Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 28 (2021)

Artykuły

Ksiądz Michał Poradowski w rodzinie emigracyjnych narodowców

Przesłane: 12 stycznia 2022
Opublikowane: 31.12.2021

Abstrakt

Od wielu lat centralne miejsce w badaniach historycznych poświęconych dziejom emigracji zajmują publicyści, politycy – liderzy stronnictw politycznych bezpośrednio zaangażowani w życiu politycznym „polskiego” Londynu. Bohaterowie oddaleni od Londynu, osiedleni na półkuli zachodniej ustępują miejsca politykom „Polski na Tamizą”. W gronie zapomnianych bohaterów znalazł się osiadły w 1950 roku w Chile ks. Michał Poradowski, który przez 40 lat wykładał na uniwersytetach w Santiago i Valparaiso; był wybitnym teologiem, filozofem, socjologiem, publikował w kilku językach ( hiszpańskim, portugalskim, francuskim, angielskim), był animatorem życia Polonii jako wiceprzewodniczący Związku Polaków w Chile. W latach młodości organizacyjnie związany z ugrupowaniami obozu narodowego, należał do młodzieży Obozu Wielkiej Polski. Na emigracji utrzymywał kontakty z politykami „polskiego” Londynu, m.in.: Tadeuszem Bieleckim – prezesem Stronnictwa Narodowego, publikował na łamach „Myśli Polskiej” – sztandarowego pisma SN. W Chile, Brazylii i Argentynie). Zyskał uznanie jako krytyk ideologii lewicowych, marksizmu i polityki sowieckiej. Nie będzie przesady w stwierdzeniu, że ks. Poradowski był jedynym przedstawicielem polskiej emigracji politycznej, który w znaczącym stopniu przyczynił się do ukształtowania opinii publicznej kraju osiedlenia, któremu udało się uformować profil ideowy elity politycznej Chile. W 1992 roku po raz pierwszy od czasu wyjazdu (1945 r.) przyjechał do ojczyzny, na stałe osiadł w roku następnym, jako publicysta polityczny włączył się do pracy ideowo-programowej ugrupowań narodowo-katolickich. Z myślą o upowszechnieniu idei narodowej sfinansował z własnych oszczędności wydanie kilku broszur m.in.: Katolickie państwo narodu polskiego (1996).
Celem badawczym szkicu jest ukazanie charakteru relacji, jakie łączyły ks. M. Poradowskiego z rodziną emigracyjnych narodowców – Stronnictwem Narodowym oraz przybliżenie tych wątków jego myśli politycznej, które wyróżniają go spośród publicystów „Myśli Polskiej”.

Bibliografia

  1. Źródła
  2. Archiwalia
  3. Archiwum Stronnictwa Narodowego (londyńskie) obecnie w zbiorach Muzeum Niepodległości; zbiór T. Bieleckiego.
  4. Archiwum Akt Nowych; akta Stanisława Łuckiego (Materiały na IV Centralny Zjazd SN; „Problematyka kraju” – tematy do przemyślenia pod obrady V Centralnego Zjazdu SN).
  5. Prasa
  6. „Orzeł Biały” 1987.
  7. „Myśl Polska” 1971, 1972, 1973.
  8. Relacje publikowane
  9. Gratulował mi Pinochet. Rozmowa z ks. Michałem Poradowskim, „Fronda” nr 2/3, 1994.
  10. Publicystyka polityczna
  11. Pawlikowski M., Co to jest naród, Londyn 1952.
  12. Pierwszy Centralny Zjazd Delegatów Stronnictwa Narodowego odbyty w Londynie w dniach 27-30 maja 1955 r., Londyn 1955.
  13. Poradowski M., Nowy światowy ład, wyd. 3, Wrocław 2013.
  14. Poradowski M., Dzieje cywilizacji europejskiej, Wrocław 2007.
  15. Rojek M. E., Podstawy ideowe oraz niektóre zasady ustrojowe programu Stronnictwa Narodowego, Londyn 1950 (?).
  16. Opracowania:
  17. Bartyzel J., Ksiądz profesor Michał Poradowski (1013-2003), w: Narodowa Demokracja XIX-XX wiek. (Koncepcje – ludzie – działalność), red. T. Sikorski, A. Wątor, Szczecin 2008.
  18. Bibliografia tygodnika „Myśl Polska” 1941-1992, oprac. A. Kotecki, słowo wstępne M. Motas, Warszawa 2016.
  19. Kawęcki K., Michał Poradowski (1913-2003), w: Słownik biograficzny polskiego obozu narodowego, t. 2, red. K. Kawęcki, Warszawa 2021.
  20. Lencznarowicz J, Jałta. W kręgu mitów założycielskich polskiej emigracji politycznej 1944-1956, Kraków 2009.
  21. Poradowski M., Dziedzictwo rewolucji francuskiej, Wrocław 2018.
  22. Smolana K., Dzieje Polaków w Chile, „Studia Polonijne”, 14 (1992).
  23. Stobiecki R., Klio na wygnaniu. Z dziejów polskiej historiografii na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii po 1945 r., Poznań 2005.
  24. Smolik B., Myśl polityczna Wojciecha Wasiutyńskiego, Toruń 2004.
  25. Terej J. J., Rzeczywistość i polityka. Ze studiów nad dziejami najnowszymi Narodowej Demokracji, Warszawa 1979.