Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Przegląd Prawa Wyznaniowego

Tom 14 (2022)

Artykuły

Relacje państwo–Kościół katolicki we współczesnej Republice Mołdawii i Naddniestrzu a pozycja prawosławia

  • Sylwia Góra
DOI: https://doi.org/10.34888/ppw.2022.25-46  [Google Scholar]
Opublikowane: 15.01.2026

Abstrakt

W społeczeństwie mołdawskim i naddniestrzańskim Kościół prawosławny ma charakter większościowy, a Kościół katolicki należy do wyznań mniejszościowych. Pod względem prawnym Republika Mołdawii i Naddniestrzańska Republika Mołdawska (potocznie Naddniestrze) to państwa świeckie, gdzie państwo i Kościół są oficjalnie oddzielone. Chociaż konstytucje obu podmiotów państwowych zapewniają wolność religijną, jednak w praktyce rząd nie zawsze przestrzega tego prawa. Pozycja prawosławia jest uprzywilejowana. Cerkiew prawosławna korzysta z uprzywilejowanego statusu kosztem innych wspólnot religijnych.

Bibliografia

  1. Źródła [Google Scholar]
  2. ACN International, Religious Freedom in the World. Report 2021 Moldova, https://acninternational.org/religiousfreedomreport/wp-content/uploads/2021/04/Moldova.pdf. [Google Scholar]
  3. Constitution of the Pridestrovskaia Moldavskaia Respublica, https://mid.gospr.org/en/bht [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  4. General Law on Cults 1992, Law n. 979-XII of 24 March 1992 on Creeds, http://licodu.cois.it/?p=1273&lang=en [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  5. Konstytucja Republiki Mołdawii, wstęp i tłum. z j. rumuńskiego B. Zdaniuk, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  6. Law on religions denominations and their component parts, n. 125 of 11 May 2007, https://www.lawyer-moldova.com/2012/12/law-on-religious-denominations-and.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  7. National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova, Key results of the 2014 Population and Housing Census, https://statistica.gov.md/newsview.php?l=en&id=5583 [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  8. The Constitution (1991) of the Pridnestrovian Moldavian Republic of 2 September 1991. [Google Scholar]
  9. United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note – Moldova: Human rights in Transnitria, 1 May 2017, https://www.refworld.org/docid/59439c794.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  10. US Department of State, Moldova 2021, Report on International Religious Freedom, Washington, https://www.state.gov/reports/2021-report-on-international-religious-freedom/moldova/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  11. Opracowania [Google Scholar]
  12. Aid to the Church in Need – ACN International, https://acninternational.org [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  13. Avram A., Religion and Forced Displacement in the Republic of Moldova, https://fpc.org.uk/religion-and-forced-displacement-in-the-republic-of-moldova/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  14. Borecki P., Państwo laickie w świetle dorobku współczesnego konstytucjonalizmu europejskiego, „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza” 2016, nr 6, s. 173–191. [Google Scholar]
  15. Borzęcki J., Między Dniestrem a Prutem, „Biuletyn Stowarzyszenia Wspólnota Polska” 2001, nr 8, s. 9–13. [Google Scholar]
  16. Całus K., Państwo niedokończone. 25 lat mołdawskiej niepodległości, Warszawa 2016. [Google Scholar]
  17. Całus K., Proeuropejski rząd w Mołdawii, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2021-08-06/proeuropejski-rzad-w-moldawii [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  18. Coşa A., biskup, Mołdawia: potrzebujemy księży z Polski. Wywiad, https://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/z-zycia-kosciola/art,29621,moldawia-potrzebujemy-ksiezy-z-polski-wywiad.htm [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  19. Cucharec S.I., Odrodzenie życia religijnego i społecznego Kościoła katolickiego w Mołdawii, Kraków 2014. [Google Scholar]
  20. Czajka R., Werbiści w Mołdawii, „Misjonarz” 2014, nr 12, s. 28–29. [Google Scholar]
  21. Danowska-Nowak A., Nowak K., Między Wschodem a Zachodem. Wokół postaw i dylematów Polaków mołdawskich, „Jutrzenka” 2012, nr 5, s. 4–10. [Google Scholar]
  22. Danowska-Nowak A., Nowak K., Między Wschodem a Zachodem. Wokół postaw i dylematów Polaków mołdawskich [w:] Polacy poza granicami kraju u progu XXI wieku. Różne oblicza polskiej tożsamości, red. M. Michalska, Wrocław 2011, s. 221–232. [Google Scholar]
  23. Derlecki J., Narodziny czy odrodzenie? Polska tożsamość w Mołdawii, „Etnografia Polska” 2003, t. 47, s. 171–184. [Google Scholar]
  24. Derlecki J., Od społeczności lokalnej do mniejszości narodowej. Ludność polskiego pochodzenia w Mołdawii na początku XXI wieku, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  25. Diocese of Chişinău. Moldova, http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/chis0.htm [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  26. Dom Polski w Raszkowie „Wołodyjowski”, http://humanamundi.pl/dom-polski-w-raszkowie-2/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  27. Encyclopedia of Christian Education, red. G.T. Kurian, M.A. Lamport, New York 2015. [Google Scholar]
  28. European Association of Jehovah’s Witnesses – Moldova, „40th Session of the Universal Periodic Review” 2022, January/February, s. 1–5. [Google Scholar]
  29. Góra S., Góra D., Relacje państwo–Kościół katolicki oraz przemiany kulturowe na współczesnej Malcie – zasady a rzeczywistość, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2021, t. 13, s. 85–98. [Google Scholar]
  30. Hatłas J., Gagauzja i Gagauzi. Historia i współczesność, Poznań 2009. [Google Scholar]
  31. ИСТОРИЯ, http://www.diocese-tiras.org./page.php?id=1 [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  32. Jakubek D., Baar V., Rivalry between the Bessarabian and Moldovan Churches within the context of support of the Russian Church and politics, https://www.researchgate.net/publication/351082733 [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  33. Jesionek W.J., Prawosławie w życiu gagauskiej społeczności w Mołdawii, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” 2018, nr 24, s. 319–334. [Google Scholar]
  34. Kosienkowski M., Federacja Rosyjska wobec Naddniestrza, Lublin 2008. [Google Scholar]
  35. Kosienkowski M., Naddniestrzańska Republika Mołdawska. Determinanty przetrwania, Toruń 2010. [Google Scholar]
  36. Kotwica P., Misja Naddniestrze, https://kosciol.wiara.pl/doc/4192659.Misja-Naddniestrze [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  37. Kwiatkowska K., Pozycja języka polskiego wśród mołdawskiej Polonii, „Jutrzenka” 2016, nr 11, s. 18–20. [Google Scholar]
  38. Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć, red. A. Mezglewski, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  39. Liga Polskich Kobiet w Kiszyniowie, „Jutrzenka” 2017, nr 11, s. 12–16. [Google Scholar]
  40. Lubicz Miszewski M., Geneza, przebieg i próby przezwyciężenia konfliktu o Naddniestrze, „Zeszyty Naukowe WSOWL” 2012, nr 3(165), s. 121–138. [Google Scholar]
  41. Lubicz Miszewski M., Organizacje polonijne w Mołdawii, „Wschodnioznawstwo” 2009, t. 3, s. 77–87. [Google Scholar]
  42. Lubicz Miszewski M., Sytuacja szkolnictwa polskiego oraz ośrodków kultury polskiej w Mołdawii i Naddniestrzu, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny” 2011, r. 37, z. 4, s. 59–89. [Google Scholar]
  43. Mironic T., Z historii Kościoła w Orgiejowie, „Jutrzenka” 2016, nr 1–2, s. 10–12. [Google Scholar]
  44. Mitropolia Chişinăului şi a Întregii Moldove. Eparhii, https://mitropolia.md/eparhii/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  45. Mołdawia: Kościół pozwał państwo do sądu, https://www.piotrskarga.pl/moldawia--kosciol-pozwal-panstwo-do-sadu-,6918,i.htm [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  46. Nowak K., Problemy szkolnictwa polskiego w Rumunii oraz Mołdawii dawniej i współcześnie, „Jutrzenka” 2018, nr 5, s. 13–16. [Google Scholar]
  47. Nunciature to Moldova, Republic of, http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dxxmd.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  48. Obchody Święta Niepodległości. Polonijna kronika 2017, „Jutrzenka” 2017, nr 11, s. 6–9. [Google Scholar]
  49. Oleksy P., Wspólnota z przypadku. Studium tożsamości mieszkańców Naddniestrza, Gniezno 2016. [Google Scholar]
  50. Panainte S., Secularism in Republic of Moldova – politics of religion or religious politics: where do we draw the boundaries?, „Romanian Journal of Political Science” 2006, t. 6, nr 2, s. 89–100. [Google Scholar]
  51. Pantuła M., 15-lecie Towarzystwa Kultury „Jasna Góra” w Naddniestrzu, „Jutrzenka” 2019, nr 10, s. 4–6. [Google Scholar]
  52. Pawlak E., Co słychać w „Małej Warszawce”?, „Polonia Mołdawska” 2018, nr 3, s. 26–27. [Google Scholar]
  53. Pietrzak M., Prawo wyznaniowe, Warszawa 1993. [Google Scholar]
  54. Polskie Towarzystwo Medyczne w Mołdawii, https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Medyczne-w-Mołdawii-138245189720160/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  55. Rajczyk R., Republika Mołdawii: jedno państwo, dwa systemy [w:] Spotkania polsko-mołdawskie. Księga poświęcona pamięci Profesora Janusza Solaka, red. M. Kosienkowski, Lublin 2013, s. 235–242. [Google Scholar]
  56. Rajczyk R., System konstytucyjny Mołdawii, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  57. Serzhanova V., Obowiązująca Konstytucja Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej z 1995 r., „Przegląd Prawa Publicznego” 2016, nr 4, s. 13–32. [Google Scholar]
  58. Serzhanova V., Pierwsza ustawa zasadnicza Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej, „Przegląd Sejmowy” 2016, nr 6, s. 235–243. [Google Scholar]
  59. Serzhanova V., Powstanie Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej i jej implikacje, „Studia Europejskie” 2017, nr 1, s. 253–269. [Google Scholar]
  60. Serzhanova V., Reflections over the Legal and Constitutional Status of Transnistria, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2017, nr 6(40), s. 71–86. [Google Scholar]
  61. Serzhanova V., Status prawny Naddniestrza. Zarys problematyki [w:] Problem państw nieuznawanych we współczesnym świecie, red. V. Serzhanova i in., Warszawa 2019, s. 160–173. [Google Scholar]
  62. Solak J., Mołdawia. Republika na trzy pęknięta. Historyczno-społeczny, militarny i geopolityczny wymiar „zamrożonego konfliktu” o Naddniestrze, Toruń 2009. [Google Scholar]
  63. Sprinceana V., God in the “Border Zones”, „Russian Politics & Law” 2014, t. 54, nr 4, s. 34–52. [Google Scholar]
  64. Stowarzyszenie Dom Polski w Bielcach, https://www.facebook.com/pages/category/Community-Organization/Stowarzyszenie-Dom-Polski-w-Bielcach-1202230139791659/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  65. Stowarzyszenie polskie „Polonia” w Rybnicy, https://www.facebook.com/groups/1108475816332112/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  66. Stowarzyszenie Pomocy Polakom na Wschodzie „Kresy”, https://kresy-krakow.com.pl [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  67. Świadectwo w Mołdawii. Modlitwa Pańska pozwala myśleć o wspólnej drodze w wierze, https://misyjne.pl/swiadectwo-moldawii-modlitwa-panska-pozwala-myslec-o-wspolnej-drodze-w-wierze/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  68. Święta majowe w ośrodkach polonijnych, „Jutrzenka” 2018, nr 5, s. 7. [Google Scholar]
  69. The Congregation of the Priests of the Sacred Heart of Jesus. Parishs in Moldova, http://mol.scj.pl/en/parafie.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  70. Towarzystwo Polskiej Kultury „Jasna Góra” Naddniestrze Mołdawia, https://www.facebook.com/groups/462158971223229/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  71. Turcescu L., Stan L., Church-state conflict in Moldova: the Bessarabian Metropolitanate, „Communist and Post-Communist Studies” 2003, t. 36, s. 443–465. [Google Scholar]
  72. UN Expert Slams Limits On Minorities’ Rights To Worship, Citing Russia, Iran, Among Others, https://www.rferl.org/a/un-minority-religious-rights--russia-iran-tajikistan-moldova-afghanistan/30931424.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  73. Wątróbski L., Centrum Kultury Polskiej „Jasna Góra” w Tyraspolu, rozmowa z Markiem Pantułą, https://polishexpress.com.au/centrum-kultury-polskiej-jasna-gora-w-tyraspolu/ [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]
  74. Zabarah D.A., The Role of the Orthodox Churches in Defining the Nation in Post-Soviet Moldova, „Sudeuropa” 2011, t. 59, nr 2, s. 214–237. [Google Scholar]
  75. Związek Polaków w Mołdawii, http://www.akademiaperfecta.pl/organizacje-polonijne/zwiazek-polakow-w-moldawii.html [dostęp: 25 kwietnia 2023]. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.