Biskup Michał Klepacz jako członek Episkopatu Polski

Część I. Wprowadzenie biograficzno-problemowe


Abstrakt

This paper, opening a series of publications dedicated to activities of Bishop Michał Klepacz at the Episcopal Conference of Poland, is an introduction to his biography and to the subject. Its first part presents the life and activities of the Bishop. The future Łódź ordinary was born on July 23, 1893, in the village of Wola, a suburb of Warsaw. He was ordained in 1916. He was a graduate of the Roman Catholic Theological Academy in Saint Petersburg and the Catholic University of Lublin, at which he defended his PhD dissertation in 1932. In 1936, he was appointed an Associate Professor of the Christian philosophy at the Stefan Batory University in Vilnius. The years he spent in Vilnius under Soviet, Lithuanian and, again, Soviet occupation, were dedicated to conspirational educational and research activities. During the German occupation in 1942–1944, he was held in prison and in labour camps. Following changes in state borders imposed after the end of the World War II, he was forced to leave Vilnius and settle in Białystok. And it was there where he received his appointment as a bishop of Łódź in 1947. Rev. Michał Klepacz was ordained a bishop on April 13, 1947, and his ingress to the Łódź cathedral took place one week later. During twenty years of his rule as the bishop, the most important events in the life of the Łódź Diocese included regulation of relations with the government, renewal of the priestly formation, reorganisation and development of the Church structures, and convoking of two Diocese Councils in 1948 and 1958. Bishop Michał Klepacz died on January 27, 1967, on a day preceding the millennial celebrations in the Łódź Diocese.

The subsequent part of this work briefly presents the legal and structural basis of the Episcopal Conference of Poland and its specialist committees, focusing in particular on Bishop Michał Klepacz’s participation in those bodies. Furthermore, the importance of the office of the Primate of Poland was emphasised, as a person also being a chairman of the Plenary Conference and the Main Committee of the Episcopate of Poland.


Słowa kluczowe

biskup Michał Klepacz; archidiecezja wileńska; diecezja łódzka; Konferencja Episkopatu Polski; Prymas Polski

Bagrowicz J., Tym, których spotkałem. Zapiski wspomnienia z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2020. [Google Scholar]
Białkowski M., Działalność Karola Wojtyły na forum Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji (1958-1978), Przegląd Zachodni 3(2018), 197–232. [Google Scholar]
Białkowski M., Działalność Antoniego Baraniaka SDB na forum Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji (1951–1977), Studia Pelplińskie, 2020, r. 54, 47–86. [Google Scholar]
Białkowski M., Karol Wojtyła jako członek Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych w latach 1958–1978, w: Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski „ludowej”, red. R. Łatka, Warszawa 2020, 139–176. [Google Scholar]
Białkowski M., Prymas Stefan Wyszyński jako ordynariusz wiernych obrządku ormiańskiego. Szkic do dziejów religijnych diaspory Ormian polskich w latach 1957–1981, Studia Gdańskie t. XLV, 2019, 149–171. [Google Scholar]
Białkowski M., Rola Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego jako ordynariusza wiernych obrządku ormiańskiego (1957–1981), w: Scientia magnam laetitiam parat. Studia z historii kultury, społeczeństwa i polityki ofiarowane Profesorowi Kazimierzowi Maliszewskiemu, red. A. Kucharski, A. Laddach, W. Piasek, Toruń 2020, 533–562. [Google Scholar]
Białkowski M., Rzecznik Kościoła katolickiego na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Działalność Bolesława Kominka na forum Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji (1956–1974), Przegląd Zachodni 3(2019), 89–128. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Antoniego Baraniaka SDB w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1951–1977), Ecclesia. Studia z dziejów Wielkopolski, nr 14 (2019), 121–158. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Antoniego Baraniaka SDB w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1951–1977), Studia Salvatoriana Polonica, t. 14, 2020, 95–133. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Bolesława Kominka w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1956–1974), Studia Pastoralne, 2020, nr 16, 164–212. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Bolesława Kominka w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1956–1974), Studia Salvatoriana Polonica 13(2019), 155–204. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Karola Wojtyły w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1958–1978), Studia Pastoralne 15(2019), 13–57. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Karola Wojtyły w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1958–1978), Studia Salvatoriana Polonica 12(2018), 275–321. [Google Scholar]
Białkowski M., Udział Stefana Wyszyńskiego w pracach Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych w okresie posługi prymasowskiej (1948–1981), [w druku]. [Google Scholar]
Białkowski M., Wkład Bolesława Kominka w prace Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji specjalistycznych (1956–1974), w: Kardynał Bolesław Kominek, biskup, dyplomata, wizjoner, red. W. Kucharski, R. Łatka, Wrocław 2020, 213–267. [Google Scholar]
Budziarek M., Łódź Piotrowa. Krótka historia Kościoła w Łodzi, Łódź 2005. [Google Scholar]
Czyżewski T., Wileńskie środowisko filozoficzne, Przegląd Filozoficzny 1948, nr 1–3, 37–41. [Google Scholar]
Dąbrowski K., Arcybiskup Włodzimierz Jasiński 1873–1965. Życie i działalność, wyd. 1 – Łódź 1990, wyd. 2 – Łódź 2015. [Google Scholar]
Dyduch J. M., Kształt prawny Konferencji Episkopatu Polski, Prawo Kanoniczne 2013, nr 2 (56), 3–15. [Google Scholar]
Gigilewicz E., Klepacz Michał bp, w: Encyklopedia Katolicka, t. IX, Lublin 2002, kol. 123–125. [Google Scholar]
Grad S., Biskup Michał Klepacz (1893–1967) – zarys biografii, Łódzkie Studia Teologiczne 2007, t. 16, 69–87. [Google Scholar]
Grad S., Działalność biskupa Michała Klepacza jako przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Omówienie źródeł z Archiwum Prymasowskiego, Łódzkie Studia Teologiczne 1993, t. 2, 209–220. [Google Scholar]
Gruczyński K., Biskup Michał Klepacz 1893–1967, Łódź 1993. [Google Scholar]
Historia Kościoła łódzkiego. Wydarzenia. Dokumenty. Ilustracje, oprac. K. Dąbrowski, Łódź 2012. [Google Scholar]
Hołodok S., Wydział Teologiczny Uniwersytetu Stefana Batorego w Białymstoku (1945–1951), Studia Teologiczne 1992, t. 10, 117–136. [Google Scholar]
Humanista – Biskup Michał Klepacz (1893–1967), w: W nurcie zagadnień posoborowych, t. 1, red. B. Bejze, Warszawa 1967. [Google Scholar]
Jakubowski W., Solarczyk M., Rzymskokatolicka organizacja kościelna na ziemiach polskich, Warszawa 2007. [Google Scholar]
Jakubowski W., Solarczyk M., Organizacja Kościoła Rzymskokatolickiego na ziemiach polskich od X do XXI wieku, Warszawa–Olsztyn 2011. [Google Scholar]
Just A., Michała Klepacza ideały wychowawcze, Łódzkie Studia Teologiczne 1993, t. 2, 93–125. [Google Scholar]
Klima E., Struktury Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, Acta Universitatis Lodzensis, Folia Geographica Socio-Oeconomica 11:2011, 45–77. [Google Scholar]
Kononowicz M. J., Biskup Michał – prolegomena do portretu, Warszawa 1968. [Google Scholar]
Kościół katolicki w Polsce 1918–1990. Rocznik statystyczny, red. L. Adamczuk, W. Zdaniewicz, Warszawa 1991. [Google Scholar]
Krahel T., Działalność ks. prof. Michała Klepacza w Wilnie i Białymstoku, Łódzkie Studia Teologiczne 1993, t. 2, 11–19. [Google Scholar]
Krukowski J., Uprawnienia nadzwyczajne Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, wobec zagrożeń Kościoła ze strony reżimu komunistycznego, Studia Prymasowskie 5(2011), 29–42. [Google Scholar]
Kumor B., Rozwój organizacji metropolitalnej i diecezjalnej na historycznych ziemiach polskich (1000–1992), Resovia Sacra. Studia Teologiczno-Filozoficzne Diecezji Rzeszowskiej 1997, t. 4, 213–221. [Google Scholar]
Lesiakowski K., Obchody milenijne w diecezji łódzkiej 1966–1967, w: Władze komunistyczne wobec Kościoła katolickiego w Łódzkiem 1945–1967, pod red. J. Wróbla i L. Próchniaka, Warszawa 2005, 155–176. [Google Scholar]
Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce. Słownik biograficzny, Warszawa 1992. [Google Scholar]
Noszczak B., Polityka państwa wobec Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce w okresie internowania prymasa Stefana Wyszyńskiego 1953–1956, Warszawa 2008. [Google Scholar]
Pietrzak J., Pełnia prymasostwa. Ostatnie lata prymasa Polski kardynała Augusta Hlonda 1945–1948, t. 1, Poznań 2009. [Google Scholar]
Przybysz M., Aparat bezpieczeństwa wobec kurii biskupiej w Łodzi w latach 1945–1967, w: Aparat bezpieczeństwa wobec kurii biskupich w Polsce, red. A. Dziurok, Warszawa 2009, 155–180. [Google Scholar]
Przybysz M., Kościół rzymskokatolicki w Łodzi w latach 1945–1956, Łódź 2007. [Google Scholar]
Przybysz M., Wyspy wolności. Duszpasterstwo akademickie w Łodzi 1945–1989, Łódź 2008. [Google Scholar]
Przybysz M., Saran M., Pasterz cierpliwego dialogu. Biskup Michał Klepacz w polskiej delegacji na Sobór Watykański II, w: Studia Soborowe, t. 2, cz. 2: Historia i recepcja Vaticanum II, red. M. Białkowski, Toruń 2015, 161–191. [Google Scholar]
Rostworowski Tomasz, ks., w: Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564–1995, oprac. L. Grzebień, Kraków 1996, 578–579. [Google Scholar]
Skobel S., Biskup Michał Klepacz – pasterz cierpliwego dialogu. Przyczynek do analizy watykańskich konferencji radiowych, Łódzkie Studia Teologiczne 1993, t. 2, 135–141. [Google Scholar]
Stępień M., Pozycja prawna Konferencji Episkopatu Polski. Studium prawno-historyczne, Łomża 2014. [Google Scholar]
Stopniak F., Michał Klepacz, w: Słownik biograficzny katolicyzmu polskiego, t. 3, Lublin 1994, 25–26. [Google Scholar]
Ślaga Sz. W., O doktoracie „honoris causa” biskupa Michała Klepacza, Łódzkie Studia Teologiczne 1993, t. 2, 21–25. [Google Scholar]
Toborek T., Łódzkie duszpasterstwo akademickie, w: Władze komunistyczne wobec Kościoła katolickiego w Łódzkiem 1945–1967, pod red. J. Wróbla i L. Próchniaka, Warszawa 2005, 145–154. [Google Scholar]
Tomaszewski L., Kronika Wileńska 1939–1941, Warszawa 1990. [Google Scholar]
Tomaszewski L., Kronika Wileńska 1941–1945. Z dziejów polskiego państwa podziemnego, Warszawa 1992. [Google Scholar]
Umiński J., Episkopat Polski z pierwszej połowy XX wieku, do druku przygotowali, wstępem i przypisami opatrzyli S. Grochowina, J. Sziling, Toruń 2016. [Google Scholar]
Wieczorek E., Działalność pedagogiczna biskupa Michała Klepacza, Łódź 2007. [Google Scholar]
Wilk S., Nadzwyczajne uprawnienia Prymasa Polski kard. Augusta Hlonda, Studia Prymasowskie 5 (2011), 15–27. [Google Scholar]
Wilk S., Struktura administracyjna Kościoła w Polsce przed bullą «Totus Tuus Poloniae Populus», w: Kościół w Polsce. Dzieje i kultura, t. 12, red. J. Walkusz, Lublin 2013, 129–144. [Google Scholar]
W kierunku chrześcijańskiej kultury. W 10. rocznicę śmierci Biskupa Michała Klepacza, red. B. Bejze, Warszawa 1977. [Google Scholar]
Władze komunistyczne wobec Kościoła katolickiego w Łódzkiem 1945–1967, red. J. Wróbel, L. Próchniak, Warszawa 2005. [Google Scholar]
Wodzianowska I., Rzymskokatolicka Akademia Duchowna w Petersburgu 1842–1918, Lublin 2007. [Google Scholar]
Wójcik W., Synody polskie w latach 1918–1968 na tle rozwoju ustawodawstwa synodalnego w Polsce, Prawo kanoniczne: kwartalnik prawno-historyczny 1970, t. 13/3–4, 127–165. [Google Scholar]
Ziółkowska A., Diecezja łódzka i jej biskupi, Łódź 1987. [Google Scholar]
Ziółkowska A., Diecezja łódzka i jej biskupi w świetle dokumentów, Łódź 1987. [Google Scholar]
Zwoliński P., Sytuacja Kościoła łódzkiego w pierwszych latach po II wojnie światowej, w: Władze komunistyczne wobec Kościoła katolickiego w Łódzkiem 1945–1967, pod red. J. Wróbla i L. Próchniaka, Warszawa 2005, 27–34. [Google Scholar]
100-lecie Konferencji Episkopatu Polski. Księga Jubileuszowa, red. A. Miziński, Kielce 2019. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2021-06-07


Dział
Artykuły

Udostępnij

Białkowski, M. (2021). Biskup Michał Klepacz jako członek Episkopatu Polski. Łódzkie Studia Teologiczne, 30(1), 19-36. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/lst/article/view/3675

Michał Białkowski  bialkowski@umk.pl
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu  Polska