Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Wrocławski Przegląd Teologiczny

Online First

Teologia duchowości

Duchowość kobiety według ojca Joachima Badeniego OP

DOI: https://doi.org/10.52097/wpt.10518  [Google Scholar]
Opublikowane: 24.06.2026

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie duchowości kobiety w ujęciu ojca Joachima Badeniego OP (1912–2010). Ten zmarły w opinii świętości kapłan i dominikanin, który jako duszpasterz akademicki w Poznaniu i w Krakowie wprowadzał nowe rozwiązania zgodne z duchem Soboru Watykańskiego II, przez całe życie interesował się tajemnicą kobiety i próbą jej uchwycenia w świetle Bożej mądrości. Stąd wynika wyjątkowość jego myśli, opierającej się w większym stopniu na kontemplacji tajemnicy Boga i własnym życiu duchowym oraz obserwacjach poczynionych w życiu duszpasterskim niż na namyśle teoretycznym. W pierwszej części wskazano specyficzne cechy duchowości kobiety podkreślane przez dominikanina. Są to: promieniowanie życiem, wynikające ze zdolności do macierzyństwa przenikającej całą jej naturę; urok kobiety jako szczególna zdolność oddziaływania wypływająca z tego, kim ona jest; zbliżanie i jednoczenie ludzi oraz szczególna intuicja, dzięki której odbiera ona rzeczywistość i potrafi wyczuć, co jest dobre dla jej najbliższych. W drugiej części przedstawiono wyzwania stojące przed kobietą w jej rozwoju duchowym na różnych poziomach jej relacyjności. W pierwszej kolejności jest to troska o zachowanie własnej tożsamości i ochrona przed ryzykiem maskulinizacji. Następnie, w wymiarze relacji do drugiego człowieka, opisano oblubieńczość oraz macierzyństwo, zarówno fizyczne, jak i duchowe. Na końcu poruszono kwestię zaangażowania kobiety w Kościół i w społeczeństwo. W podsumowaniu podkreślono, jak własne doświadczenie duchowe ojca Badeniego i owoce tego doświadczenia przyniosły wyjątkowe ujęcie tajemnicy kobiety w jej poszczególnych aspektach, co może wskazywać profetycznie na wagę prawidłowego rozwoju duchowości kobiety współcześnie.

Bibliografia

  1. Adamczyk, Dariusz. “Promocja godności kobiety w świetle Listu apostolskiego Mulieris dignitatem Jana Pawła II.” Studia Gnesnensia 27 (2013): 165–201. [Google Scholar]
  2. Adaszyńska-Blacha, Agata. O. Joachim Badeni OP: Portret. Wydawnictwo M, 2014. [Google Scholar]
  3. Ales Bello, Angela. “L’antropologia duale come imago Dei.” Teresianum 69, no. 2 (2018): 391–410. https://doi.org/10.1484/J.TER.5.116708. [Google Scholar]
  4. Augustyn, Józef. “Duchowość mężczyzny i kobiety.” In Sztuka relacji międzyludzkich: Miłość, małżeństwo, rodzina, edited by Józef Augustyn, 225–34. Wydawnictwo WAM, 2014. [Google Scholar]
  5. Badeni, Joachim. Autobiografia: Z ojcem Joachimem Badenim rozmawiają Artur Sporniak i Jan Strzałka. Wydawnictwo Literackie, 2004. [Google Scholar]
  6. Badeni, Joachim. “Duchowość dominikańska.” W Drodze, no. 3–4 (1973): 106–109. [Google Scholar]
  7. Badeni, Joachim. Kobieta, boska tajemnica: O tym, jak zrozumieć kobietę, z ojcem Joachimem Badenim OP rozmawia Judyta Syrek. Wydawnictwo Rafael, 2006. [Google Scholar]
  8. Badeni, Joachim. Kobieta i mężczyzna: Boska miłość – z o. Joachimem Badenim rozmawia Sylwester Szefer. Wydawnictwo AA, 2007. [Google Scholar]
  9. Badeni, Joachim. “Między przyjaźnią a pożądaniem: Z o. Joachimem Badenim o roli kobiety w Kościele rozmawia J. Piestrak.” Głos Ojca Pio, no. 4 (2008): 6–11. [Google Scholar]
  10. Badeni, Joachim. Mistyk w kąpieli: Duch Święty i codzienność. Wydawnictwo Esprit, 2016. [Google Scholar]
  11. Badeni, Joachim. Moc z wysoka: Opowieść o Duchu Świętym. Wydawnictwo Esprit, 2015. [Google Scholar]
  12. Badeni, Joachim. “Narzeczeństwo – ekstaza przyjaźni.” Teofil: Pismo Kolegium Filozoficzno-Teologicznego Dominikanów, no. 2 (2007): 40–42. [Google Scholar]
  13. Badeni, Joachim. O kapłaństwie, celibacie i małżeństwie z rozsądku: Z ojcem Joachimem Badenim OP rozmawia Alina Petrowa-Wasilewicz. Wydawnictwo M, 2009. [Google Scholar]
  14. Badeni, Joachim. Prosta modlitwa. Wydawnictwo M, 2010. [Google Scholar]
  15. Badeni, Joachim. Stąd do nieba: Ostatnie przesłanie. Rozmowy z Arturem Sporniakiem i Janem Strzałką. Wydawnictwo Literackie, 2012. [Google Scholar]
  16. Badeni, Joachim. “Światło czuwania.” W Drodze, no. 7 (1981): 102–108. [Google Scholar]
  17. Badeni, Joachim. Zobaczyć Boga: Wprowadzenie do kontemplacji. Wydawnictwo Esprit, 2013. [Google Scholar]
  18. Badeni, Joachim, and Judyta Syrek. Uwierzcie w koniec świata! Współczesne proroctwo o powtórnym przyjściu Chrystusa. Wydawnictwo Znak, 2010. [Google Scholar]
  19. Badeni, Joachim, and Judyta Syrek. Wyjdź do światła! Przesłanie świętego grzesznika. Wydawnictwo Znak, 2011. [Google Scholar]
  20. Biała, Renata, and Szymon Drzyżdżyk. Niepokalana, kobieta, godność – perspektywa Stefana Wyszyńskiego. Wydawnictwo Scriptum, 2025. [Google Scholar]
  21. Borkowska-Kniołek, Anna. “Apologia roli kobiety w Kościele w świetle wybranych wypowiedzi Prymasa Tysiąclecia.” Studia Gdańskie, no. 22 (2008): 27–41. [Google Scholar]
  22. Camp, Richard L. “From Passive Subordination to Complementary Partnership: The Papal Conception of a Woman’s Place in Church and Society since 1878.” The Catholic Historical Review 76, no. 3 (1990): 506–25. [Google Scholar]
  23. Castilla de Cortázar, Blanca. “So God created man in his own image, in the image of God he created him; male and female he created them (Gen 1:27): person, nature and culture.” In Woman and Man: The Humanum in its Entirety. On the 20th Anniversary of John Paul II’s Apostolic Letter Mulieris Dignitatem (1988–2008). International Congress, Rome, 7–9 February 2008, 63–99. Libreria Editrice Vaticana, 2010. [Google Scholar]
  24. Chmielewski, Marek. “Duchowość.” In Leksykon duchowości katolickiej, edited by Marek Chmielewski, 226–32. Wydawnictwo M, 2002. [Google Scholar]
  25. Chmielewski, Marek. “Duchowość chrześcijańska na tle współczesnych koncepcji duchowości: Zarys problematyki.” Roczniki Teologiczne 64, no. 5 (2017): 159–79. https://doi.org/10.18290/rt.2017.64.5-8. [Google Scholar]
  26. Chmielewski, Marek. “Duchowość kobiety w świetle jej zadań małżeńsko-rodzinnych.” In Małżeństwo – przymierze miłości, edited by Jerzy Misiurek and Walerian Słomka, 181–98. Homo Meditans 15. Towarzystwo Naukowe KUL, 1995. [Google Scholar]
  27. Chmielewski, Marek. “Maryjny wymiar duchowości w ujęciu Jana Pawła II.” Salvatoris Mater 5, no. 4 (2003): 259–77. [Google Scholar]
  28. Chmielewski, Marek. Metodologiczne problemy posoborowej teologii duchowości katolickiej. Redakcja Wydawnictw KUL, 1999. [Google Scholar]
  29. Chmielewski, Marek. “Women’s Genius According to St. John Paul II.” Poznańskie Studia Teologiczne 44 (2023): 137–55. https://doi.org/10.14746/pst.2023.44.8. [Google Scholar]
  30. Chrzanowski, Grzegorz. “Teologia mistyczna o. Joachima Badeniego.” Karto-Teka Gdańska, no. 1 (2021): 26–47. [Google Scholar]
  31. Cisło, Mieczysław. “W poszukiwaniu teologii kobiety.” Ateneum Kapłańskie 80, no. 2 (1988): 180–93. [Google Scholar]
  32. Dec, Ignacy. “«Mulieris dignitatem» – wzory wielkich kobiet.” In Kobieta w Kościele i w społeczeństwie, edited by Ignacy Dec, 81–96. Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, 2004. [Google Scholar]
  33. Del Gaudio, Daniela. “Il principio antropoteologico e mariologico della dignità e vocazione della donna nella «Mulieris dignitatem».” Miscellanea francescana: Rivista di Scienze Teologiche e Studi Francescani 120, no. 1–2 (2020): 238–68. [Google Scholar]
  34. Dobner, Cristiana. “È sufficiente il pensiero di essere donna perché mi cadano le ali (V X, 8): Donna in Europa – la rivoluzione femminista di Teresa d’Ávila.” Polonia Sacra 19, no. 2 (2015): 77–98. https://doi.org/10.15633/ps.819. [Google Scholar]
  35. Franc, Tomasz. “Narodziny Boga w duszy człowieka według Mistrza Eckharta.” Wrocławski Przegląd Teologiczny 17, no. 2 (2009): 7–30. https://doi.org/10.52097/wpt.3145. [Google Scholar]
  36. Giemza, Bogdan. “Jan Paweł II jako promotor «nowego feminizmu».” Wrocławski Przegląd Teologiczny 27, no. 1 (2019): 23–39. https://doi.org/10.52097/wpt.1994. [Google Scholar]
  37. Gogola, Jerzy Wiesław. “Godność kobiety w pismach św. Teresy od Jezusa.” Polonia Sacra 11, no. 20 (2007): 5–21. [Google Scholar]
  38. Gogola, Jerzy Wiesław. Kocham Go: Duchowość św. Teresy z Lisieux. Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2022. [Google Scholar]
  39. Gogola, Jerzy Wiesław. Teologia komunii z Bogiem: Synteza teologii duchowości. Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2012. [Google Scholar]
  40. Jan Paweł II. Encyklika Redemptor hominis. 1979. [Google Scholar]
  41. Jan Paweł II. List apostolski Mulieris dignitatem. 1988. [Google Scholar]
  42. Jan Paweł II. List do kobiet A ciascuna di voi. 1995. [Google Scholar]
  43. Köhler-Ryan, Renée. “«The Hour of Woman» and Edith Stein: Catholic New Feminist Responses to Essentialism.” Religions 11, no. 6 (2020): 271–87. https://doi.org/10.3390/rel11060271. [Google Scholar]
  44. Krupecka, Małgorzata. “Kobieta, zakonnica, Polka… Życie i duchowość św. Urszuli Ledóchowskiej jako aktualna propozycja ewangelizacyjna.” In Św. Urszula Ledóchowska: Kobieta w Kościele i społeczeństwie, edited by Małgorzata Krupecka and Wojciech Misztal, 95–115. Wydawnictwo św. Jana Pawła II, 2015. [Google Scholar]
  45. Małachwiejczyk, Eugeniusz. “Apostolstwo kobiety w życiu Kościoła.” Warszawskie Studia Pastoralne 18 (2012): 247–64. [Google Scholar]
  46. Otrząsek, Agnieszka. “Rola geniuszu kobiety w budowaniu cywilizacji miłości na podstawie nauczania Jana Pawła II.” Polonia Sacra 11, no. 20 (2007): 83–103. [Google Scholar]
  47. Pałubska, Zofia. “Macierzyństwo duchowe w Kościele katolickim.” Rocznik Teologii Katolic¬kiej 6 (2007): 96–117. [Google Scholar]
  48. Paszkowska, Teresa. “Duchowość kobiety i tajemnica Królestwa Bożego.” Polonia Sacra 11, no. 20 (2007): 105–24. [Google Scholar]
  49. Paszkowska, Teresa. “Kobieta w Kościele.” In W relacji przyjaźni: XVIII Dni Duchowości ze Świętą Teresą od Jezusa, 13–15 maja 2015, edited by Jerzy Wiesław Gogola, 103–27. Karmelitański Instytut Duchowości, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2016. [Google Scholar]
  50. Paszkowska, Teresa. “Kobiety duchowość.” In Leksykon duchowości katolickiej, edited by Marek Chmielewski, 421–22. Wydawnictwo M, 2002. [Google Scholar]
  51. Paweł VI. Orędzie do kobiet wydane na zakończenie Soboru Watykańskiego II. 8 XII 1965. [Google Scholar]
  52. Paweł VI. Przemówienie na zakończenie III Sesji Soboru Watykańskiego II. 21 XI 1964. [Google Scholar]
  53. Pawlikowski, Paweł. Urok Boga: Ojciec Joachim Badeni OP (1912–2010). Wydawnictwo W drodze, 2025. [Google Scholar]
  54. Porter, Lawrence B. “Gender in Theology: The Example of John Paul II’s «Mulieris Dignitatem».” Gregorianum 77, no. 1 (1996): 97–131. [Google Scholar]
  55. Półtawska, Wanda. “Rola kobiety – strażniczki życia.” In Kobieta w Kościele i w społeczeństwie, edited by Ignacy Dec, 121–30. Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, 2004. [Google Scholar]
  56. Scola, Angelo. “The Dignity and Mission of Women: The Anthropological and Theological Foundations.” Communio 25, no. 1 (1998): 42–56. [Google Scholar]
  57. Sielepin, Adelajda. “Kobieta w liturgicznym życiu Kościoła.” Liturgia Sacra: Liturgia – Musica – Ars 59, no. 1 (2022): 7–25. https://doi.org/10.25167/ls.4737. [Google Scholar]
  58. Skreczko, Adam. “Maryja a fundamentalny wymiar kobiecości według «Mulieris dignitatem».” Studia Teologiczne, no. 12 (1994): 407–10. [Google Scholar]
  59. Suwiński, Stanisław, and Emilia Tokarz. “Potrzeba docenienia «geniuszu kobiety».” Studia Pelplińskie 56 (2022): 379–98. https://doi.org/10.12775/SPLP.2022.022. [Google Scholar]
  60. Syrek, Judyta. Nie bój się żyć: Biografia ojca Joachima Badeniego. Wydawnictwo Znak, 2014. [Google Scholar]
  61. Szefer, Sylwester. “Coraz bliższa obecność.” In Mistyk w kąpieli: Duch Święty i codzienność. Joachim Badeni, 7–11. Wydawnictwo Esprit, 2016. [Google Scholar]
  62. Szpoton, Szczepan. “Katarzyna Labouré – święta życia ukrytego.” In Katarzyna Labouré: Życie i charyzmat, edited by Szczepan Szpoton and Adam Sejbuk, 33–47. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, 2021. [Google Scholar]
  63. Urbański, Stanisław. “Metodologia teologii duchowości.” Studia Nauk Teologicznych 2 (2007): 215–34. [Google Scholar]
  64. Waluś, Monika. “Teologiczny autorytet kobiet w nauczaniu Benedykta XVI.” In Teologiczna doniosłość pontyfikatu Benedykta XVI, edited by Adam Wojtczak, 157–71. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2014. [Google Scholar]
  65. Wejman, Henryk. “Duchowość kobiety według zamysłu Bożego.” Polonia Sacra 11, no. 20 (2007): 147–66. [Google Scholar]
  66. Zyzak, Wojciech. Dorothy Day: Życie, działalność, duchowość. Biblioteka “Więzi”, 2022. [Google Scholar]
  67. Zyzak, Wojciech. “Duchowość kobiety w kontekście życia błogosławionej siostry Marii od Jezusa Ukrzyżowanego.” In Zjawiska nadprzyrodzone a świętość: XII Dni Duchowości 7–8 maja 2009 Kraków, edited by Jerzy Wiesław Gogola, 171–91. Karmelitański Instytut Duchowości, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2010. [Google Scholar]
  68. Zyzak, Wojciech. Kobieta według Edyty Stein, Świętej siostry Teresy Benedykty od Krzyża. Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy w Krakowie, 2002. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.