Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
EPPiSM Baner

Nr 4/2025/76

Artykuły

Kobieta, która przeżyła zgwałcenie, w procesie sądowym i niesprawiedliwość epistemiczna. Część 2

Opublikowane: 30-12-2025

Abstrakt

Modyfikacja rozumienia przemocy seksualnej – z opartej na przymusie na opartą na braku zgody – została już przyjęta w wielu krajach. Powodem reformy była niekompletność koncepcji przemocy seksualnej, która nie obejmowała wszystkich istotnych
działań wpływających na autonomię seksualną. Prawo międzynarodowe dało impuls do zmiany ustawodawstwa krajowego w celu ochrony praw człowieka, niemniej jednak gruziński kodeks karny nadal uznaje stary paradygmat przemocy seksualnej.
Powodem opóźnienia reformy jest patriarchalna ideologia, która kultywuje mity o „kłamliwej” i „mściwej” kobiecie. Artykuł ukazuje problemy związane z prawem dotyczącym zgwałceń w praktyce – zarówno przez obserwację rzeczywistości Gruzji, jak i doświadczeń innych krajów, w których zeznania kobiecych ofiar zgwałceń są stale, mniej lub bardziej, dezawuowane przez mity dotyczące gwałtu oraz uprzedzenia związane z płcią. Aby nazwać ten problem, artykuł wykorzystuje filozoficzną koncepcję niesprawiedliwości epistemicznej Mirandy Fricker związaną z dyskryminacją strukturalną. Tekst jest próbą ukazania znaczenia tej idei w związku z procesem o gwałt. Nie jest on szczegółowym przeglądem standardów dowodowych, w tym postępowych koncepcji, jego celem jest natomiast pokazanie istotnego wpływu stereotypów płciowych i mitów dotyczących zgwałcenia na wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych – poprzez analizę orzeczeń sądowych; przedstawia również wiedzę, która przeciwdziała uprzedzeniom i uogólnieniom, choć jej zastosowanie jest fragmentaryczne. W artykule omówiono progresywne podejścia do udowadniania przemocy seksualnej; może to wystarczyć do ustalenia prawdy – aby z jednej strony przezwyciężyć surowy standard ustanowiony w praktyce badania przemocy seksualnej, a z drugiej strony zrobić to bez naruszania prawa oskarżonego do rzetelnego procesu, które przeciwnicy reformy wskazują jako zagrożone. Autorka upatruje rozwiązania problemu w zmianie
podejścia z „przyjaznego sprawcy” na „skoncentrowane na ofierze”.

Bibliografia

  1. Adolfsson Kerstin, Blaming Victims of Rape: Studies on Rape Myths and Beliefs About Rape, BrandFactory 2018. [Google Scholar]
  2. Anderson Elizabeth, Epistemic Justice as a Virtue of Social Institutions, ‘Social Epistemology’ 2012, 26, 2. [Google Scholar]
  3. Anderson Michelle J., The Legacy of the Prompt Complaint Requirement, Corroboration Requirement, and Cautionary Instructions on Campus Sexual Assault, Villanova University School of Law 2004. [Google Scholar]
  4. Armstrong Lynsi, Who’s the Slut, Who’s the Whore?: Street Harassment in the Workplace Among Female Sex Workers in N ew Zealand, ‘Feminist Criminology’ 2016, 11, 3. [Google Scholar]
  5. Ashworth Andrew, The Unfairness of Risk-Based Possession Offences, ‘Criminal Law and Philosophy’ 2011, 5. [Google Scholar]
  6. Brown Jennifer, Cole Terri, Shell Yvonne, Revealing Rape’s Many Voices Differing Roles, Reactions and Reflections, Springer International Publishing 2023. [Google Scholar]
  7. Brownmiller Susan, Against Our Will: Men, Women, and Rape, Ballantine Books 1993. [Google Scholar]
  8. Bublitz Jan Christoph, When is Disbelief Epistemic Injustice? Criminal Procedure, Recovered Memories, and Deformations of the Epistemic Subject, ‘Criminal Law and Philosophy’ 2024, 18, 3. [Google Scholar]
  9. Conaghan Joanne and Russell Yvette, Rape Myths, Law, and Feminist Research: Myths About Myths? ‘Feminist Legal Studies’ 2014, 22, 1. [Google Scholar]
  10. Dekanosidze Tamar, Chikhladze Nino, Kharatishvili Gvantsa, The Administration of Justice on Sexual Violence Crimes Against Women in Ge orgia, Council of Europe 2020. [Google Scholar]
  11. Despentes Virginie, King Kong Theory (transl. by Stéphanie Benson), Feminist Press 2010. [Google Scholar]
  12. Eriksson Maria, Defining Rape: Emerging Obligations for States Under International Law?, The Raoul Wallenberg Institute Human Rights Library, 38, Boston 2011. [Google Scholar]
  13. Fricker Miranda, Epistemic Injustice: Power and the Ethics of Knowing, Oxford University Press 2007. [Google Scholar]
  14. Galvin Harriett R., Shielding Rape Victims in the State and Federal Courts: A Proposal for the Second Decade, ‘Minnesota Law Review’ 1986, 70. [Google Scholar]
  15. Gegelia Tamar, Imnadze Giorgi, Davituri Giorgi, Unethical Drug Policy, EMC 2014. [Google Scholar]
  16. Gegelia Tamar, Kelenjeridze Iza, Jishkariani Bachana, Sexual Offenses, World of Lawyers 2020. [Google Scholar]
  17. Gegelia Tamar, Rethinking the Scope of Sexual Violence for Criminal Law Reform, ‘Law and World’ 2024, 10, 31. [Google Scholar]
  18. Green Stuart P., Criminalizing Sex: A Unified Liberal Theory, Oxford University Press 2020. [Google Scholar]
  19. Griffin Susan, Rape. The All-American Crime, ‘Ramparts Magazine’ 1971, 10, 3. [Google Scholar]
  20. Harding Kate, Asking for It. The Alarming Rise of Rape Culture – and What We Can Do About It, Da Capo Press 2015. [Google Scholar]
  21. Heer Brooke A. de, Jones Lynn C., Tonic Immobility as a Defensive Trauma Response to [Google Scholar]
  22. Rape: Bridging Public Health and Law, ‘Violence Against Women’ 2024, 30, 12–13 (Oct.). [Google Scholar]
  23. Herman Judith, Father-Daughter Incest, Harvard University Press 1981. [Google Scholar]
  24. Herman Judith, Justice from the Victim’s Perspective, ‘Violence Against Women’ 2005, 11, 5. [Google Scholar]
  25. Herman Judith, Trauma and Recovery. The Aftermath of Violence: From Domestic Abuse to Political Terror, Basic Books 2015. [Google Scholar]
  26. Herman Judith, Truth and Repair. How Trauma and Survivors Envision Justice, Basic Books 2023. [Google Scholar]
  27. Hester Marianne, Walker Sarah-Jane, Rape Investigation and Attrition in Acquaintance: Domestic Violence and Historical Rape Cases, ‘Journal of Investigative Psychology and Offender Profiling’ 2017 14, 2. [Google Scholar]
  28. Hohl Katrin, Conway Martin A., Memory as Evidence: How normal features of victim memory lead to the attrition of rape complaints, ‘Criminology & Criminal Justice’ 2016, 17, 3. [Google Scholar]
  29. Holmes Emily A., Grey Nick, Young Kerry A. D., Intrusive Images and ‘Hotspots’ of Trauma Memories in Posttraumatic Stress Disorder: An exploratory investigation of emotions and cognitive themes, ‘Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry’ 2005, 36, 1. [Google Scholar]
  30. Hörnle Tatjana, The New German Law on Sexual Assault and Sexual Harassment, ‘German Law Journal’ 2017, 18, 6. [Google Scholar]
  31. Jordan Jan, Tackling Rape Culture: Ending Patriarchy, Routledge 2022. [Google Scholar]
  32. Kelly Liz, Surviving Sexual Violence, Polity Press 1998. [Google Scholar]
  33. Kölbe Ralf, ‘Progressive’ Criminalization? A Sociological and Criminological Analysis Based on the German ‘No Means No’ Provision, ‘German Law Journal’ 2021, 22. [Google Scholar]
  34. Kolk Bessel van der, Trauma and Memory, ‘Psychiatry and Clinical Neurosciences’ 1998, 52, 1. [Google Scholar]
  35. Kolk Bessel van der, The Body Keeps the Score: Brain, Mind, and Body in the Healing of Trauma, Viking 2014. [Google Scholar]
  36. Kozlowska Kasia, Walker Peter, McLean Loyola, Carrive Pascal, Fear and the Defense Cascade: Clinical Implications and Management, ‘Harvard Review of Psychiatry’ 2015, 23, 4. [Google Scholar]
  37. Lees Sue, Ruling Passions: Sexual Violence, Reputation and the Law, Open University Press 1997. [Google Scholar]
  38. Levin Roy J., Berlo Willy van, Sexual Arousal and Orgasm in Subjects Who Experience Forced or Non-Consensual Sexual Stimulation: A Review, ‘Journal of Clinical Forensic Medicine’ 2004, 11, 2 (Apr.). [Google Scholar]
  39. Lisak David, Gardinier Lori, Nicksa Sarah C., Cote Ashley M., False Allegations of Sexual Assualt: An Analysis of Ten Years of Reported Cases, ‘Violence Against Women’ 2010, 16, 12. [Google Scholar]
  40. Lynch Kellie R., Golding Jonathan M., Jewell Jenna A., Lippert Anne, Wasarhaley Nesa E., She Is His Girlfriend – I Believe This Is a Different Situation: Gender Differences in Perceptions of the Legality of Intimate Partner Rape, ‘Journal of Family Violence’ 2019, 34, 3. [Google Scholar]
  41. Mackinnon Catharine A., Feminism Unmodified: Discourses on Life and Law, Harvard University Press 1987. [Google Scholar]
  42. Mackinnon Catharine A., Rape Redefined, ‘Harvard Law & Policy Review’ 2016, 10, 2. [Google Scholar]
  43. Massaro Toni M., Experts, Psychology, Credibility, and Rape: The Rape Trauma Syndrome Issue and Its Implications for Expert Psychological Testimony, ‘University of Minnesota Law Review’ 1985, 69. [Google Scholar]
  44. Molina Julian, Poppleton Sarah, Rape Survivors and the Criminal Justice System, Victims’ Commissioner for England and Wales 2020. [Google Scholar]
  45. Möller Anna, Söndergaard Hans Peter, Helström Lotti, Tonic Immobility During Sexual Assault: A Common Reaction Predicting Post-Traumatic Stress Disorder and Severe Depression, ‘Acta Obstetricia et Gynecologica candinavica’ 2017, 96, 8. [Google Scholar]
  46. Nadelson Carol C., Consequences of Rape: Clinical and Treatment Aspects, ‘Psychotherapy and Psychosomatics’ 1989, 51, 4. [Google Scholar]
  47. Rape – Challenging Contemporary Thinking – 10 Years On, M. A. H. Horvath, J. M. Brown (eds.), Routledge 2023. [Google Scholar]
  48. Rape Narratives in Motion, U. Andersson, M. Edgren, L. Karlsson, G. Nilsson (eds.), Palgrave Macmillan 2019. [Google Scholar]
  49. Rush Florence, The Freudian Coverup, ‘Feminism & Psychology’ 1996, 6, 2. [Google Scholar]
  50. Russell Yvette, Woman’s Voice / Law’s Logos: The Rape Trial and the Limits of Liberal Reform, ‘Australian Feminist Law Journal’ 2016, 42, 2. [Google Scholar]
  51. Ryan Bridget H., Valliere Veronique N., Successful Prosecution of Intimate Violence: Making it Offender-Focused, Routledge 2024. [Google Scholar]
  52. Schnyder Ulrich, Cloitre Marylène, Evidence Based Treatments for Trauma-Related Psychological Disorders, Springer 2015. [Google Scholar]
  53. Smith Olivia, Skinner Tina, How Rape Myths Are Used and Challenged in Rape and Sexual Assault Trials?, ‘Social & Legal Studies’ 2017, 26, 4. [Google Scholar]
  54. Smith Olivia, Rape Trials in England and Wales Observing Justice and Rethinking Rape Myths, Palgrave Macmillan 2018. [Google Scholar]
  55. Temkin Jennifer, Gray Jacqueline M., Barrett Jastine, Different Functions of Rape Myth [Google Scholar]
  56. Use in Court: Findings from a Trial Observation Study, ‘Feminist Criminology’ 2018, 13, 2. [Google Scholar]
  57. The Limits of Criminal Law, T. Gegelia (ed.), Open Society Georgia Foundation 2021. [Google Scholar]
  58. The Routledge Handbook of Gender and Violence, N. Lombard (ed.), Routledge 2018. [Google Scholar]
  59. The Routledge Handbook of the Politics of the #MeToo Movement, G. Chandra, I. Erlingsdóttir (eds.), Routledge 2020. [Google Scholar]
  60. Tuerkheimer Deborah, Incredible Women: Sexual Violence and the Credibility Discount, ‘University of Pennsylvania Law Review’ 2017, 166, 1 (Dec.). [Google Scholar]
  61. Ullman Sarah E., Talking About Sexual Assault. Society’s Response to Survivors, American Psychological Association 2023. [Google Scholar]
  62. Walker Leonore E. A., The Battered Woman Syndrome, Springer Publishing Company 2000. [Google Scholar]
  63. Wilkinson-Ryan Tess, Admitting Mental Health Evidence to Impeach the Credibility of a Sexual Assault Complainant, ‘University of Pennsylvania Law Review’ 2005, 153. [Google Scholar]
  64. Wolbert Burgess Ann, Rape Trauma Syndrome, ‘Behavioral Sciences & the Law’ 1983, 1, 3. [Google Scholar]
  65. Wolf Anne-Katrin, Werner Maja, Victims’ Rights Looking Good on Paper, ‘German Law Journal’ 2021, 22, 5. [Google Scholar]
  66. Women and the Criminal Justice System, E. Milne, K. Brennan, N. South, J. Turton (eds.), Palgrave Macmillan 2018. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1 2 3 4 5 6 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.