Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Nasza Przeszłość

Vol. 145 (2026): Nasza Przeszłość

Articles

Maciej Korwin Gosiewski (1624–1683) and the miraculous image of the Mother of God with the Child

DOI: https://doi.org/10.52204/np.2026.145.45-95  [Google Scholar]
Published: 2026-07-10

Abstract

The following article presents the relatively little-known figure of Maciej Korwin Gosiewski (1624–1683), general of artillery of the Grand Duchy of Lithuania from 1673 to 1683. The author focused his attention on the history of miraculous image of the Lukiškės Mother of God, closely related to his person, and attempts to determine when and under what circumstances he may have been brought this icon to Lithuania. He also presented its subsequent use by Bishop Bogusław Gosiewski (1669–1744) in his efforts to strengthen the family prestige and to create the belief that the Gosiewski family belongs to the magnate social class.

References

  1. Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego, t 2: Okresy panowań królów elekcyjnych XVI, oprac. H. Lulewicz, Warszawa 2009. [Google Scholar]
  2. Album studiosorum Academiae Lugduno Batavae [1575–1875]; accedunt nomina curatorum et professorum per eadem secula, red. W. du Rieu, Hagae 1875. [Google Scholar]
  3. Brodacki J., List dworzański po daniu intromisji, https://smolenscium.alchymista.pl/list-dworzanski-po-daniu-intromisji, 2021, dostęp: 31.10.2025. [Google Scholar]
  4. Djariusz kampanji węgierskiej in anno 1683, oprac. O. Laskowski, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 6/2, 1933, s. 259–271. [Google Scholar]
  5. Dyjariusz Samuela Maskiewicza. Początek swój bierze od roku 1594 w lata po sobie idące, [w:] Moskwa w rękach Polaków. Pamiętniki dowódców i oficerów garnizonu polskiego w Moskwie 1610–1612, Liszki 1995. [Google Scholar]
  6. Freytag A., Architectura militaris nova et aucta oder newe vermehrte fortification, Leiden 1631. [Google Scholar]
  7. Kątski M., Diariusz wyprawy wiedeńskiej króla Jana III w roku 1683, oprac. B. Królikowski, Lublin 2003. [Google Scholar]
  8. Kojałowicz W., Herbarz rycerstwa W[ielkiego] X[ięstwa] Litewskiego tak zwany Compendium czyli o klejnotach albo herbach których familie stanu rycerskiego w prowincyach Wielkiego Xięstwa Litewskiego zażywaią, Kraków 1897. [Google Scholar]
  9. Kojałowicz W., De Rebus Anno 1648 et 1649 contra Zaporovios Cosacos Gestis, Vilnae 1651. [Google Scholar]
  10. Korespondencja wojskowa hetmana Janusza Radziwiłła w latach 1646–1655, oprac. K. Bobiatyński i in., cz. 1: Diariusz kancelaryjny 1649–1653, Warszawa 2019; cz. 2: Listy, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  11. Kotłubaj E., Wojna przeciwko Kozakom Zaporoskim w latach 1648 i 1649 przez Alberta Wijuk Kojałowicza, Zabrze–Tarnowskie Góry 2020. [Google Scholar]
  12. König A., Historisch-merkwürdige Beyträge zur Krieges-Geschichte des großen Churfürsten Friedrich Wilhelms in der Lebensbeschreibung Otto Christophs Freyherrn von Sparr, Stendal 1792. [Google Scholar]
  13. Listy z czasów Jana III i Augusta II, oprac. G. U[nn], W. Skrzydyłka, Kraków 1870. [Google Scholar]
  14. Medeksza S., Księga pamiętnicza zdarzeń zaszłych na Litwie 1654–1668, [w:] Scriptores Rerum Polonicarum, t. 3, oprac. W. Seredyński, Kraków 1875. [Google Scholar]
  15. Morsztyn Z., Sławna Victorya nad Turkami od Woysk Koronnych, Wielkiego Xięstwa Litewskiego: pod Chocimiem otrzymana w dzień Świętego Marcina 1673, wyd. II, Słuck 1674. [Google Scholar]
  16. Nagielski M., Diariusz wojny smoleńskiej Władysława IV (1633–1634), Warszawa 2021. [Google Scholar]
  17. Niesiecki K., Korona polska przy złotey wolności starożytnemi rycerstwa polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego kleynotami, naywyższemi honorami, heroicznym męstwem y odwagą, wytworną nauką a naypierwey cnotą, pobożnością̨ y świątobliwością ozdobiona, t. 2, Lwów 1738. [Google Scholar]
  18. Pamiętniki Filipa, Michała i Teodora Obuchowiczów (1630–1707), oprac. H. Lulewicz i A. Rachuba, Warszawa 2003. [Google Scholar]
  19. Pamiętniki Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego (1666–1721), oprac. J. Bartoszewicz, Warszawa 1862. [Google Scholar]
  20. Pietruski O., Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, Lwów 1845. [Google Scholar]
  21. Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego, t. 1, cz. 2: 1672–1674, oprac. F. Kulczycki, Kraków 1881. [Google Scholar]
  22. Poczobut-Odlanicki J., Pamiętnik (1640–1684), Warszawa 1877. [Google Scholar]
  23. Przyczynki źródłowe do kampanii 1674 r., oprac. J. Woliński, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 6/1, 1933, s. 81–101. [Google Scholar]
  24. Sarnecki K., Pamiętniki z czasów Jana Sobieskiego: diariusz i relacje z lat 1691–1696, Wrocław 1958. [Google Scholar]
  25. Suffragia Woiewodztw, y Ziem Koronnych, y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, zgodnie na Naiaśnieyszego Jana Trzeciego Obranego Krola Polskiego […] Dane […] Dnia [21] Maia Roku 1674. [Google Scholar]
  26. Szymak G., Prerogatywa Zakonu Kaznodzieyskiego, Wilno 1755. [Google Scholar]
  27. Śmiarowski R., Fontanna mistyczna z obrazu Nayśw[iętszey] Panny Maryey od roku 1684 cudownymi łaskami w kościele Wileńskim Łukiskim ss. apostołów Filippa y Jakuba zakonu kaznodziejskiego prowincyi Litewskiey słynącego wytryskaiaca […], Wilno 1737. [Google Scholar]
  28. Theatrum Europæum: Oder, Außführliche und Warhafftige Beschreibung aller und jeder denckwürdiger Geschichten, so sich hin und wieder in der Welt, fürnemblich aber in Europa, und Teutschlanden, so wol im Religion- als Prophan-Wesen, vom Jahr Christi 1617. biß auff das Jahr 1629. […], sich zugetragen haben […], t. 7, Franckfurt am Mayn, 1663. [Google Scholar]
  29. Urkunden und Actenstücke zur Geschichte des Kurfürsten Friedrich Wilhelm von Brandenburg, t. 8, Berlin 1884. [Google Scholar]
  30. Ušinskienė V., Księga akt grodzkich trockich [1660–1661] ze zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Wileńskiego. III, „Slavistica Vilnensis” 60, 2015, s. 225–268. [Google Scholar]
  31. Volumina legum, t. 5, Petersburg 1860. [Google Scholar]
  32. Wielkie Księstwo Litewskie w okresie panowania Jana Kazimierza (1648–1668), oprac. K. Bobiatyński, K. Kossarzecki, Warszawa 2024. [Google Scholar]
  33. Zabytek historyczny o Pińsku, „Athenaeum” 6, 1841, s. 91–97. [Google Scholar]
  34. Zbiór dyplomatów rządowych i aktów prywatnych posługujących do rozjaśnienia dziejów Litwy i złączonych z nią̨ krajów (od 1387 do 1710 r.), t. 1, Wilno 1858. [Google Scholar]
  35. Augusiewicz S., Działania militarne w Prusach Książęcych w latach 1656–1657, Olsztyn 1999. [Google Scholar]
  36. Augusiewicz S., Prostki, Warszawa 2001. [Google Scholar]
  37. Baranowski A., Koronacje wizerunków maryjnych w czasach baroku. Zjawisko kulturowe i artystyczne, Warszawa 2003. [Google Scholar]
  38. Berazo-Komarynska I., Słynący cudami wileński obraz Matki Boskiej Sapieżyńskiej, „Roczniki Humanistyczne” 53/4, 2005, s. 7–112. [Google Scholar]
  39. Bobiatyński K., Między Rzeczpospolitą a Moskwą: Dyneburg i Inflanty Polskie w latach 1665–1667, „Zapiski historyczne” 76/3, 2011, s. 37–55. [Google Scholar]
  40. Bobiatyński K., Od Smoleńska do Wilna. Wojna Rzeczypospolitej z Moskwą 1654–1655, Zabrze 2004. [Google Scholar]
  41. Bobiatyński K., Nieznana litewska relacja o bitwie pod Chocimiem w 1673 roku, „Przegląd Historyczny” 56/3, 2015, s. 551–563. [Google Scholar]
  42. Bobiatyński K., Udział Wielkiego Księstwa Litewskiego w kampanii wiedeńskiej 1683 roku, [w:] Odsiecz wiedeńska, red. T. Chynczewska-Hennel, Warszawa 2011, s. 59–73. [Google Scholar]
  43. Bobiatyński K., Hundert Z., Skład armii Wielkiego Księstwa Litewskiego podczas wojny z Turcją (1675–1676) w świetle akt skarbowo-wojskowych, „Zapiski historyczne” 83, 2018, s. 155–173. [Google Scholar]
  44. Bobiatyński K., W drodze pod Chocim. Litewskie przygotowania do wojny przeciwko Turkom w 1673 roku, [w:] Studia z dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego (XVI–XVIII wieku), red. S. Górzyński, M. Nagielski, Warszawa 2014, s. 27–47. [Google Scholar]
  45. Boniecki A., Herbarz Polski, cz. 1: Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, t. 6, Warszawa 1903; t. 16, Warszawa 1915. [Google Scholar]
  46. Borącz S., Cudowne obrazy Matki Najświętszej w Polsce, Lwów 1891. [Google Scholar]
  47. Borącz S., Rys dziejów Zakonu Kaznodziejskiego w Polsce, t. 2, Lwów 1861. [Google Scholar]
  48. Brzozecki S., Funkcjonowanie lokalnego sanktuarium maryjnego w dobie Rzeczypospolitej Obojga Narodów na przykładzie kościoła Dominikanów na Łukiszkach w Wilnie, [w:] Pod opieką Maryi: ku koronacji łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z kościoła Św. Krzyża w Rzeszowie, red. W. Jagustyn, S. Zych, Rzeszów 2010, s. 15–36. [Google Scholar]
  49. Brzozecki S., Klasztor dominikanów na Łukiszkach w Wilnie 1642–1844, „Lituano-slavica posnaniensia: studia historica” 13, 2008, s 217–286. [Google Scholar]
  50. Buliński M., Historya Kościoła polskiego, t. 3, Kraków 1874. [Google Scholar]
  51. Chachaj M., Zagraniczna edukacja Radziwiłłów: od początku XVI do połowy XVII wieku, Lublin 1995. [Google Scholar]
  52. Charkiewicz J., Ikony Matki Bożej typu „Hodegetria” w prawosławiu i ich obecność w polskich cerkwiach, „Rocznik Teologiczny” 63/2, 2016, s. 153–171. [Google Scholar]
  53. Chodźka L., Historya domu Rawitow-Ostrowskich związana z dziejami Polski, Litwy, Prus i Rusi składających Rzeczpospolitę polską między latami 1650–1845, t. 2, Lwów 1873. [Google Scholar]
  54. Chomik P., Geneza i pojmowanie ikony w Kościele prawosławnym, [w:] Kościół prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej i krajów sąsiednich, Białystok 2000, s. 236–257. [Google Scholar]
  55. Chomik P., Kult Ikon Matki Bożej w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI–XVIII wieku, Białystok 2003. [Google Scholar]
  56. Chomik P., Kult Ikon Matki Bożej w Wielkim Księstwie Litewskim w wiekach XVI–XVIII, [w:] Kościół prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej i krajów sąsiednich, red. P. Chomik, Białystok 2000, s. 108–119. [Google Scholar]
  57. Chomik P., Wpływ kultu ikon Matki Bożej na postawy religijne społeczeństwa Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI–XVIII wieku, [w:] Chrześcijańskie dziedzictwo duchowe narodów słowiańskich, red. Z. Abramowicz, Białystok 2003, s. 341–359. [Google Scholar]
  58. Chruściel K., Mowy weselne z pamiętnika Michała Obuchowicza – edycja krytyczna, „Meluzyna” 1, 2014. [Google Scholar]
  59. Codello A., Konfederacja wojskowa na Litwie w l. 1659–1663, „Studia i materiały do historii wojskowości” 6/1, 1960, s. 20–46. [Google Scholar]
  60. Codello A., Litwa wobec wojny z Turcją 1672–1676, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 14/1, 1968, s. 136–159. [Google Scholar]
  61. Codello, A., Wydarzenia wojenne na Żmudzi i w Kurlandii 1656–1660, „Przegląd Historyczny” 57/1, 1966, s. 49–69. [Google Scholar]
  62. Czajewski J., Kartografia wojny smoleńskiej (1632–1634) w obrazach i słowach, „Z dziejów kartografii” 24, 2022, s. 175–230. [Google Scholar]
  63. Dunin–Borkowski J. i Dunin-Wąsowicz M., Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III, „Rocznik Towarzystwa Heraldycznego”, t. 1, Lwów 1910. [Google Scholar]
  64. Fridrich A., Historye cudownych obrazów Najświętszej Maryi Panny w Polsce, t.1, Kraków 1903; t. 4, Kraków 1911. [Google Scholar]
  65. Gawęda M., Zdrada główna crimen perduellionis w praktyce działalności sądu sejmowego w świetle procesu zabójców hetmana Wincentego Gosiewskiego, [w:] Historia ustroju państwa polskiego: wybrane zagadnienia, red. M. Krzymkowski, M. Gronowski, E. Plewa, Łódź 2023, s. 53–76. [Google Scholar]
  66. Gosiewski J., Biskup smoleński Bogusław Korwin Gosiewski (1669–1744): zarys biografii, „Rocznik Lituanistyczny” 9, 2023, s. 111–159. [Google Scholar]
  67. Gosiewski J., Fundacje sakralne wojewody smoleńskiego Aleksandra Korwin Gosiewskiego, „Nasza Przeszłość” 139, 2023, s. 129–163. [Google Scholar]
  68. Gosiewski J., Gosiewscy herbu Ślepowron z odmianą: nobilitacja, czy renobilitacja?, „Rocznik Lituanistyczny” – w recenzji. [Google Scholar]
  69. Gosiewski J., Herby genealogiczne trzech pokoleń Gosiewskich z Wielkiego Księstwa Litewskiego, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego” 23, 2024, s. 193–217. [Google Scholar]
  70. Górski K., Wojna Rzeczypospolitej Polskiej z Turcyą w latach 1672–1673, Warszawa 1890. [Google Scholar]
  71. Grabowski T., Polacy na uniwersytecie lejdejskim, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie” 3, 1910, s. 2–3. [Google Scholar]
  72. Haratym A., Smoleńsk 1654, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  73. Hundert Z., Projekty komputów wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego z lat 1683–1684. Przyczynek do badań nad problemem rywalizacji Jana III z Sapiehami o wpływy w wojsku litewskim w latach 1683–1696, „Rocznik Lituanistyczny” 3, 2018, s. 95–119. [Google Scholar]
  74. Jankowski C., Powiat oszmiański: materjały do dziejów ziemi i ludzi, t. 3, Petersburg 1898. [Google Scholar]
  75. Janocha M., Icon Painting in the Grand Duchy of Lithuania in the Sixteenth – Eighteenth Centuries, „Acta Historiae Artium Balticae” 2, 2007, s. 79–98. [Google Scholar]
  76. Janocha M., Malarstwo ikonowe w Wielkim Księstwie Litewskim: przegląd problemów badawczych, [w:] Eikon staroobrzędowy, Szamotuły 2008, s 29–45. [Google Scholar]
  77. Janocha M., Ruskie i rosyjskie ikony Hodegetrii, „Salvatoris Mater” 10/1, 2008, 153–172. [Google Scholar]
  78. Kaczmarczyk J., Ugoda w Perejasławiu – konieczność czy wybór?, „Studia Historyczne” 27/3, 1984 , s. 413–435. [Google Scholar]
  79. Kalinowski E., Mokrzeccy na Podlasiu w drugiej połowie XVII i na początku XVIII wieku. Studium historyczno-genealogiczne, „Studia Podlaskie” 30, 2023, s. 47–70. [Google Scholar]
  80. Kobrzeniecka-Sikorska G., Światło w twórczości Teofana Greka, Andrzeja Rublowa i Dionizego, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” 18, 2012, 293–304. [Google Scholar]
  81. Konopczyński W., Chronologia sejmów polskich 1493–1793, Kraków 1948. [Google Scholar]
  82. Kopaliński W., Słownik eponimów, czyli wyrazów odimiennych, Warszawa 2004. [Google Scholar]
  83. Kopeć J., Geneza patronatu maryjnego nad narodem polskim, „Roczniki Humanistyczne” 34/2, 1986, s. 275–292. [Google Scholar]
  84. Kopeć J., Uwarunkowania historyczo-kulturowe czci Bogarodzicy w polskiej religijności, [w:] Religijność ludowa: ciągłość i zmiana, red. W. Piwowarski, Wrocław 1983, s. 21–56. [Google Scholar]
  85. Kosk H., Generalicja polska, t. 1, Pruszków 1998. [Google Scholar]
  86. Kossarzecki K., Zwycięskie bitwy Polaków: 1656 Prostki, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  87. Kossarzecki K., Źródła do dziejów Sobieskich z Archiwum w Mińsku i zbiorów francuskich, Warszawa 2012. [Google Scholar]
  88. Kotłubaj E., Galeria Nieświeżska portretów Radziwiłłowskich, Wilno 1857. [Google Scholar]
  89. Kotłubaj E., Życie Janusza Radziwiłła, Wilno i Witebsk 1859. [Google Scholar]
  90. Korzon T., Dola i niedola Jana Sobieskiego, t. 3, Kraków 1898. [Google Scholar]
  91. Kossakowski S., Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, t. 2, Warszawa 1860. [Google Scholar]
  92. Kraszewski J., Wilno od początków do 1750 roku, t. 2, Wilno 1840. [Google Scholar]
  93. Kruk M., Ikony-obrazy w świątyniach rzymsko-katolickich dawnej Rzeczypospolitej, Kraków 2011. [Google Scholar]
  94. Kruk M., Ikony w świątyniach rzymsko-katolickich dawnej Rzeczypospolitej, [w:] Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, red. M. Borowska, Warszawa 2007, s. 117–132. [Google Scholar]
  95. Kruk M., Zachodnioruskie ikony Matki Boskiej z Dzieciątkiem w wieku XV i XVI, Kraków 200. [Google Scholar]
  96. Kubala L., Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Lwów-Warszawa-Poznań 1913. [Google Scholar]
  97. Kubala L., Wojna moskiewska 1654–1655, Kraków, 1910. [Google Scholar]
  98. Kukliński J., Spis rycerstwa polskiego z wyprawy wiedeńskiej 1683, Wiedeń 1910. [Google Scholar]
  99. Kurczewski J., Historya koronacyi cudownego obrazu Najśw[iętszej] Panny Maryi Trockiej, Warszawa 1906. [Google Scholar]
  100. Laskowski O., Encyklopedia wojskowa, t. 3, Warszawa 1933. [Google Scholar]
  101. Lazurek J., Oblężenie i zdobycie Smoleńska w 1654 r., „Lituano-Slavica Posnaniensia: studia historica” 13, 2008, s. 97–119. [Google Scholar]
  102. Łopatecki K., „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, Białystok 2012. [Google Scholar]
  103. Łopatecki K., Ideowa wymowa ozdób armatnich z przełomu XVI i XVII wieku, [w:] Nad społeczeństwem staropolskim, t. 1: Kultura – instytucje – gospodarka w XVI–XVIII stuleciu, red. K. Łopatecki, W. Walczak, Białystok 2007, s. 249–270. [Google Scholar]
  104. Łukaszuk T., Ikona w życiu, w wierze i w teologii Kościoła, Kraków 2008. [Google Scholar]
  105. Majewski A., Działania wojenne w księstwie Kurlandii i Semigalii w latach 1658–1660, [w:] Z dziejów stosunków Rzeczypospolitej Obojga Narodów ze Szwecją, red. M. Nagielski, Warszawa 2007. [Google Scholar]
  106. Majewski A., Zdobycie Pińska przez wojsko litewskie w listopadzie 1648 roku, „Studia z Dziejów Wojskowości” 2, 2013, s. 33–40. [Google Scholar]
  107. Mich S., Przyczynek do biografii Wincentego Gosiewskiego, „Meritum” 1, 2009, s. 7–19. [Google Scholar]
  108. Michalska A,, Ikona czy obraz sakralny? Pisać́ czy malować́? – kilka dylematów słownych wokół pojęć związanych ze sztuką prawosławną w Polsce, „Latopisy Akademii Supraskiej” 12, 2021, 147–159. [Google Scholar]
  109. Mironowicz A., Prawosławne parafie Pińska w XVI wieku, „Przegląd Wschodnioeuropejski” 5/2, 2014, s. 11–27. [Google Scholar]
  110. Nagielski M., Przygotowania Rzeczypospolitej do wojny z Moskwą w latach 1632–1633, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 111, 2022, s. 87–111. [Google Scholar]
  111. Nowak T., O „mówiących działach” artylerii polskiej XVI–XVIII wieku, „Napis” 12, 2006, 379–393. [Google Scholar]
  112. Nowak T., Rysunki dział zdobytych przez Szwedów w Polsce w XVII i na początku XVIII w., [w:] „Studia i materiały do historii wojskowości” 20, 1976, s. 285–333. [Google Scholar]
  113. Nowakowski P., Ikona w liturgii, liturgia na ikonie. O ikonie w przestrzeni sakralnej, [w:] Przestrzeń liturgiczna, red. A. Sielepin, J. Superson, Kraków 2019, s. 181–207. [Google Scholar]
  114. Nowakowski E., O cudownych obrazach w Polsce przenajświętszej Matki Bożej wiadomości historyczne, bibliograficzne i ikonograficzne, Kraków 1902. [Google Scholar]
  115. Odrowąż-Pieniążek J., Rycerstwo polskie w wyprawie wiedeńskiej pod wodzą króla Jana III Sobieskiego w roku 1683, Warszawa 1933. [Google Scholar]
  116. Orgelbrand S., Koszańskie starostwo, [w:] Encyklopedja Powszechna, t. 6, Warszawa 1883, s. 411. [Google Scholar]
  117. Orłowski D., Chocim 1673, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  118. Panavaitė D., Lukiškių Dievo Motinos ikonos technologiniai tyrimai, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 69, 2013, s. 95–116. [Google Scholar]
  119. Pelc J., Patriotyczny poemat ariańskiego wygnańca. Rzecz o „Sławnej Wiktoryi nad Turkami…” Zbigniewa Morsztyna, [w:] „Kultura i literatura dawnej Polski. Studia”, Warszawa 1968, s. 291–317. [Google Scholar]
  120. Pelc J., Zbigniew Morsztyn na tle poezji polskiej XVII w., Warszawa 1973. [Google Scholar]
  121. Pelc J., Zbigniew Morsztyn poeta-arianin, [w:] „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 10, 1965, s. 141–185. [Google Scholar]
  122. Polak W., O Kreml i Smoleńszczyznę. Polityka Rzeczypospolitej wobec Moskwy w latach 1607–1612, Toruń 2014. [Google Scholar]
  123. Przyboś A., Gosiewski Maciej Korwin, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 8, Wrocław 1960, s. 343. [Google Scholar]
  124. Przyboś A.: Kątski Marcin, [w:] Polski Słownik Biograficzny,, t. 12/2, Wrocław 1966–1967, s. 316–319. [Google Scholar]
  125. Rachuba A., Konfederacja kmicicowska i Związek Braterski wojska litewskiego w latach 1660–1663, Warszawa 1989. [Google Scholar]
  126. Rachuba A., Konfederacje wojska litewskiego w latach 1655–1663, Zabrze 2010. [Google Scholar]
  127. Rachuba A., Konfederacja wojska litewskiego w Wierzbołowie w 1655 r., „Miscellannea Historico-Archivistica” 4, 1994, s. 13–31. [Google Scholar]
  128. Rachuba A., Oficerowie cudzoziemskiego autoramentu w armii Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1648–1667, [w:] Od armii komputowej do narodowej (XVI–XX w.), red. Z. Karpus, W. Rezmer, Toruń 1998, s. 57–71. [Google Scholar]
  129. Rachuba A., Szwab Kasper Aleksander, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 49, Warszawa–Kraków 2013–2014, s. 413–414. [Google Scholar]
  130. Rachuba A., Uwagi do problemu kampanii Wincentego Gosiewskiego w Prusach Książęcych jesienią 1656 roku, „Kwartalnik historyczny” 59/3, 2002, s. 171–181. [Google Scholar]
  131. Rachuba A., Wewnętrzna sytuacja Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach „potopu”, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Zeszyty Historyczne” 16, 2017, s. 121–132. [Google Scholar]
  132. Rachuba A., Wincenty Korwin Gosiewski, [w:] Poczet hetmanów Rzeczypospolitej: Hetmani litewscy, red. M. Nagielski, Warszawa 2006, s. 136–147. [Google Scholar]
  133. Rachuba A., Wysiłek mobilizacyjny Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1654–1677, „Studia i materiały do historii wojskowości” 43, 2017, s. 43–60. [Google Scholar]
  134. Rachuba A., Zabójstwo Wincentego Gosiewskiego i jego polityczne następstwa, „Przegląd Historyczny” 71/1, 1980, s. 705–725. [Google Scholar]
  135. Račiūnaitė T., Lukiškių Dievo Motina. Atvaizdo istorijos studija, stebuklų knyga ir jos vertimas, Vilniaus 2017. [Google Scholar]
  136. Račiūnaitė T., Lukiškių Dievo Motinos ikonos atodanga: restauravimas, ikonografija ir kilmės klausimas, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 69, 2013, s. 65–94. [Google Scholar]
  137. Račiūnaitė T., Lukiškių Šv. Jokūbo ir Pilypo bažnyčios Dievo Motinos paveikslas ir jo stebuklų knyga „Mistinis fontanas”. Stebuklo vieta ir laukas, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 25, 2002, s. 223–240. [Google Scholar]
  138. Rolewicz M., Wiadomość o cudownych obrazach Pana Naszego Jezusa Chrystusa i Najświętszej Panny Maryi w mieście Wilnie i o koronacyi obrazów uroczystym obrzędem w kościele bożym, Wilno 1863. [Google Scholar]
  139. Różycka-Bryzek A., Legierski R., Hodegetria, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 6, Lublin 1993, k. 1096–1099. [Google Scholar]
  140. Sapieha E., Dom Sapieżyński, Warszawa 1995. [Google Scholar]
  141. Sawicki M., Zabójstwo Wincentego Aleksandra Gosiewskiego w relacjach dyplomatów francuskich, „Almanach Historyczny” 22, 2020, s. 69–91. [Google Scholar]
  142. Semkowicz W., Udział wojsk litewskich Sobieskiego w kampanji roku 1683, „Ateneum Wileńskie” 9, 1934, s. 1–33. [Google Scholar]
  143. Skarbek-Kruszewska S., Sprawa śmierci Wincentego Gosiewskiego podskarbiego wielkiego i hetmana polnego litewskiego, [w:] Księga pamiętnicza Koła Historyków Słuchaczy Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie 1923–1933, Wilno 1933, s. 82–94. [Google Scholar]
  144. Skomoroszko A., Teologia ikony w Kościele prawosławnym, „Studia Elbląskie” 23, 2022, s. 371–382. [Google Scholar]
  145. Sliesoriūnas G., Historiografia litewska o układzie kiejdańskim (1655 r.), „Studia Podlaskie” 28, 2020, s. 55–76. [Google Scholar]
  146. Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. K. Kubalska-Sulkiewicz i in., Warszawa 2003. [Google Scholar]
  147. Sprutta J., Ikony Matki Bożej Hodegetrii, „Salvatoris Mater” 10/1, 2008, 125–152. [Google Scholar]
  148. Stroynowski A., Położenie Litwy w czasach „potopu”. Prawda i fikcja literacka, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Zeszyty Historyczne” 16, 2017, s. 133–148. [Google Scholar]
  149. Sozański A., Wykład politycznej geografii, rządu i administracyi dawnej Polski przy końcu istnienia całego państwa (1648–1772), Kraków 1889. [Google Scholar]
  150. Taczanowski W., Miejsca słynące cudami obrazów Maryi, Warszawa 1900. [Google Scholar]
  151. Targosz K., Wokół „ukrytego filozofa” – ślady pierwszych zetknięć z Kartezjuszem i jego myślą ze strony polskiej, „Studia i materiały z dziejów nauki polskiej: Historia nauk społecznych” 16, 1984, s. 73–109. [Google Scholar]
  152. Tazbir J., Polacy na Kremlu i inne historyje, Warszawa 2005. [Google Scholar]
  153. Tomczak R., Podróż młodego magnata do szkół – książę Janusz Radziwiłł w cudzych krajach (1628–1633), [w:] Społeczne i kulturowe uwarunkowania edukacji Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku. Materiały z badań, cz. 2, red. K. Puchowski, Warszawa 2018, s. 125–148. [Google Scholar]
  154. Tyla A., Verkių mūšis (1658 10 21), „Lituanistica” 1, 2007, p. 25–35. [Google Scholar]
  155. Twardowski B., Spis rycerstwa polskiego walczącego z Janem III. pod Wiedniem oraz szyk bojowy wojsk polskich i sprzymierzonych dnia 12 września 1683 r., Poznań 1883. [Google Scholar]
  156. Uruski S., Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 4, Warszawa 1907. [Google Scholar]
  157. Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV–XVIII wieku: spisy, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1994. [Google Scholar]
  158. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. 4: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie, XIV–XVIII wiek, red. A. Rachuba, Warszawa 2003. [Google Scholar]
  159. Wagner M., Bitwa pod Chocimiem 1673 roku, [w:] „Historia Militaris Polonica”, red. J. Gmitruk, W. Włodarkiewicz, Warszawa 2012, s. 78–90. [Google Scholar]
  160. Wagner M., Wojna polsko–turecka w latach 1672–1676, t. 1–2, Zabrze 2009. [Google Scholar]
  161. Walczak W., Unicka diecezja turowsko-pińska w strukturze kościoła unickiego w XVIII wieku, „Studia Podlaskie” 20, 2012, s. 175–192. [Google Scholar]
  162. Wisner H., Działalność wojskowa Janusza Radziwiłła, 1648–1655, „Rocznik Białostocki” 13, 1976, s. 53–109. [Google Scholar]
  163. Wisner H., Janusz Radziwiłł, czyli o odpowiedzialności polityka, „Krakowskie Pismo Kresowe” 3, 2011, s. 59–78. [Google Scholar]
  164. Wiśniewski J., Początek i rozwój nowego osadnictwa w ziemi łomżyńskiej w końcu XIV i w XV wieku, „Studia Łomżyńskie” 1, 1989, s. 19–107. [Google Scholar]
  165. Wojsko i żołnierze na Ziemi Wileńskiej XV w. – 1945, oprac. M. Jackiewicz, Bydgoszcz 2010. [Google Scholar]
  166. Wolff J., Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku, Warszawa 1895. [Google Scholar]
  167. Wolff J., Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1386–1795, Kraków 1885. [Google Scholar]
  168. Wójcicka U., Wojna polsko-rosyjska (1609–1618) w staroruskiej literaturze historycznej, „Napis” 7, 2001, s. 143–151. [Google Scholar]
  169. Максімава Э., Мастацкія якасці шатаў абразоў XVI – першай паловы XVII ст., [в:] Помнікі мастацкай культуры Беларусі эпохі адраджэння, Мінск 1994, с. 143–150. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.