Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Wrocławski Przegląd Teologiczny

Tom 33 Nr 2 (2025): A Tribute to Thomas Aquinas

Filozofia

Triplex via – spotkanie między Akwinatą a Heglem?

DOI: https://doi.org/10.52097/wpt.9789  [Google Scholar]
Opublikowane: 05.01.2026

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na potrzebę porównania propozycji Tomasza z Akwinu i Georga Wilhelma Friedricha Hegla co do ich projektów dotyczących poznania Boga. Projekty te wykazują uderzające podobieństwo strukturalne, ponieważ oba są różnymi wersjami potrójnej drogi (triplex via) przedstawianej przez teologów na przestrzeni wieków, która dzieli się na drogę pozytywną (via affirmativa), drogę negatywną (via negativa) i drogę uwznioślającą (via eminentiae). Po przedstawieniu źródeł potrójnej drogi w myśli greckiej i Biblii następuje krótka prezentacja podejścia Akwinaty i filozoficznego projektu Hegla. Zarys obu propozycji umożliwi następnie ich porównanie i zaproponowanie ich teologicznej oceny. Różnią się one zasadniczo w rozumieniu transcendencji Boga, podejściu do historii oraz interpretacji statusu poznania Boga. Świadomość konsekwencji przyjęcia różnych perspektyw interpretacji triplex via musi stanowić podstawę pracy współczesnego teologa. Istnieje obecnie wiele interpretacji, które w sposób milczący – bez szerokiego omówienia – zakładają jedno lub drugie podejście, a każde z nich ma fundamentalne znaczenie dla interpretacji prawdy o Bogu, relacji Boga do świata stworzonego oraz statusu twierdzeń teologicznych – stosowanej w teologii metodologii.

Bibliografia

  1. Bragg, Melvyn. “Hegel’s Philosophy of History.” Radio Broadcast. BBC Radio 4 – In Our Time, May 26, 2022. 52 minutes, https://www.bbc.co.uk/programmes/m0017k8w. [Google Scholar]
  2. Brito, Emilio. Dieu et l’être d’après Thomas d’Aquin et Hegel. Théologiques. Paris: Presses Universitaires de France, 1991. [Google Scholar]
  3. Coda, Piero. Dalla Trinità: L’avvento di Dio tra storia e profezia. Per-corsi di Sophia 1. Roma: Città Nuova, 2011. [Google Scholar]
  4. Cooper, John W. Panentheism: The Other God of the Philosophers: From Plato to the Present. Nottingham: Apollos, 2007. [Google Scholar]
  5. Dionigi Areopagita. Tutte le opere. Edited by Piero Scazzoso and Enzo Bellini. Milano: Bompiani, 2009. [Google Scholar]
  6. Forte, Bruno. Trinità come storia: Saggio sul Dio cristiano. Milano: Edizioni Paoline, 1985. [Google Scholar]
  7. Greshake, Gisbert. Der dreieine Gott: Eine trinitarische Theologie. 3rd ed. Freiburg im Breisgau: Herder, 1997. [Google Scholar]
  8. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich. Phänomenologie des Geistes. Leipzig: Dürr’schen Buchhandlung, 1907. [Google Scholar]
  9. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich. Vorlesungen über die Philosophie der Religion. Frankfurt am Main: Suhrkamp, 1986. [Google Scholar]
  10. Jüngel, Eberhard. Gott als Geheimnis der Welt: Zur Begründung der Theologie des Gekreuzigten im Streit zwischen Theismus und Atheismus. Tübingen: Mohr Siebeck, 1992. [Google Scholar]
  11. Küng, Hans. Menschwerdung Gottes: Eine Einführung in Hegels theologisches Denken als Prolegomena zu einer künftigen Christologie. Freiburg im Breisgau: Herder, 1970. [Google Scholar]
  12. Lakebrink, Bernhard. Perfectio omnium perfectionum: Studien zur Seinskonzeption bei Thomas von Aquin und Hegel. Studi Tomistici 24. Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana, 1984. [Google Scholar]
  13. Oeing-Hanhoff, Ludger. “Hegels Trinitätslehre: Zur Aufgabe ihrer Kritik und Rezeption.” Theologie und Philosophie 52, no. 3 (1977): 378–407. [Google Scholar]
  14. Paluch, Michał. “Czy Doktor anielski nie doceniał Chrystusa?” Teologia w Polsce 3, no. 1 (2009): 97–109. [Google Scholar]
  15. Paluch, Michał. “Prawda objawiona? Propozycja podejścia zawarta w konstytucji Dei Verbum.” Karto-Teka Gdańska, no. 1(12) (2023): 6–26. https://doi.org/10. 26881/kg.2023.1.01. [Google Scholar]
  16. Paluch, Michał. “Pseudo-Dionysius and Thomas Aquinas: Two Languages, the Same Purpose.” Syn/thesis, no. O (2013): 145–55. [Google Scholar]
  17. Rocca, Gregory P. Speaking the Incomprehensible God: Thomas Aquinas on the Interplay of Positive and Negative Theology. Washington, DC: Catholic University of America Press, 2004. [Google Scholar]
  18. Scruton, Roger. From Descartes to Wittgenstein: A Short History of Modern Philosophy. New York: Harper&Row, 1981. [Google Scholar]
  19. Splett, Jörg. Die Trinitätslehre G.W.F. Hegels. Symposion 20. Freiburg im Breisgau: Karl Alber, 1965. [Google Scholar]
  20. Tommaso d’Aquino. Lettera ai Romani. Vol. 1 of Commento al Corpus Paulinum (Expositio et lectura super epistolas Pauli Apostoli), translated by Battista Mondin. Bologna: Edizioni Studio Domenicano, 2005. [Google Scholar]
  21. Tommaso d’Aquino. La Somma Teologica: Prima Parte. Translated by Frati Domenicani. Bologna: Edizioni Studio Domenicano, 2014. [Google Scholar]
  22. Torrell, Jean-Pierre. Saint Thomas d’Aquin: Maître spirituel: Initiation. 2nd ed. Paris: Cerf, 2017. [Google Scholar]
  23. Velde, Rudi te. Aquinas on God: The ‘Divine Science’ of the Summa Theologiae. Aldershote: Ashgate, 2006. [Google Scholar]
  24. Ward, Keith. God and the Philosophers. Minneapolis, MN: Fortress Press, 2009. [Google Scholar]
  25. Ward, Keith. “Whatever Happened to Hegel.” In God and the Philosophers, 89–101. Minneapolis, MN: Fortress Press, 2009. [Google Scholar]
  26. White, Thomas Joseph. The Trinity: On the Nature and Mystery of the One God. Thomistic Ressourcement Series 19. Washington, DC: The Catholic University of America Press, 2021. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.