Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 48 (2021)

Rozprawy i artykuły – Studia teologiczne

Retoryka w służbie homiletyki

DOI: https://doi.org/10.53120/czst.2021.49-68  [Google Scholar]
Przesłane: 22 czerwca 2021
Opublikowane: 24.11.2021

Abstrakt

Artykuł przedstawia recepcję retoryki oraz nauki o komunikacji na grunt kaznodziejstwa. Opisana jest specyfika i istota retoryki - starożytnej umiejętności przekonywania, czyli perswazji, która przez wiele wieków funkcjonowała jako praktyczna i teoretyczna dziedzina zajmująca się międzyludzkimi relacjami. Szczególny nacisk praca kładzie na precyzyjne zdefiniowanie retoryki; definiens retoryki wyznacza bowiem pole jej działania i odróżnia ją od innych językowych ekspresji. Szkicowo przedstawiona jest dwudziestowieczna historia kaznodziejstwa, z relacjami do retoryki i nauki o komunikacji, która jako spadkobierczyni klasycznej retoryki, przywróciła jej należną atrakcyjność, a samej sztuce kaznodziejskiej wskazała nowoczesne, ludzkie środki skutecznego przepowiadania.

 

Bibliografia

  1. Augustyn, De doctrina christiana, tłum. J. Sulowski, Warszawa 1989. Augustyn, De doctrina christiana, tłum. J. Sulowski, Warszawa 1989. [Google Scholar]
  2. Benedykt XV, Encyklika Humane generis redemptionem (15.06.1917), „Ateneum Kapłańskie” 67 (1964) nr 1-2, s. 1-9. Benedykt XV, Encyklika Humane generis redemptionem (15.06.1917), „Ateneum Kapłańskie” 67 (1964) nr 1-2, s. 1-9. [Google Scholar]
  3. Borowski A., Kaznodzieja jako retor, [w:] Sługa Słowa, red. W. Przyczyna, Kraków 1997, s. 181-192. Borowski A., Kaznodzieja jako retor, [w:] Sługa Słowa, red. W. Przyczyna, Kraków 1997, s. 181-192. [Google Scholar]
  4. Brzozowski M., Nadolski B., Homilia, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 1993, t. 6, kol. 1175-1179. Brzozowski M., Nadolski B., Homilia, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 1993, t. 6, kol. 1175-1179. [Google Scholar]
  5. Burke K., Retoryka dawniej i dzisiaj, „Pamiętnik Literacki” 68 (1977) z. 2, s. 219-250. Burke K., Retoryka dawniej i dzisiaj, „Pamiętnik Literacki” 68 (1977) z. 2, s. 219-250. [Google Scholar]
  6. Craig R.T., Communication Theory as a Field, „Communication Theory” 9 (1999), s. 119-161. Craig R.T., Communication Theory as a Field, „Communication Theory” 9 (1999), s. 119-161. [Google Scholar]
  7. Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Wrocław 2004. Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Wrocław 2004. [Google Scholar]
  8. Drożdż M., Fiut I.S., Media światem człowieka, Kraków-Kielce 2009. Drożdż M., Fiut I.S., Media światem człowieka, Kraków-Kielce 2009. [Google Scholar]
  9. Garpiel R., Perswazja w przekazach kaznodziejskich, Kraków 2003. Garpiel R., Perswazja w przekazach kaznodziejskich, Kraków 2003. [Google Scholar]
  10. Griffin E., Podstawy komunikacji społecznej, tłum. O. i W. Kubińscy, M. Kacmajor, Gdańsk 2003. Griffin E., Podstawy komunikacji społecznej, tłum. O. i W. Kubińscy, M. Kacmajor, Gdańsk 2003. [Google Scholar]
  11. Grzegorski Z.G., W kręgu amerykańskiej retorycznej komunikacji. Próba adaptacji homiletycznej, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 273-282. Grzegorski Z.G., W kręgu amerykańskiej retorycznej komunikacji. Próba adaptacji homiletycznej, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 273-282. [Google Scholar]
  12. Hall E.T., Ukryty wymiar, tłum. T. Hołówka, Warszawa 1976. Hall E.T., Ukryty wymiar, tłum. T. Hołówka, Warszawa 1976. [Google Scholar]
  13. Kamiński R., Tożsamość współczesnej teologii pastoralnej, „Roczniki Pastoralno-Katechetyczne” 4 (2012), s. 21-36. Kamiński R., Tożsamość współczesnej teologii pastoralnej, „Roczniki Pastoralno-Katechetyczne” 4 (2012), s. 21-36. [Google Scholar]
  14. Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa 2007. Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa 2007. [Google Scholar]
  15. Korolko M., Podręcznik retoryki homiletycznej, Kraków 2010. Korolko M., Podręcznik retoryki homiletycznej, Kraków 2010. [Google Scholar]
  16. Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998. Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998. [Google Scholar]
  17. Kulczycki E., Teoretyzowanie komunikacji, Poznań 2012. Kulczycki E., Teoretyzowanie komunikacji, Poznań 2012. [Google Scholar]
  18. Lichański J.Z., Retoryka na przełomie tysiącleci, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001. Lichański J.Z., Retoryka na przełomie tysiącleci, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001. [Google Scholar]
  19. McCroskey J.C., An Introduction to Rhetorical Communication. The theory and Practice of Public Speaking, New Jersey 1968. McCroskey J.C., An Introduction to Rhetorical Communication. The theory and Practice of Public Speaking, New Jersey 1968. [Google Scholar]
  20. Migut B., Kazanie, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 1993, t. 8, kol. 1265-1268. Migut B., Kazanie, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 1993, t. 8, kol. 1265-1268. [Google Scholar]
  21. Pankiewicz R., Sztuka rozmawiania z Bogiem. Modlitwa a teoria komunikacji, Kraków 2009. Pankiewicz R., Sztuka rozmawiania z Bogiem. Modlitwa a teoria komunikacji, Kraków 2009. [Google Scholar]
  22. Panuś K., Historia kaznodziejstwa, Kraków 2007. Panuś K., Historia kaznodziejstwa, Kraków 2007. [Google Scholar]
  23. Perelman Ch., Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja, tłum. M. Chomicz, Warszawa 2004. Perelman Ch., Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja, tłum. M. Chomicz, Warszawa 2004. [Google Scholar]
  24. Perelman Ch., Logika prawnicza, Warszawa 1984. Perelman Ch., Logika prawnicza, Warszawa 1984. [Google Scholar]
  25. Platon, Gorgias. Menon, tłum. P. Siwek, Warszawa 1991. Platon, Gorgias. Menon, tłum. P. Siwek, Warszawa 1991. [Google Scholar]
  26. Rusinek M., Od retoryki do retoryczności i z powrotem, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 55-70. Rusinek M., Od retoryki do retoryczności i z powrotem, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 55-70. [Google Scholar]
  27. Simon H., Homiletyka, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin 1993, t. 6, kol. 1169-1175. Simon H., Homiletyka, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin 1993, t. 6, kol. 1169-1175. [Google Scholar]
  28. Siwek G., Homiletyka w relacji do teologii pastoralnej, „Studia Pastoralne” 1 (2005), s. 107-127. Siwek G., Homiletyka w relacji do teologii pastoralnej, „Studia Pastoralne” 1 (2005), s. 107-127. [Google Scholar]
  29. Siwek G., Miejsce retoryki w homiletyce, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 283-300. Siwek G., Miejsce retoryki w homiletyce, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 283-300. [Google Scholar]
  30. Siwek G., Przepowiadać skuteczniej. Elementy retoryki kaznodziejskiej, Kraków 1992. Siwek G., Przepowiadać skuteczniej. Elementy retoryki kaznodziejskiej, Kraków 1992. [Google Scholar]
  31. Skrzyniasz R., Kaznodziejstwo, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin 2000, t. 8, kol. 1302-1319. Skrzyniasz R., Kaznodziejstwo, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin 2000, t. 8, kol. 1302-1319. [Google Scholar]
  32. Słownik kultury antycznej, red. L. Winniczuk, Warszawa 1988. Słownik kultury antycznej, red. L. Winniczuk, Warszawa 1988. [Google Scholar]
  33. Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium (21.11.1964). Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium (21.11.1964). [Google Scholar]
  34. Szewczyk L., Homilia jako miejsce zastosowania zasad retoryki. Nowe poszukiwanie wzajemnych relacji, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 36 (2003) z. 1, s. 127-136. Szewczyk L., Homilia jako miejsce zastosowania zasad retoryki. Nowe poszukiwanie wzajemnych relacji, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 36 (2003) z. 1, s. 127-136. [Google Scholar]
  35. Szymik-Iwanecka B., Szymik J., Trójjedyny Bóg, Jezus Chrystus, człowiek. Teologiczno- psychologiczne podstawy rozumienia komunikacji, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 29 (1996), s. 69-78. Szymik-Iwanecka B., Szymik J., Trójjedyny Bóg, Jezus Chrystus, człowiek. Teologiczno- psychologiczne podstawy rozumienia komunikacji, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 29 (1996), s. 69-78. [Google Scholar]
  36. Wilk W., Od retoryki ku teorii komunikacji w polskiej homiletyce, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 257-271. Wilk W., Od retoryki ku teorii komunikacji w polskiej homiletyce, [w:] Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków 2001, s. 257-271. [Google Scholar]
  37. Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław 2000. Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław 2000. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.