Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 48 (2021)

Rozprawy i artykuły – Studia teologiczne

Retoryka w służbie homiletyki

DOI: https://doi.org/10.53120/czst.2021.49-68
Przesłane: 22 czerwca 2021
Opublikowane: 24.11.2021

Abstrakt

Artykuł przedstawia recepcję retoryki oraz nauki o komunikacji na grunt kaznodziejstwa. Opisana jest specyfika i istota retoryki - starożytnej umiejętności przekonywania, czyli perswazji, która przez wiele wieków funkcjonowała jako praktyczna i teoretyczna dziedzina zajmująca się międzyludzkimi relacjami. Szczególny nacisk praca kładzie na precyzyjne zdefiniowanie retoryki; definiens retoryki wyznacza bowiem pole jej działania i odróżnia ją od innych językowych ekspresji. Szkicowo przedstawiona jest dwudziestowieczna historia kaznodziejstwa, z relacjami do retoryki i nauki o komunikacji, która jako spadkobierczyni klasycznej retoryki, przywróciła jej należną atrakcyjność, a samej sztuce kaznodziejskiej wskazała nowoczesne, ludzkie środki skutecznego przepowiadania.

 

Bibliografia

  1. Augustyn, De doctrina christiana, tłum. J. Sulowski, Warszawa 1989.
  2. Benedykt XV, Encyklika Humane generis redemptionem (15.06.1917), „Ateneum Kapłańskie” 67 (1964) nr 1-2, s. 1-9.
  3. Borowski A., Kaznodzieja jako retor, [w:] Sługa Słowa, red. W. Przyczyna, Kraków 1997, s. 181-192.
  4. Brzozowski M., Nadolski B., Homilia, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 1993, t. 6, kol. 1175-1179.
  5. Burke K., Retoryka dawniej i dzisiaj, „Pamiętnik Literacki” 68 (1977) z. 2, s. 219-250.
  6. Craig R.T., Communication Theory as a Field, „Communication Theory” 9 (1999), s. 119-161.
  7. Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Wrocław 2004.
  8. Drożdż M., Fiut I.S., Media światem człowieka, Kraków-Kielce 2009.
  9. Garpiel R., Perswazja w przekazach kaznodziejskich, Kraków 2003.
  10. Griffin E., Podstawy komunikacji społecznej, tłum. O. i W. Kubińscy, M. Kacmajor, Gdańsk 2003.
  11. Grzegorski Z.G., W kręgu amerykańskiej retorycznej komunikacji. Próba adaptacji homiletycznej, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 273-282.
  12. Hall E.T., Ukryty wymiar, tłum. T. Hołówka, Warszawa 1976.
  13. Kamiński R., Tożsamość współczesnej teologii pastoralnej, „Roczniki Pastoralno-Katechetyczne” 4 (2012), s. 21-36.
  14. Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa 2007.
  15. Korolko M., Podręcznik retoryki homiletycznej, Kraków 2010.
  16. Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998.
  17. Kulczycki E., Teoretyzowanie komunikacji, Poznań 2012.
  18. Lichański J.Z., Retoryka na przełomie tysiącleci, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001.
  19. McCroskey J.C., An Introduction to Rhetorical Communication. The theory and Practice of Public Speaking, New Jersey 1968.
  20. Migut B., Kazanie, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 1993, t. 8, kol. 1265-1268.
  21. Pankiewicz R., Sztuka rozmawiania z Bogiem. Modlitwa a teoria komunikacji, Kraków 2009.
  22. Panuś K., Historia kaznodziejstwa, Kraków 2007.
  23. Perelman Ch., Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja, tłum. M. Chomicz, Warszawa 2004.
  24. Perelman Ch., Logika prawnicza, Warszawa 1984.
  25. Platon, Gorgias. Menon, tłum. P. Siwek, Warszawa 1991.
  26. Rusinek M., Od retoryki do retoryczności i z powrotem, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 55-70.
  27. Simon H., Homiletyka, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin 1993, t. 6, kol. 1169-1175.
  28. Siwek G., Homiletyka w relacji do teologii pastoralnej, „Studia Pastoralne” 1 (2005), s. 107-127.
  29. Siwek G., Miejsce retoryki w homiletyce, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 283-300.
  30. Siwek G., Przepowiadać skuteczniej. Elementy retoryki kaznodziejskiej, Kraków 1992.
  31. Skrzyniasz R., Kaznodziejstwo, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin 2000, t. 8, kol. 1302-1319.
  32. Słownik kultury antycznej, red. L. Winniczuk, Warszawa 1988.
  33. Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium (21.11.1964).
  34. Szewczyk L., Homilia jako miejsce zastosowania zasad retoryki. Nowe poszukiwanie wzajemnych relacji, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 36 (2003) z. 1, s. 127-136.
  35. Szymik-Iwanecka B., Szymik J., Trójjedyny Bóg, Jezus Chrystus, człowiek. Teologiczno- psychologiczne podstawy rozumienia komunikacji, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 29 (1996), s. 69-78.
  36. Wilk W., Od retoryki ku teorii komunikacji w polskiej homiletyce, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 257-271.
  37. Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław 2000.

Downloads

Download data is not yet available.