Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Journals name baner

Nr 2(21) (2024)

Artykuły

Czy polskość jest prawicowa a europejskość lewicowa? O politycznym wymiarze tożsamości w Polsce

  • Joanna Konieczna-Sałamatin
Opublikowane: 2024-12-30

Abstrakt

The article analyses the relationship between national and European identity and the values perceived as left- or right-wing in Polish society. The empirical basis of the article consists of data from the European Values Study (2017) and the European Social Survey (2023). Taking into account the diverse social beliefs about Poland’s place in Europe and the complex picture of the relationship between „Polishness” and „Europeanness”, the article explores their links with both cultural and economic liberalism, as well as with self-identification on the left–right political spectrum. The findings indicate that attachment to Polishness is more often associated with conservative values and right-wing political identification, whereas a positive attitude towards the European Union is more strongly linked to left-wing values. At the same time, the lack of correlation between these two forms of attachment suggests their mutual independence. The article also considers generational differences, highlighting distinct patterns in the perception of Europeanness among the youngest respondents.

Bibliografia

  1. Applebaum Anne (2020), Zmierzch demokracji. Zwodniczy powab autorytaryzmu,1. wyd., Warszawa: Wydawnictwo Agora. [Google Scholar]
  2. Arian Asher, Shamir Michal (1983), The Primarily Political Functions of the Left-Right Continuum, „Comparative Politics”, 15 (2), 139, https://doi.org/10.2307/421673. [Google Scholar]
  3. Beck Ulrich, Grande Edgar (2009), Europa kosmopolityczna. Społeczeństwo i polityka w drugiej nowoczesności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  4. Bogdanowska-Jakubowska Ewa, Bogdanowska Nika (2025), National identity construction in Polish right-wing populist discourse, „Critical Discourse Studies”, s. 1–17, https://doi.org/10.1080/17405904.2025.2505435. [Google Scholar]
  5. Brubaker Rogers (1998), Nacjonalizm inaczej – struktura narodowa i kwestie narodowe w nowej Europie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  6. Caprara Gian V., Vecchione Michele (2018), On the Left and Right Ideological Divide: Historical Accounts and Contemporary Perspectives, „Political Psychology”, 39 (S1), s. 49–83, https://doi.org/10.1111/pops.12476. [Google Scholar]
  7. Corbetta Piergiorgio, Cavazza Nicoletta, Roccato Michele (2009), Between ideology and social representations: Four theses plus (a new) one on the relevance and the meaning of the political left and right, „European Journal of Political Research”, 48 (5), s. 622–641, https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.2009.00845.x. [Google Scholar]
  8. Fukuyama Francis (2018), Why National Identity Matters, „Journal of Democracy”, 29 (4), s. 5–15, https://doi.org/10.1353/jod.2018.0058. [Google Scholar]
  9. Fukuyama Francis (2020), Tożsamość. Współczesna polityka tożsamościowa i walka o uznanie, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis. [Google Scholar]
  10. Giddens Anthony (1994), Beyond Left and Right: The Future of Radical Politics, Stanford: Stanford University Press. [Google Scholar]
  11. Grzymski Jan (2016), Powrót do Europy – polski dyskurs. Wyznaczanie perspektywy krytycznej, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Uczelni Łazarskiego. [Google Scholar]
  12. Habermas Jürgen (2001), The Postnational Constellation. Political Essays, red. i tłum. Max Pensky, Cambridge, MA: MIT Press. [Google Scholar]
  13. Inglehart Ronald (1990), Culture Shift in Advanced Industrial Society, Princeton, NJ: Princeton University Press. [Google Scholar]
  14. Jura Jarosław, Kałużyńska Kaja (2015), Obraz obcokrajowców i imigrantów w polskich mediach tradycyjnych i internetowych, w: Joanna Konieczna-Sałamatin (red.), Imigranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy, Warszawa: Instytut Społeczno-Ekonomicznych Ekspertyz [Google Scholar]
  15. i Fundacja „Nasz Wybór”, s. 119–174, https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/21658. Kłoskowska Antonina (1996). Kultury narodowe u korzeni, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  16. Kwiatkowska Agnieszka, Cześnik Mikołaj, Żerkowska-Balas Marta, Stanley Ben (2016), Ideologiczna treść wymiaru lewica-prawica w Polsce w latach 1997–2015, „Studia Socjologiczne”, 4 (223), s. 97–129, https://journals.pan.pl/dlibra/publication/115847/edition/100691/content. [Google Scholar]
  17. Lindstam Emmy, Mader Matthias, Schoen Harald (2021), Conceptions of National Identity and Ambivalence towards Immigration, „British Journal of Political Science”, 51 (1), s. 93–114, https://doi.org/10.1017/S0007123418000522. [Google Scholar]
  18. Łodziński Sławomir (2017), Uchodźcy jako „społeczność podejrzana” (suspected community). Polska opinia publiczna wobec udzielania pomocy uchodźcom w okresie maj 2015 – maj 2017, w: Agata Górny, Halina Grzymała-Moszczyńska, Witold Klaus, Sławomir Łodziński (red.), Uchodźcy w Polsce. Sytuacja prawna, skala napływu i integracja w społeczeństwie polskim oraz rekomendacje, Warszawa: Komitet Badań nad Migracjami PAN. Ekspertyza, s. 71–103. [Google Scholar]
  19. Marody Mirosława, Konieczna-Sałamatin Joanna, Sawicka Maja, Mandes Sławomir, Kacprowicz Grażyna, Bulkowski Krzysztof, Bartkowski Jerzy (2019), Społeczeństwo na zakręcie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. [Google Scholar]
  20. Nowicka Ewa, Łodziński Sławomir (2021), Długie trwanie narodu. Społeczne wymiary polskości (1988-2021), Warszawa: Collegium Civitas, https://www.civitas.edu.pl/wp-content/uploads/2015/03/ewa-nowicka-slawomir-lodzinski-dlugie-trwanie-narodu.pdf. [Google Scholar]
  21. Piurko Yuval, Schwartz Shalom H., Davidov Eldad (2011), Basic Personal Values and the Meaning of Left-Right Political Orientations in 20 Countries, „Political Psychology”, 32 (4), s. 537–561, https://doi.org/10.1111/j.1467-9221.2011.00828.x. [Google Scholar]
  22. Raciborski Jacek, Rafałowski Wojciech (2018), State identity in Europe today: Some determinants, „Zarządzanie Publiczne”, 2 (44), s. 5–28, https://doi.org/10.15678/ZP.2018.44.2.01. [Google Scholar]
  23. Risse Thomas (2010), A Community of Europeans? Transnational Identities and Public Spheres, Ithaca, NY: Cornell University Press. [Google Scholar]
  24. Sata Robert (2020), Fencing in the Boundaries of the Community: Migration, Nationalism and Populism in Hungary, w: Robert Sata, Jochen Roose, Ireneusz P. Karolewski (red.), Migration and Border-Making, Edinburgh: Edinburgh University Press, s. 52–75, https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474453486.003.0003. [Google Scholar]
  25. Smith Anthony D. (1991), National identity, Harmondsworth: Penguin Books. [Google Scholar]
  26. White Jonathan (2010), Left, Right and Beyond: The Pragmatics of Political Mapping, LEQS Paper, 24, https://doi.org/10.2139/ssrn.1624805. [Google Scholar]
  27. Wójcik Adrian, Cisłak Aleksandra (2012), Lewicowość i prawicowość : uwarunkowania autoidentyfikacji politycznych w krajach Europy Wschodniej i Zachodniej, w: Aleksandra [Google Scholar]
  28. Jasińska-Kania (red.), Wartości i zmiany. Przemiany postaw Polaków w jednoczącej się Europie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 262–277. [Google Scholar]
  29. Wójcik Adrian D., Cisłak Aleksandra, Schmidt Peter (2021), The left is right’: Left and right political orientation across Eastern and Western Europe, „The Social Science Journal”, s. 1–17, https://doi.org/10.1080/03623319.2021.1986320. [Google Scholar]
  30. Wysocki Artur (2017), Poczucie tożsamości narodowej Polaków w kontekście zachodnioeuropejskim, „Opuscula Sociologica”, 3 (21), s. 57–77, https://doi.org/10.18276/os.2017.3-05. [Google Scholar]
  31. Wysocki Artur (2022), Poczucie dumy narodowej w Europie Środkowo Wschodniej na podstawie danych z EVS i WVS z lat 1981–2020 (A Sense of National Pride in Central and Eastern Europe Based on Data from EVS and WVS), „Social Contexts”, 10 (1), s. 5–25, https://doi.org/10.17951/ks.2022.10.1.5-25. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.