Zarys dziejów placówki Zgromadzenia Sióstr Dominikanek Konteplacyjno-czynnych III Zakonu św. Dominika we Lwowie – Łyczakowie (1924-1946) w świetle archiwaliów dominikańskich w Krakowie
Piotr Stefaniak jest krakowskim publicystą i historykiem. Współpracuje z Wydawnictwem Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy w Krakowie i Wydawnictwem Archidiecezji Wrocławskiej TUM. Przy okazji działalności polonijnej na Węgrzech we współpracy z Domem Polskim w Budapeszcie zgłębia naukowo ponad tysiącletnie więzy łączące oba narody, polski i węgierski. Ponadto aranżuje polsko-węgierskie inicjatywy społeczno-kulturalne.
Wydał 31 książek: Dominikanki raciborskie (Racibórz 2006), Dzieje mniszek dominikańskich z krajów słowiańskich (Kraków-Racibórz 2007), Mistyczki. Święte i błogosławione mniszki dominikańskie (Racibórz 2007), Dzieje klasztoru mniszek dominikańskich w Piotrkowie Trybunalskim (Piotrków Trybunalski 2009), Árpád-házi Boldog Konstancia OP, (1238–1301) magyar királylány és halicsi hercegnő (Budapest 2009), Księżna Wielkopolska, Błogosławiona Jolenta Helena Arpadówna OSC (1244–1304) (Gniezno 2009), Legenda o świętej Agacie (Kraków 2010), Błogosławiona Jolenta (Kraków 2011), Konstancja, księżna halicka (Kraków 2011), Na chwałę Trójcy Świętej. Dzieje klasztoru sióstr św. Marii Magdaleny od Pokuty w Lubaniu 1320–2010, (Kraków 2011), Święta Małgorzata Węgierska (Kraków 2011), Błogosławiona Salomea Piastówna (Kraków 2011), Skała Najświętszej Maryi Panny sławna świętym życiem bł. Salomei Piastówny OSC (1211/12–1268) (Kielce 2011), Dom Świętej Notburgi Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej w Raciborzu 1885–2010 historia i teraźniejszość (Racibórz 2011), Árpád-házi Boldog Jolan OSC magyar királylány és lengyel hercegnő (Budapest 2011), Znak Wiary. Szkoły Braci Szkół Chrześcijańskich w Gdańsku (1992–2012) (Kraków-Gdańsk 2012), Święta Kinga Arpadówna OSC (1234–1292) Życie i Dzieło (Kraków 2012), A titkos szentszég/Ukryta świętość (Veszprém 2012), Św. Róża z Limy (Kraków 2013), Panny Dominikanki w Sochaczewie (Sochaczew 2013), Skarb Wiary. Dzieje kościoła Najświętszego Imienia Maryi i klasztoru Panien Mariawitek w Częstochowie (Kraków-Częstochowa 2013), Ostoja Nadziei. Dzieje kościoła parafialnego świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika w Częstochowie (Kraków 2014), Jednego życia – tak mało. Opowieść familijna o rodzinie Ireny i Jana Krygierów (Kraków 2014), Ikonografia świątobliwej Ofki Piastówny (1299–1359) (Wrocław 2015), Szent Margit legendája Legenda św. Małgorzaty (Wrocław 2016), Trzebnicka opowieść – Trebnitzer Geschichte (Wrocław 2017), Opowieść o „Domu Bożym” (Opole-Czarnowąsy 2017), Dziedzictwo duchowe i spuścizna artystyczna Sióstr Magdalenek od Pokuty 1217–2017 (Lubań 2017), Święty Józef (Warszawa 2017), Święty Stanisław Kostka (1550–1568) (Warszawa 2018) i Najświętsze Serca Jezusa (Warszawa 2018).
Prowadzi badania naukowe z takich dziedzin historycznych jak monastycyzm żeński, hagiografia, genealogia oraz wspólne dzieje Polski i Węgier. Niektóre wyniki studiów zostały opublikowane w formie 45 artykułów naukowych w 22 periodykach historycznych ukazujących się w Przemyślu (Premislia christiana), Poznaniu (Kronika Miasta Poznania), Krakowie (Nasza Przeszłość, Collectanea Historica, W nurcie franciszkańskim, Analecta Cracoviensia, Rocznik Krakowski), Opolu (Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego), Warszawie (Studia Bobolanum), Nowym Sączu (Almanach Sądecki), Lublinie (Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne), Katowicach (Śląskie Studia Teologiczno-Historyczne), Sandomierzu (Studia Sandomierskie), Gdańsku (Studia Gdańskie), Legnicy (Perspectiva), Veszprém, Węgry (Studia Wesprimiensia), Wrocławiu (Ks. Johannes Schneider – wrocławski działacz społeczny XIX w. i świadek na nowe czasy/Pfr. Johannes Schneider – Ein Breslauer Sozlialreformer des 19. Jahrhunderts und Vorbild für folgende Generationen i Wkład św. Jadwigi Śląskiej w kulturowe dziedzictwo Śląska), Budapeszcie (Magyar Egyháztörténeti Vázlatok), Płocku (Notatki Płockie), Kielcach (Almanach Historyczny), Jeleniej Górze (Rocznik Jeleniogórski) i Szentendre, Węgry (Tanítvány).
W wydawnictwie Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy w Krakowie na Stradomiu wydał w serii Twój Patron książeczki o świętych: Ilonie, Imeldzie Lambertini, Angelice Renke (dwie wersje: polska i węgierska), Martynie i Tatianie. Jest autorem książeczki Boldog Ilona wydanej przez Szaléziánum w Veszprém na Węgrzech.
Jest autorem 8 wystaw historycznych i hagiograficznych zorganizowanych w: Budapeszcie (Święte córki króla Beli IV), Warszawie (Święci polsko-węgierscy), Lubaniu (Na chwałę Trójcy Świętej i Z Magdaleńskiej Niwy), Veszprém (Királynék és koronázó pűspökök i Domonkos-rendről és Boldog Ilonáról) i Piotrkowie Trybunalskim (Siostra Angelika Renke, mistyczka, dominikanka, piotrkowianka oraz wystawa z okazji Roku Przyjaźni Polsko-Węgierskiej pod patronatem prezydentów Węgier i Polski, Janosa Adera i Andrzeja Dudy Siostra Angelika Renke OP (1905-1942) mniszka dominikańska – Żyła łaską Bożą/ Renke Angelika OP nővér (1905-1942) domonkos apáca– Isten kegyelméből élt).
Od lat publikuje popularne artykuły z dziedziny historii, historii sztuki i hagiografii na łamach prasy w Polsce (Gość Niedzielny, Miejsca Święte, Źródło, Posłaniec Serca Jezusowego, Salwator, Semper fidelis, Misje dzisiaj, Nowe Życie, List do Pani, Z grodu Kingi, Via consecrata, Nasz Głos, KurieR, kultura i rzeczywistość, Kultura Chełmska, Niedziela i Cracovia Leopolis), na Słowacji (MRosa) i na Węgrzech (Quo vadis i Polonia Węgierska).
Dom zakonny przy ul. Jana Kochanowskiego 70 na lwowskim Łyczakowie powstał na fali przeorganizowania Zgromadzenia Sióstr św. Dominika, które w latach dwudziestych XX w. wkroczyły do wielkich miast (wcześniej terenem ich działalności były wsie galicyjskie i niewielkie ośrodki miejskie) i podjęły tam swój apostolat. We Lwowie zakonnice otwarły internat dla studentek, uczennic szkół średnich oraz pensjonat dla młodych kobiet pracujących zawodowo. Równocześnie w klasztorze przebywały zakonnice podejmujące studia na lwowskich uczelniach oraz dokształcające się w tutejszych szkołach. W okresie II wojny światowej, kiedy Lwów zajmowali kolejni okupanci, zakonnice starały się przetrwać. Pracowały w szpitalu i przy parafii, wspierały potrzebujących i ukrywały zagrożonych aresztowaniem.
Literaturhinweise
Catalogus Generalis Ordinis Praedicatorum. Conspectus generalis ordinis fratrum praedicatorum indexmonasteriorum, congregationum et fraternitatum, Roma 1992, s. 111, 112. [Google Scholar]
Aby ludzie widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w Niebie. Apostolstwo dominikanek w służbie człowiekowi. Realizacja charyzmatu Czcigodnej Sługi Bożej Matki Kolumby Białeckiej w życiu Błogosławionej Siostry Julii Rodzińskiej, materiały z sympozjum zorganizowanego w domu generalnym Zgromadzenia Sióstr św. Dominika Kraków, 17-19 lutego 2006, Kraków 2006 [Google Scholar]
Armia Krajowa w dokumentach 1939–45, pod red. T. Pełczyńskiego, Szczecin 1989, s. 419, 459 [Google Scholar]
Biernat M., Kurzej M., Ostrowski J. K., Kościół p. w. Bożego Ciała i klasztor OO. Dominikanów, (w:) Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, cz. 1: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, red. J. K. Ostrowski, t. 20: Kościoły i klasztory Lwowa z okresu przedrozbiorowego (2), Kraków 2012, s. 171-283 [Google Scholar]
Ciechanowski J., Powstanie Warszawskie, Warszawa 1984, s. 332 [Google Scholar]
Jabłońska-Deptuła E., Szkice z dziejów formowania się polskich kongregacji żeńskich oraz ich programu społecznego w XIX w., Roczniki Humanistyczne, 12: 1964, z. 2, s. 141-194 [Google Scholar]
Jabłońska-Deptuła E., Zakony i zgromadzenia zakonne w Polsce w XIX i XX w., Znak 17: 1965, s. 127-14 [Google Scholar]
Kaczorowski B., Zabytki starego Lwowa, Warszawa 1990, s. 38 [Google Scholar]
Koper S., Stańczyk T., Ostatnie lata polskiego Lwowa, Warszawa 2019 [Google Scholar]
Ludobójstwo OUN-UPA na Kresach Południowo-Wschodnich. Dawne Kresy Południowo Wschodnie w optyce historycznej i współczesnej, pod red. W. Listowskiego, Kędzierzyn Koźle 2012, s. 8-21 [Google Scholar]
Lisiewicz P., Plan „Burza”, Warszawa 1990, s. 201-218 [Google Scholar]
Mazur B., Bar J., Wierna utajonej miłości, Kraków 1989 [Google Scholar]
Mazur G., Skwara J., Węgierski J., Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa 1 IX 1939 – 5 II 1946, Katowice 2007 [Google Scholar]
Michna A., Siostry zakonne – ofiary zbrodni nacjonalistów ukraińskich na terenie metropolii lwowskiej obrządku łacińskiego w latach 1939–1947, Warszawa 2010, seria: „Monografie”, tom 61 [Google Scholar]
Mirek A., Atlas żeńskiego ruchu zakonnego na ziemiach polskich w XIX i w XX wieku, Lublin 2007, s. 109 [Google Scholar]
Pempel S., Pod znakiem Lwa i Syreny, Warszawa 1989, s. 23-24 [Google Scholar]
Pirożyński M., Szczęch S., Rocznik Statystyczny Kościoła katolickiego w Polsce (1937), Lublin 1938 [Google Scholar]
Podhorodecki L., Dzieje Lwowa, Warszawa 1993, s. 184-185 [Google Scholar]
Rossoliński-Liebe G., Bandera. Faszyzm, ludobójstwo, kult. Życie i mit ukraińskiego nacjonalisty, Warszawa 2018, s. 327 [Google Scholar]
Schenk D., Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i holokaust w Galicji Wschodniej, Kraków 2012 [Google Scholar]
Szulc W., Wyniki śledztwa w sprawie mordu profesorów lwowskich, prowadzonego przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich, (w:) Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941 / studia oraz relacje i dokumenty, pod red. Z. Alberta, Wrocław1989, s. 180-181 [Google Scholar]
Spież J., Dominikanie w Polsce, (w:) Dominikanie. Szkice z dziejów zakonu, Poznań 1986, s. 275 [Google Scholar]
Stefaniak P., Dzieje klasztoru Panien Katarzynek (Mniszek Dominikańskich) we Lwowie 1619–1782, (w:) Rocznik Lwowski, 33: 2019, s. 61-108 [Google Scholar]
Stefaniak P., Dzieje tercjarek dominikańskich „De Poenitentia” we Lwowie (1293–1740), (w:) Nasza Przeszłość, 121: 2014, s. 75-102 [Google Scholar]
Węgierski J., Lwów pod okupacją sowiecką 1939–1941, Warszawa 1991 [Google Scholar]
Wiśniowska A., Florczak S., Zgromadzenie Sióstr św. Dominika, (w:) Żeńskie zgromadzenia zakonne w Polsce 1939–47. Lublin 1995. t. 8. s. 61, 65, 69 [Google Scholar]
Zięba A., OUN, UPA i zagłada Żydów, Kraków 2016 [Google Scholar]
Żurek J., Lwowskie losy arcybiskupa Eugeniusza Baziaka, (w:) Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej, 12: 2004, s. 31-43 [Google Scholar]
Żyła W., Kościół i klasztor dominikanów we Lwowie, Lwów 1923. [Google Scholar]