Artykuł przedstawia próbę zastosowania aparatu pojęciowego gramatyki komunikacyjnej do analizy języka programowania Pascal. Jego celem jest wstępne określenie przydatności trójpoziomowego modelu tej teorii w opisie języka programowania oraz wskazanie wybranych podobieństw i różnic między kodem a językiem naturalnym. Materiał stanowią reprezentatywne konstrukcje składniowe i semantyczne Pascala, poddane analizie jakościowej na poziomie ideacyjnym, interakcyjnym i organizacji dyskursu. Analiza wykazała, że na poziomie ideacyjnym podstawowym mechanizmem organizacji sensu jest układ predykatowo-argumentowy: funkcję predykatów pełnią przede wszystkim procedury, funkcje i niektóre operatory, natomiast rolę argumentów – zmienne, stałe i wyrażenia. Typy zmiennych wyznaczają status obiektów oraz zakres dopuszczalnych operacji. Na poziomie interakcyjnym instrukcje Pascala można interpretować jako sformalizowane odpowiedniki aktów dyrektywnych, kierowanych do maszyny i realizowanych bezwarunkowo albo zależnie od spełnienia warunków logicznych. Poziom organizacji dyskursu ujawnia się w elementach delimitujących i porządkujących kod, takich jak bloki instrukcji, sekcje deklaracyjne oraz definicje procedur i funkcji. Wyniki wskazują, że gramatyka komunikacyjna może być użytecznym narzędziem opisu Pascala jako szczególnej formy komunikacji człowiek–maszyna, jednak możliwość zastosowania tego modelu do innych języków programowania wymaga dalszych analiz.
