskim i czeskim, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  4. Batko-Tokarz B. (2012), Klasyfikacja haseł słownikowych do pola tematycznego „płeć”, „Język Polski”, R. XCII, z. 3, s. 184–193. [Google Scholar]
  5. Batko-Tokarz B. (2019), Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  6. Grzegorczykowa R. (1984), Zarys słowotwórstwa polskiego. Słowotwórstwo opisowe, Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  7. Jadacka H. (2001), System słowotwórczy polszczyzny (1945–2000), Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  8. Karszniewicz-Mazur A. (1988), Zapożyczenia leksykalne ze źródła niemieckiego we współczesnej polszczyźnie, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. [Google Scholar]
  9. Kida J. (1998), Stylistyka, styl i język artystyczny w edukacji polonistycznej, Rzeszów: Wydawnictwo Oświatowe Fosze. [Google Scholar]
  10. Klemensiewicz Z. (1953), O różnych odmianach współczesnej polszczyzny, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]
  11. Kranz T. (2007), Zagłada Żydów w obozie koncentracyjnym na Majdanku, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  12. Mencel T. (red.) (1991), Majdanek 1941–1944, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie. [Google Scholar]
  13. Murawska Z. (1991), Warunki egzystencji więźniów, [w:] T. Mencel (red.), Majdanek 1941–1944, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, s. 129–170. [Google Scholar]
  14. Nagórko A. (1998), Zarys gramatyki polskiej, Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  15. Numery i oznakowania więźniarskie w zbiorach PMM (2020), https://www.majdanek.eu/pl/news/numery_i_oznakowania_wiezniarskie/1261 [dostęp: 18.09.2025]. [Google Scholar]
  16. Przybylska R. (2003), Wstęp do nauki o języku polskim. Podręcznik dla szkół wyższych, Kraków: Wydawnictwo Literackie. [Google Scholar]
  17. Sonczyk W. (1973), Język polski w niemieckich obozach koncentracyjnych w czasie II wojny światowej, „Językoznawca”, nr 26–27, s. 3–19. [Google Scholar]
  18. Walczak B. (1997), Słownictwo obcego pochodzenia na warsztacie badacza: problem granic („głębokości”) opisu genetycznego, „Prace Slawistyczne”, nr 105, s. 269–280. [Google Scholar]
  19. Walczak B. (2010), Swoistość zapożyczeń z języków blisko spokrewnionych (na przykładzie zapożyczeń czeskich i wschodniosłowiańskich w języku polskim), „Linguistica Copernicana”, nr 2(4), s. 189–199. [Google Scholar]
  20. Wesołowska D. (2002), Język lagrów a język łagrów. Badania; założenia badawcze, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica”, nr 1, s. 409–420. [Google Scholar]
  21. Wiśnioch M. (2018), Przewodnik po obiektach historycznych: Miejsce Pamięci i Muzeum na Majdanku, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  22. Wykaz skrótów – słowniki [Google Scholar]
  23. DEPL – Pańków M. (red.) (2001–2024), Słownik DEPL.pl, https://www.depl.pl/index.php [dostęp: 16.09.2025]. [Google Scholar]
  24. DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache (Der deutsche Wortschatz von 1600 bis heute), https://www.dwds.de/ [dostęp: 16.09.2025]. [Google Scholar]
  25. SJP PWN – Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/ [dostęp: 16.09.2025]. [Google Scholar]
  26. SJPD – Doroszewski W. (red.) (1958–1969), Słownik języka polskiego, t. 1–11, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  27. SPA – Minisłownik pojęć z historii Auschwitz, https://www.auschwitz.org/media/slownik-pojec/ [dostęp: 16.09.2025]. [Google Scholar]
  28. SWO – Słowniczek wyrażeń obozowych, http://www.majdanek.com.pl/slowniczek/slowniczek%20obozowy.html [dostęp: 16.09.2025]. [Google Scholar]
  29. TR PWN – Translatica PWN, https://translatica.pl/ [dostęp: 16.09.2025]. [Google Scholar]
  30. Wykaz skrótów – opracowania naukowe [Google Scholar]
  31. KO – Kość J. (1980), Uwagi o języku więźniów obozu koncentracyjnego na Majdanku. [Bemerkungen zur Sprache der Häftlinge im Konzentrationslager Majdanek], „Poradnik Językowy”, nr 6, s. 288–295. [Google Scholar]
  32. KU – Kuraszkiewicz W. (1947), Język polski w obozie koncentracyjnym, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL. [Google Scholar]
  33. PAC – Pacuła J. (2010), Auschwitz – słowa i milczenie. Studium leksykalno-semantyczne, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. [Google Scholar]
  34. PMM – Państwowe Muzeum na Majdanku (b.r.), https://www.majdanek.eu/pl [dostęp: 18.09.2025]. [Google Scholar]
  35. SN – Blumental N. (1947), Słowa niewinne, Kraków–Łódź–Warszawa: Centralna Żydowska Komisja Historyczna. [Google Scholar]
  36. WES – Wesołowska D. (1996), Słowa z piekieł rodem. Lagerszpracha. Totalitaryzm i język, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”. [Google Scholar]
  37. Wykaz skrótów – wspomnienia obozowe [Google Scholar]
  38. AJ – Andrzej Janiszek (1964), Pawiak-Majdanek 17.01.1943–22.07.1944, [w:] Zbiór pamiętników, relacji i ankiet byłych więźniów (Sygn. VII), sygn. VII M-56, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  39. AZ – Aleksander Zakościelny (1964), Wspomnienia P-3427, [w:] Zbiór pamiętników, relacji i ankiet byłych więźniów (Sygn. VII), sygn. VII M-93, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  40. CS – Czesław Skoraczyński (1984), Żywe numery, Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza w Krakowie. [Google Scholar]
  41. DBM – Danuta Brzosko-Mędryk (1975), Niebo bez ptaków, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. [Google Scholar]
  42. IL – Irena Lipińska (1965), [w:] Zbiór pamiętników, relacji i ankiet byłych więźniów (Sygn. VII), sygn. VII M-25, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  43. JB – Jan Buczek (1988), Zbiór nagrań audiowizualnych (Sygn. XXII), sygn. XXII-14, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  44. JZ – Jan Zakrzewski (1977), A my żyjemy dalej…, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie. [Google Scholar]
  45. KC – Kamila Czuryszkiewicz (2013), Krwawa środa 3 listopada 1943 w pamięci świadków, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  46. KT – Krystyna Tarasiewicz (1988), My z Majdanka – wspomnienia byłych więźniarek pod redakcją i w opracowaniu Krystyny Tarasiewicz, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie. [Google Scholar]
  47. MG – Marta Grudzińska (2011), Majdanek: obóz w relacjach więźniów i świadków, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  48. StS – Stanisława Sokół (1979), Nagrania audio (Sygn. VIII), sygn. VIII-22, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  49. TC 2 – Tadeusz Czajka (1962), Czerwone punkty, [w:] Zbiór pamiętników, relacji i ankiet byłych więźniów (Sygn. VII), sygn. VII M-2, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]
  50. ZP – Zofia Pawłowska (1945), Na krawędzi, [w:] Zbiór pamiętników, relacji i ankiet byłych więźniów (Sygn. VII), sygn. VII M-222, Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.