Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

No. 1(22) (2025)

Z warsztatu młodych socjologów

Political ideas in Rafał Ziemkiewicz’s science fiction stories from the times of the People’s Republic of Poland.

Published: 2025-06-30

Abstract

This article presents the political and social ideas contained in selected novels written by Rafał Ziemkiewicz and published in the years 1982–1984. In the 1980s the literature, especially the science fiction genre, often served as a tool for expressing one’s position towards the prevailing political regime. This article focuses on the represented world in Ziemkiewicz’s stories: 1) the image of the People’s Republic of Poland; 2) the possibilities of resistance against the reality of the real socialism; 3) his vision of the history of mankind. In addition, it briefly shows how Ziemkiewicz’s schemes of interpreting the social reality of the People’s Republic of Poland are still present in his contemporary journalistic essays. In the description of Ziemkiewicz’s work its political and social contexts are taken into consideration. Due to the chosen research approach and methods, the publication can be considered as belonging to the sociology of literature.

References

  1. Eagleton Terry (1978), Literature and politics now, „Critical Quarterly”, t. 20 (3), s. 65–69. [Google Scholar]
  2. Eagleton Terry (1979), Ideology, Fiction, Narrative, „Social Text”, nr 2, s. 62–80. [Google Scholar]
  3. Eagleton Terry (2015a), Teoria literatury. Wprowadzenie, Warszawa: Wydawnictwo Aletheia. [Google Scholar]
  4. Eagleton Terry (2015b), Pisarz i zaangażowanie, w: Grzegorz Jankowicz, Michał Tabczyński (red.), Socjologia literatury. Antologia, Kraków: Korporacja Halart, s. 289–293. [Google Scholar]
  5. Encyklopedia Fantastyki, hasło: Rafał A. Ziemkiewicz, https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Rafa%C5%82_A._Ziemkiewicz (dostęp 07.11.2024). [Google Scholar]
  6. Krawczyk Stanisław (2022), Gust i prestiż. O przemianach polskiej fantastyki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  7. Kubera Jacek (2012), Teksty literackie jako przedmiot badań socjologicznych, w: Agnieszka Figiel, Łukasz Rogowski (red.), W tym szaleństwie jest metoda. Jak można badać społeczeństwo?, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. [Google Scholar]
  8. Leś Mariusz M. (2008), Fantastyka socjologiczna: poetyka i myślenie utopijne, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. [Google Scholar]
  9. Leś Mariusz M. (2010), Czy fantastyka naukowa jest literaturą wywrotową?, w: Elżbieta Sidoruk, Mariusz M. Leś (red.), Literatura, pamięć, kultura. Prace ofiarowane Profesor Elżbiecie Feliksiak, Białystok: Trans Humana, s. 89–110. [Google Scholar]
  10. Lisowska-Magdziarz Małgorzata (2017), Fandom dla początkujących. Część I: społeczeństwo i wiedza, Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej, Uniwersytet Jagielloński. [Google Scholar]
  11. Mannheim Karl (1986), Myśl konserwatywna, Warszawa: Kolegium Otryckie. [Google Scholar]
  12. Siuda Piotr (2013), Elita popkulturowego dostępu: Fanowski odbiór popkultury w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jako sprzeciw wobec systemu politycznego – przykład fandomu sciencefiction, Kultura i Historia, nr 24, s. nieznana. [Google Scholar]
  13. Szacki Jerzy (1980), Spotkania z utopią, Warszawa: Iskry. [Google Scholar]
  14. Wierzchowska Aleksandra (2015), Literacka subkultura? Polski fandom w latach siedemdziesiątych, w: Natalia Jarska, Jan Olaszek (red.), Społeczeństwo polskie w latach 1980–1989, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, s. 183–202. [Google Scholar]
  15. Ziemkiewicz Rafał A. (1987), Władca szczurów, Warszawa: Wydawnictwo ALFA. [Google Scholar]
  16. Ziemkiewicz Rafał A. (2004), Polactwo, Lublin: Fabryka Słów. [Google Scholar]
  17. Ziemkiewicz Rafał A. (2012), Władca szczurów, Lublin: Fabryka Słów. [Google Scholar]
  18. Ziemkiewicz Rafał A. (2013), Uwarzałem Że, Lublin: Fabryka Słów. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.