Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 48 (2021)

Rozprawy i artykuły – Studia filozoficzne

Filozoficzne uwarunkowania nihilizmu teoretycznego i praktycznego w kontekście myśli Vittorio Possentiego

DOI: https://doi.org/10.53120/czst.2021.143-176
Przesłane: 15 marca 2021
Opublikowane: 24.11.2021

Abstrakt

Artykuł prezentuje myśl filozoficzną Vittorio Possentiego dotyczącą nihilizmu. Włoski filozof ukazuje najpierw różne odmiany nihilizmu i dokonuje głębszej analizy nihilizmu teoretycznego i praktycznego. Nihilizm teoretyczny ma swoje źródło w deprawacji rozumu teoretycznego i współczesnym odrzuceniem metafizyki klasycznej. Wszelkie odmiany nihilizmu mają swój korzeń w nihilizmie spekulatywnym. Podstawę nihilizmu praktycznego stanowi deprawacja rozumu praktycznego. Konsekwencją tego jest błędna konmcepcja ludzkiej wolności i odrzucenie idei dobra jako naczelnej kategorii etycznej. W nihilizmie praktycznym nie ma też miejsca dla koncepcji prawa naturalnego. Na tak ukształtowanym gruncie w kontekście społecznym rodzi się nihilizm prawny i polityczny.

Bibliografia

  1. Andrzejuk A., Filozofia bytu w tekstach Tomasza z Akwinu, Warszawa 2018.
  2. Bronk A., Zrozumieć świat współczesny, Lublin 1998.
  3. Czachorowski M., Resentyment, [w:] Powszechna encyklopedia filozofii, t. 8, Lublin 2007, s. 764-765.
  4. Dreher R., Opcja Benedykta. Jak przetrwać czas neopogaństwa, tłum. M. Samborska, Kraków 2018.
  5. Fuller B. A. G., Historia filozofii, t. 1: Filozofia starożytna i średniowieczna, tłum. Z. Glinka, Warszawa 1963.
  6. Gadacz T., Myślenie z wnętrza nihilizmu, „Znak” 6 (1994) nr 469, s. 4-14.
  7. Gajda-Krynicka J., Gorgiasz z Leontinoi, [w:] Powszechna encyklopedia filozofii, t. 4, Lublin 2003, s. 42-45.
  8. Hervada J., Historia prawa naturalnego, tłum. A. Dorabialska, Kraków 2013.
  9. Kłoczowski J.A., „Wypite morze”. Esej o nihilizmie, „Znak” 6 (1994) nr 469, s. 32-40.
  10. Kowalczyk S., Idee przewodnie postmodernizmu, Radom 2004.
  11. Kowalczyk S., Nihilizm, [w:] Encyklopedia „białych plam”, t. 13, Radom 2004, s. 113-114.
  12. Krąpiec M. A., Człowiek i prawo naturalne, tenże, Dzieła, t. 10, Lublin 1993.
  13. Krąpiec M. A., U podstaw rozumienia kultury, [w:] tenże, Dzieła, t. 15, Lublin 1991.
  14. Krąpiec M. A., Ludzka wolność i jej granice, Lublin 2004.
  15. Maryniarczyk A., Tomizm. Dla – czego?, Lublin 1994.
  16. Neusch M., U źródeł współczesnego ateizmu. Sto lat dyskusji na temat Boga, tłum. A. Turowiczowa, Paris 1980.
  17. Nietzsche F., Wola mocy. Próba przemiany wszystkich wartości, tłum. S. Frycz, K. Drzewiecki, Kraków 2006.
  18. Piechowiak M., Prawne a pozaprawne pojęcia dobra wspólnego, [w:] Dobro wspólne. Teoria i praktyka, red. W. Arnd, F. Longchamps de Berier, K. Szczucki, Warszawa 2013, s. 23-45.
  19. Podsiad A., Słownik terminów i pojęć filozoficznych, Warszawa 2000.
  20. Possenti V., Dialektyka wolności. W kierunku integralnej filozofii wolności, [w:] Wolność we współczesnej kulturze. Materiały V Światowego Kongresu Filozofii Chrześcijańskiej KUL – Lublin 20-25 sierpnia 1996, Lublin 1997, s. 189-197.
  21. Possenti V., Dlaczego filozofia nie może się obejść bez prawdy?, tłum. A. Gudaniec, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, t. 13: Spór o prawdę, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin 2011, s. 25-45.
  22. Possenti V., Filozofia i wiara, tłum. K. Kubis, Kraków 2004.
  23. Possenti V., Filozofia po nihilizmie. Spojrzenie na przyszłość filozofii, tłum. J. Merecki, Lublin 2003.
  24. Possenti V. Filozofia po nihilizmie. Zadanie filozofii bytu i „trzecie żeglowanie”, tłum. A. Gudaniec, J. Merecki, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, t. 6: Metafizyka w filozofii, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin 2004, s. 477-497.
  25. Possenti V., Metafizyka i humanizm. Wkład Akwinaty w przyszłość filozofii, tłum. A. Gudaniec, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, t. 3/4: Osoba i realizm w filozofii, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin 2002, s. 275-296.
  26. Possenti V., Negacja natury ludzkiej i humanizmu w filozofii nowożytnej i współczesnej, tłum. A. Gudaniec, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, t. 16: Spór o naturę ludzką, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, A. Gudaniec, Lublin 2014, s. 113-134.
  27. Possenti V., Nihilizm, tłum. A. Fligel-Piotrowska, [w:] Powszechna encyklopedia filozofii, t. 7, Lublin 2006, s. 647-655.
  28. Possenti V., Nihilizm jako konsekwencja odrzucenia substancji i natury, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, t. 8: Substancja. Natura. Prawo naturalne, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin 2006, s. 485-512.
  29. Possenti V., Nihilizm teoretyczny i „śmierć metafizyki”, tłum. J. Merecki, Lublin 1998.
  30. Possenti V., Próba definicji nihilizmu praktycznego, tłum. J. Merecki, [w:] Zadania współczesnej metafizyki. Poznanie bytu czy ustalanie sensów?, red. A. Maryniarczyk, M. J. Gondek, Merecki, Lublin 1999, s. 165-181.
  31. Possenti V., Religia i życie publiczne. Chrześcijaństwo w dobie ponowożytnej, tłum. T. Żeleźnik, Warszawa 2005.
  32. Possenti V., Spór o jedność człowieka i wyzwania nowego naturalizmu. Dusza - umysł – ciało, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, tłum. A. Gudaniec, t. 9: Dusza. Umysł. Ciało. Spór o jedność bytową człowieka, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin 2007, s. 97-145.
  33. Possenti V., Trzecie żeglowanie. Filozofia bytu a przyszłość metafizyki, tłum. A. Fligel-Piotrowska, J. Merecki, Lublin 2006.
  34. Possenti V., Zarys filozofii polityki. Społeczeństwa liberalne na rozdrożu, tłum. A. Fligel, Lublin 2012.
  35. Scheler M., Resentyment a moralność, tłum. J. Garewicz, Warszawa 1997.
  36. Szyszkowska M., Filozofia prawa i filozofia człowieka, Warszawa 1989.
  37. Ślipko T., Zarys etyki ogólnej, Kraków 2002.
  38. Św. Tomasz z Akwinu, O dobru, [w:] tenże, Kwestie dyskutowane o prawdzie, t. 2, tłum. A. Aduszkiewicz, L. Kuczyński, J. Ruszczyński, Kęty 1998, s. 159-187.
  39. Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, Lublin 2001.
  40. Wojtysiak J., Słownik wybranych terminów filozoficznych, [w:] A. B. Stępień, Wstęp do filozofii, wyd. 4 rozszerzone, Lublin 2001, s. 327-435.

Downloads

Download data is not yet available.