Aller directement au menu principal Aller directement au contenu principal Aller au pied de page
Nasza Przeszłość

Vol. 145 (2026): Nasza Przeszłość

Artykuły

Maciej Korwin Gosiewski (1624–1683) i cudami słynący obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem

DOI: https://doi.org/10.52204/np.2026.145.45-95  [Google Scholar]
Publiée: 2026-07-10

Résumé

W artykule przedstawiono stosunkowo mało znaną postać Macieja Korwin Gosiewskiego (1624–1683), generała artylerii Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1673–1683. Autor poświęcił szczególną uwagę ściśle związane z jego osobą dziejom cudownego obrazu Matki Boskiej Łukiskiej. Podjął także próbę ustalenia kiedy oraz w jakich okolicznościach ikona ta mogła zostać przez niego przywieziona na Litwę, a także przedstawił jej późniejsze wykorzystanie przez biskupa Bogusława Gosiewskiego (1669–1744) w działaniach mających na celu umacnianie prestiżu rodowego i budowaniu przekonania o jego przynależności rodu Gosiewskich do magnaterii. 

Références

  1. Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego, t 2: Okresy panowań królów elekcyjnych XVI, oprac. H. Lulewicz, Warszawa 2009. [Google Scholar]
  2. Album studiosorum Academiae Lugduno Batavae [1575–1875]; accedunt nomina curatorum et professorum per eadem secula, red. W. du Rieu, Hagae 1875. [Google Scholar]
  3. Brodacki J., List dworzański po daniu intromisji, https://smolenscium.alchymista.pl/list-dworzanski-po-daniu-intromisji, 2021, dostęp: 31.10.2025. [Google Scholar]
  4. Djariusz kampanji węgierskiej in anno 1683, oprac. O. Laskowski, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 6/2, 1933, s. 259–271. [Google Scholar]
  5. Dyjariusz Samuela Maskiewicza. Początek swój bierze od roku 1594 w lata po sobie idące, [w:] Moskwa w rękach Polaków. Pamiętniki dowódców i oficerów garnizonu polskiego w Moskwie 1610–1612, Liszki 1995. [Google Scholar]
  6. Freytag A., Architectura militaris nova et aucta oder newe vermehrte fortification, Leiden 1631. [Google Scholar]
  7. Kątski M., Diariusz wyprawy wiedeńskiej króla Jana III w roku 1683, oprac. B. Królikowski, Lublin 2003. [Google Scholar]
  8. Kojałowicz W., Herbarz rycerstwa W[ielkiego] X[ięstwa] Litewskiego tak zwany Compendium czyli o klejnotach albo herbach których familie stanu rycerskiego w prowincyach Wielkiego Xięstwa Litewskiego zażywaią, Kraków 1897. [Google Scholar]
  9. Kojałowicz W., De Rebus Anno 1648 et 1649 contra Zaporovios Cosacos Gestis, Vilnae 1651. [Google Scholar]
  10. Korespondencja wojskowa hetmana Janusza Radziwiłła w latach 1646–1655, oprac. K. Bobiatyński i in., cz. 1: Diariusz kancelaryjny 1649–1653, Warszawa 2019; cz. 2: Listy, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  11. Kotłubaj E., Wojna przeciwko Kozakom Zaporoskim w latach 1648 i 1649 przez Alberta Wijuk Kojałowicza, Zabrze–Tarnowskie Góry 2020. [Google Scholar]
  12. König A., Historisch-merkwürdige Beyträge zur Krieges-Geschichte des großen Churfürsten Friedrich Wilhelms in der Lebensbeschreibung Otto Christophs Freyherrn von Sparr, Stendal 1792. [Google Scholar]
  13. Listy z czasów Jana III i Augusta II, oprac. G. U[nn], W. Skrzydyłka, Kraków 1870. [Google Scholar]
  14. Medeksza S., Księga pamiętnicza zdarzeń zaszłych na Litwie 1654–1668, [w:] Scriptores Rerum Polonicarum, t. 3, oprac. W. Seredyński, Kraków 1875. [Google Scholar]
  15. Morsztyn Z., Sławna Victorya nad Turkami od Woysk Koronnych, Wielkiego Xięstwa Litewskiego: pod Chocimiem otrzymana w dzień Świętego Marcina 1673, wyd. II, Słuck 1674. [Google Scholar]
  16. Nagielski M., Diariusz wojny smoleńskiej Władysława IV (1633–1634), Warszawa 2021. [Google Scholar]
  17. Niesiecki K., Korona polska przy złotey wolności starożytnemi rycerstwa polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego kleynotami, naywyższemi honorami, heroicznym męstwem y odwagą, wytworną nauką a naypierwey cnotą, pobożnością̨ y świątobliwością ozdobiona, t. 2, Lwów 1738. [Google Scholar]
  18. Pamiętniki Filipa, Michała i Teodora Obuchowiczów (1630–1707), oprac. H. Lulewicz i A. Rachuba, Warszawa 2003. [Google Scholar]
  19. Pamiętniki Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego (1666–1721), oprac. J. Bartoszewicz, Warszawa 1862. [Google Scholar]
  20. Pietruski O., Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, Lwów 1845. [Google Scholar]
  21. Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego, t. 1, cz. 2: 1672–1674, oprac. F. Kulczycki, Kraków 1881. [Google Scholar]
  22. Poczobut-Odlanicki J., Pamiętnik (1640–1684), Warszawa 1877. [Google Scholar]
  23. Przyczynki źródłowe do kampanii 1674 r., oprac. J. Woliński, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 6/1, 1933, s. 81–101. [Google Scholar]
  24. Sarnecki K., Pamiętniki z czasów Jana Sobieskiego: diariusz i relacje z lat 1691–1696, Wrocław 1958. [Google Scholar]
  25. Suffragia Woiewodztw, y Ziem Koronnych, y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, zgodnie na Naiaśnieyszego Jana Trzeciego Obranego Krola Polskiego […] Dane […] Dnia [21] Maia Roku 1674. [Google Scholar]
  26. Szymak G., Prerogatywa Zakonu Kaznodzieyskiego, Wilno 1755. [Google Scholar]
  27. Śmiarowski R., Fontanna mistyczna z obrazu Nayśw[iętszey] Panny Maryey od roku 1684 cudownymi łaskami w kościele Wileńskim Łukiskim ss. apostołów Filippa y Jakuba zakonu kaznodziejskiego prowincyi Litewskiey słynącego wytryskaiaca […], Wilno 1737. [Google Scholar]
  28. Theatrum Europæum: Oder, Außführliche und Warhafftige Beschreibung aller und jeder denckwürdiger Geschichten, so sich hin und wieder in der Welt, fürnemblich aber in Europa, und Teutschlanden, so wol im Religion- als Prophan-Wesen, vom Jahr Christi 1617. biß auff das Jahr 1629. […], sich zugetragen haben […], t. 7, Franckfurt am Mayn, 1663. [Google Scholar]
  29. Urkunden und Actenstücke zur Geschichte des Kurfürsten Friedrich Wilhelm von Brandenburg, t. 8, Berlin 1884. [Google Scholar]
  30. Ušinskienė V., Księga akt grodzkich trockich [1660–1661] ze zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Wileńskiego. III, „Slavistica Vilnensis” 60, 2015, s. 225–268. [Google Scholar]
  31. Volumina legum, t. 5, Petersburg 1860. [Google Scholar]
  32. Wielkie Księstwo Litewskie w okresie panowania Jana Kazimierza (1648–1668), oprac. K. Bobiatyński, K. Kossarzecki, Warszawa 2024. [Google Scholar]
  33. Zabytek historyczny o Pińsku, „Athenaeum” 6, 1841, s. 91–97. [Google Scholar]
  34. Zbiór dyplomatów rządowych i aktów prywatnych posługujących do rozjaśnienia dziejów Litwy i złączonych z nią̨ krajów (od 1387 do 1710 r.), t. 1, Wilno 1858. [Google Scholar]
  35. Augusiewicz S., Działania militarne w Prusach Książęcych w latach 1656–1657, Olsztyn 1999. [Google Scholar]
  36. Augusiewicz S., Prostki, Warszawa 2001. [Google Scholar]
  37. Baranowski A., Koronacje wizerunków maryjnych w czasach baroku. Zjawisko kulturowe i artystyczne, Warszawa 2003. [Google Scholar]
  38. Berazo-Komarynska I., Słynący cudami wileński obraz Matki Boskiej Sapieżyńskiej, „Roczniki Humanistyczne” 53/4, 2005, s. 7–112. [Google Scholar]
  39. Bobiatyński K., Między Rzeczpospolitą a Moskwą: Dyneburg i Inflanty Polskie w latach 1665–1667, „Zapiski historyczne” 76/3, 2011, s. 37–55. [Google Scholar]
  40. Bobiatyński K., Od Smoleńska do Wilna. Wojna Rzeczypospolitej z Moskwą 1654–1655, Zabrze 2004. [Google Scholar]
  41. Bobiatyński K., Nieznana litewska relacja o bitwie pod Chocimiem w 1673 roku, „Przegląd Historyczny” 56/3, 2015, s. 551–563. [Google Scholar]
  42. Bobiatyński K., Udział Wielkiego Księstwa Litewskiego w kampanii wiedeńskiej 1683 roku, [w:] Odsiecz wiedeńska, red. T. Chynczewska-Hennel, Warszawa 2011, s. 59–73. [Google Scholar]
  43. Bobiatyński K., Hundert Z., Skład armii Wielkiego Księstwa Litewskiego podczas wojny z Turcją (1675–1676) w świetle akt skarbowo-wojskowych, „Zapiski historyczne” 83, 2018, s. 155–173. [Google Scholar]
  44. Bobiatyński K., W drodze pod Chocim. Litewskie przygotowania do wojny przeciwko Turkom w 1673 roku, [w:] Studia z dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego (XVI–XVIII wieku), red. S. Górzyński, M. Nagielski, Warszawa 2014, s. 27–47. [Google Scholar]
  45. Boniecki A., Herbarz Polski, cz. 1: Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, t. 6, Warszawa 1903; t. 16, Warszawa 1915. [Google Scholar]
  46. Borącz S., Cudowne obrazy Matki Najświętszej w Polsce, Lwów 1891. [Google Scholar]
  47. Borącz S., Rys dziejów Zakonu Kaznodziejskiego w Polsce, t. 2, Lwów 1861. [Google Scholar]
  48. Brzozecki S., Funkcjonowanie lokalnego sanktuarium maryjnego w dobie Rzeczypospolitej Obojga Narodów na przykładzie kościoła Dominikanów na Łukiszkach w Wilnie, [w:] Pod opieką Maryi: ku koronacji łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z kościoła Św. Krzyża w Rzeszowie, red. W. Jagustyn, S. Zych, Rzeszów 2010, s. 15–36. [Google Scholar]
  49. Brzozecki S., Klasztor dominikanów na Łukiszkach w Wilnie 1642–1844, „Lituano-slavica posnaniensia: studia historica” 13, 2008, s 217–286. [Google Scholar]
  50. Buliński M., Historya Kościoła polskiego, t. 3, Kraków 1874. [Google Scholar]
  51. Chachaj M., Zagraniczna edukacja Radziwiłłów: od początku XVI do połowy XVII wieku, Lublin 1995. [Google Scholar]
  52. Charkiewicz J., Ikony Matki Bożej typu „Hodegetria” w prawosławiu i ich obecność w polskich cerkwiach, „Rocznik Teologiczny” 63/2, 2016, s. 153–171. [Google Scholar]
  53. Chodźka L., Historya domu Rawitow-Ostrowskich związana z dziejami Polski, Litwy, Prus i Rusi składających Rzeczpospolitę polską między latami 1650–1845, t. 2, Lwów 1873. [Google Scholar]
  54. Chomik P., Geneza i pojmowanie ikony w Kościele prawosławnym, [w:] Kościół prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej i krajów sąsiednich, Białystok 2000, s. 236–257. [Google Scholar]
  55. Chomik P., Kult Ikon Matki Bożej w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI–XVIII wieku, Białystok 2003. [Google Scholar]
  56. Chomik P., Kult Ikon Matki Bożej w Wielkim Księstwie Litewskim w wiekach XVI–XVIII, [w:] Kościół prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej i krajów sąsiednich, red. P. Chomik, Białystok 2000, s. 108–119. [Google Scholar]
  57. Chomik P., Wpływ kultu ikon Matki Bożej na postawy religijne społeczeństwa Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI–XVIII wieku, [w:] Chrześcijańskie dziedzictwo duchowe narodów słowiańskich, red. Z. Abramowicz, Białystok 2003, s. 341–359. [Google Scholar]
  58. Chruściel K., Mowy weselne z pamiętnika Michała Obuchowicza – edycja krytyczna, „Meluzyna” 1, 2014. [Google Scholar]
  59. Codello A., Konfederacja wojskowa na Litwie w l. 1659–1663, „Studia i materiały do historii wojskowości” 6/1, 1960, s. 20–46. [Google Scholar]
  60. Codello A., Litwa wobec wojny z Turcją 1672–1676, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 14/1, 1968, s. 136–159. [Google Scholar]
  61. Codello, A., Wydarzenia wojenne na Żmudzi i w Kurlandii 1656–1660, „Przegląd Historyczny” 57/1, 1966, s. 49–69. [Google Scholar]
  62. Czajewski J., Kartografia wojny smoleńskiej (1632–1634) w obrazach i słowach, „Z dziejów kartografii” 24, 2022, s. 175–230. [Google Scholar]
  63. Dunin–Borkowski J. i Dunin-Wąsowicz M., Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III, „Rocznik Towarzystwa Heraldycznego”, t. 1, Lwów 1910. [Google Scholar]
  64. Fridrich A., Historye cudownych obrazów Najświętszej Maryi Panny w Polsce, t.1, Kraków 1903; t. 4, Kraków 1911. [Google Scholar]
  65. Gawęda M., Zdrada główna crimen perduellionis w praktyce działalności sądu sejmowego w świetle procesu zabójców hetmana Wincentego Gosiewskiego, [w:] Historia ustroju państwa polskiego: wybrane zagadnienia, red. M. Krzymkowski, M. Gronowski, E. Plewa, Łódź 2023, s. 53–76. [Google Scholar]
  66. Gosiewski J., Biskup smoleński Bogusław Korwin Gosiewski (1669–1744): zarys biografii, „Rocznik Lituanistyczny” 9, 2023, s. 111–159. [Google Scholar]
  67. Gosiewski J., Fundacje sakralne wojewody smoleńskiego Aleksandra Korwin Gosiewskiego, „Nasza Przeszłość” 139, 2023, s. 129–163. [Google Scholar]
  68. Gosiewski J., Gosiewscy herbu Ślepowron z odmianą: nobilitacja, czy renobilitacja?, „Rocznik Lituanistyczny” – w recenzji. [Google Scholar]
  69. Gosiewski J., Herby genealogiczne trzech pokoleń Gosiewskich z Wielkiego Księstwa Litewskiego, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego” 23, 2024, s. 193–217. [Google Scholar]
  70. Górski K., Wojna Rzeczypospolitej Polskiej z Turcyą w latach 1672–1673, Warszawa 1890. [Google Scholar]
  71. Grabowski T., Polacy na uniwersytecie lejdejskim, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie” 3, 1910, s. 2–3. [Google Scholar]
  72. Haratym A., Smoleńsk 1654, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  73. Hundert Z., Projekty komputów wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego z lat 1683–1684. Przyczynek do badań nad problemem rywalizacji Jana III z Sapiehami o wpływy w wojsku litewskim w latach 1683–1696, „Rocznik Lituanistyczny” 3, 2018, s. 95–119. [Google Scholar]
  74. Jankowski C., Powiat oszmiański: materjały do dziejów ziemi i ludzi, t. 3, Petersburg 1898. [Google Scholar]
  75. Janocha M., Icon Painting in the Grand Duchy of Lithuania in the Sixteenth – Eighteenth Centuries, „Acta Historiae Artium Balticae” 2, 2007, s. 79–98. [Google Scholar]
  76. Janocha M., Malarstwo ikonowe w Wielkim Księstwie Litewskim: przegląd problemów badawczych, [w:] Eikon staroobrzędowy, Szamotuły 2008, s 29–45. [Google Scholar]
  77. Janocha M., Ruskie i rosyjskie ikony Hodegetrii, „Salvatoris Mater” 10/1, 2008, 153–172. [Google Scholar]
  78. Kaczmarczyk J., Ugoda w Perejasławiu – konieczność czy wybór?, „Studia Historyczne” 27/3, 1984 , s. 413–435. [Google Scholar]
  79. Kalinowski E., Mokrzeccy na Podlasiu w drugiej połowie XVII i na początku XVIII wieku. Studium historyczno-genealogiczne, „Studia Podlaskie” 30, 2023, s. 47–70. [Google Scholar]
  80. Kobrzeniecka-Sikorska G., Światło w twórczości Teofana Greka, Andrzeja Rublowa i Dionizego, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” 18, 2012, 293–304. [Google Scholar]
  81. Konopczyński W., Chronologia sejmów polskich 1493–1793, Kraków 1948. [Google Scholar]
  82. Kopaliński W., Słownik eponimów, czyli wyrazów odimiennych, Warszawa 2004. [Google Scholar]
  83. Kopeć J., Geneza patronatu maryjnego nad narodem polskim, „Roczniki Humanistyczne” 34/2, 1986, s. 275–292. [Google Scholar]
  84. Kopeć J., Uwarunkowania historyczo-kulturowe czci Bogarodzicy w polskiej religijności, [w:] Religijność ludowa: ciągłość i zmiana, red. W. Piwowarski, Wrocław 1983, s. 21–56. [Google Scholar]
  85. Kosk H., Generalicja polska, t. 1, Pruszków 1998. [Google Scholar]
  86. Kossarzecki K., Zwycięskie bitwy Polaków: 1656 Prostki, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  87. Kossarzecki K., Źródła do dziejów Sobieskich z Archiwum w Mińsku i zbiorów francuskich, Warszawa 2012. [Google Scholar]
  88. Kotłubaj E., Galeria Nieświeżska portretów Radziwiłłowskich, Wilno 1857. [Google Scholar]
  89. Kotłubaj E., Życie Janusza Radziwiłła, Wilno i Witebsk 1859. [Google Scholar]
  90. Korzon T., Dola i niedola Jana Sobieskiego, t. 3, Kraków 1898. [Google Scholar]
  91. Kossakowski S., Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, t. 2, Warszawa 1860. [Google Scholar]
  92. Kraszewski J., Wilno od początków do 1750 roku, t. 2, Wilno 1840. [Google Scholar]
  93. Kruk M., Ikony-obrazy w świątyniach rzymsko-katolickich dawnej Rzeczypospolitej, Kraków 2011. [Google Scholar]
  94. Kruk M., Ikony w świątyniach rzymsko-katolickich dawnej Rzeczypospolitej, [w:] Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, red. M. Borowska, Warszawa 2007, s. 117–132. [Google Scholar]
  95. Kruk M., Zachodnioruskie ikony Matki Boskiej z Dzieciątkiem w wieku XV i XVI, Kraków 200. [Google Scholar]
  96. Kubala L., Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Lwów-Warszawa-Poznań 1913. [Google Scholar]
  97. Kubala L., Wojna moskiewska 1654–1655, Kraków, 1910. [Google Scholar]
  98. Kukliński J., Spis rycerstwa polskiego z wyprawy wiedeńskiej 1683, Wiedeń 1910. [Google Scholar]
  99. Kurczewski J., Historya koronacyi cudownego obrazu Najśw[iętszej] Panny Maryi Trockiej, Warszawa 1906. [Google Scholar]
  100. Laskowski O., Encyklopedia wojskowa, t. 3, Warszawa 1933. [Google Scholar]
  101. Lazurek J., Oblężenie i zdobycie Smoleńska w 1654 r., „Lituano-Slavica Posnaniensia: studia historica” 13, 2008, s. 97–119. [Google Scholar]
  102. Łopatecki K., „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, Białystok 2012. [Google Scholar]
  103. Łopatecki K., Ideowa wymowa ozdób armatnich z przełomu XVI i XVII wieku, [w:] Nad społeczeństwem staropolskim, t. 1: Kultura – instytucje – gospodarka w XVI–XVIII stuleciu, red. K. Łopatecki, W. Walczak, Białystok 2007, s. 249–270. [Google Scholar]
  104. Łukaszuk T., Ikona w życiu, w wierze i w teologii Kościoła, Kraków 2008. [Google Scholar]
  105. Majewski A., Działania wojenne w księstwie Kurlandii i Semigalii w latach 1658–1660, [w:] Z dziejów stosunków Rzeczypospolitej Obojga Narodów ze Szwecją, red. M. Nagielski, Warszawa 2007. [Google Scholar]
  106. Majewski A., Zdobycie Pińska przez wojsko litewskie w listopadzie 1648 roku, „Studia z Dziejów Wojskowości” 2, 2013, s. 33–40. [Google Scholar]
  107. Mich S., Przyczynek do biografii Wincentego Gosiewskiego, „Meritum” 1, 2009, s. 7–19. [Google Scholar]
  108. Michalska A,, Ikona czy obraz sakralny? Pisać́ czy malować́? – kilka dylematów słownych wokół pojęć związanych ze sztuką prawosławną w Polsce, „Latopisy Akademii Supraskiej” 12, 2021, 147–159. [Google Scholar]
  109. Mironowicz A., Prawosławne parafie Pińska w XVI wieku, „Przegląd Wschodnioeuropejski” 5/2, 2014, s. 11–27. [Google Scholar]
  110. Nagielski M., Przygotowania Rzeczypospolitej do wojny z Moskwą w latach 1632–1633, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 111, 2022, s. 87–111. [Google Scholar]
  111. Nowak T., O „mówiących działach” artylerii polskiej XVI–XVIII wieku, „Napis” 12, 2006, 379–393. [Google Scholar]
  112. Nowak T., Rysunki dział zdobytych przez Szwedów w Polsce w XVII i na początku XVIII w., [w:] „Studia i materiały do historii wojskowości” 20, 1976, s. 285–333. [Google Scholar]
  113. Nowakowski P., Ikona w liturgii, liturgia na ikonie. O ikonie w przestrzeni sakralnej, [w:] Przestrzeń liturgiczna, red. A. Sielepin, J. Superson, Kraków 2019, s. 181–207. [Google Scholar]
  114. Nowakowski E., O cudownych obrazach w Polsce przenajświętszej Matki Bożej wiadomości historyczne, bibliograficzne i ikonograficzne, Kraków 1902. [Google Scholar]
  115. Odrowąż-Pieniążek J., Rycerstwo polskie w wyprawie wiedeńskiej pod wodzą króla Jana III Sobieskiego w roku 1683, Warszawa 1933. [Google Scholar]
  116. Orgelbrand S., Koszańskie starostwo, [w:] Encyklopedja Powszechna, t. 6, Warszawa 1883, s. 411. [Google Scholar]
  117. Orłowski D., Chocim 1673, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  118. Panavaitė D., Lukiškių Dievo Motinos ikonos technologiniai tyrimai, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 69, 2013, s. 95–116. [Google Scholar]
  119. Pelc J., Patriotyczny poemat ariańskiego wygnańca. Rzecz o „Sławnej Wiktoryi nad Turkami…” Zbigniewa Morsztyna, [w:] „Kultura i literatura dawnej Polski. Studia”, Warszawa 1968, s. 291–317. [Google Scholar]
  120. Pelc J., Zbigniew Morsztyn na tle poezji polskiej XVII w., Warszawa 1973. [Google Scholar]
  121. Pelc J., Zbigniew Morsztyn poeta-arianin, [w:] „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 10, 1965, s. 141–185. [Google Scholar]
  122. Polak W., O Kreml i Smoleńszczyznę. Polityka Rzeczypospolitej wobec Moskwy w latach 1607–1612, Toruń 2014. [Google Scholar]
  123. Przyboś A., Gosiewski Maciej Korwin, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 8, Wrocław 1960, s. 343. [Google Scholar]
  124. Przyboś A.: Kątski Marcin, [w:] Polski Słownik Biograficzny,, t. 12/2, Wrocław 1966–1967, s. 316–319. [Google Scholar]
  125. Rachuba A., Konfederacja kmicicowska i Związek Braterski wojska litewskiego w latach 1660–1663, Warszawa 1989. [Google Scholar]
  126. Rachuba A., Konfederacje wojska litewskiego w latach 1655–1663, Zabrze 2010. [Google Scholar]
  127. Rachuba A., Konfederacja wojska litewskiego w Wierzbołowie w 1655 r., „Miscellannea Historico-Archivistica” 4, 1994, s. 13–31. [Google Scholar]
  128. Rachuba A., Oficerowie cudzoziemskiego autoramentu w armii Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1648–1667, [w:] Od armii komputowej do narodowej (XVI–XX w.), red. Z. Karpus, W. Rezmer, Toruń 1998, s. 57–71. [Google Scholar]
  129. Rachuba A., Szwab Kasper Aleksander, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 49, Warszawa–Kraków 2013–2014, s. 413–414. [Google Scholar]
  130. Rachuba A., Uwagi do problemu kampanii Wincentego Gosiewskiego w Prusach Książęcych jesienią 1656 roku, „Kwartalnik historyczny” 59/3, 2002, s. 171–181. [Google Scholar]
  131. Rachuba A., Wewnętrzna sytuacja Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach „potopu”, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Zeszyty Historyczne” 16, 2017, s. 121–132. [Google Scholar]
  132. Rachuba A., Wincenty Korwin Gosiewski, [w:] Poczet hetmanów Rzeczypospolitej: Hetmani litewscy, red. M. Nagielski, Warszawa 2006, s. 136–147. [Google Scholar]
  133. Rachuba A., Wysiłek mobilizacyjny Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1654–1677, „Studia i materiały do historii wojskowości” 43, 2017, s. 43–60. [Google Scholar]
  134. Rachuba A., Zabójstwo Wincentego Gosiewskiego i jego polityczne następstwa, „Przegląd Historyczny” 71/1, 1980, s. 705–725. [Google Scholar]
  135. Račiūnaitė T., Lukiškių Dievo Motina. Atvaizdo istorijos studija, stebuklų knyga ir jos vertimas, Vilniaus 2017. [Google Scholar]
  136. Račiūnaitė T., Lukiškių Dievo Motinos ikonos atodanga: restauravimas, ikonografija ir kilmės klausimas, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 69, 2013, s. 65–94. [Google Scholar]
  137. Račiūnaitė T., Lukiškių Šv. Jokūbo ir Pilypo bažnyčios Dievo Motinos paveikslas ir jo stebuklų knyga „Mistinis fontanas”. Stebuklo vieta ir laukas, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 25, 2002, s. 223–240. [Google Scholar]
  138. Rolewicz M., Wiadomość o cudownych obrazach Pana Naszego Jezusa Chrystusa i Najświętszej Panny Maryi w mieście Wilnie i o koronacyi obrazów uroczystym obrzędem w kościele bożym, Wilno 1863. [Google Scholar]
  139. Różycka-Bryzek A., Legierski R., Hodegetria, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 6, Lublin 1993, k. 1096–1099. [Google Scholar]
  140. Sapieha E., Dom Sapieżyński, Warszawa 1995. [Google Scholar]
  141. Sawicki M., Zabójstwo Wincentego Aleksandra Gosiewskiego w relacjach dyplomatów francuskich, „Almanach Historyczny” 22, 2020, s. 69–91. [Google Scholar]
  142. Semkowicz W., Udział wojsk litewskich Sobieskiego w kampanji roku 1683, „Ateneum Wileńskie” 9, 1934, s. 1–33. [Google Scholar]
  143. Skarbek-Kruszewska S., Sprawa śmierci Wincentego Gosiewskiego podskarbiego wielkiego i hetmana polnego litewskiego, [w:] Księga pamiętnicza Koła Historyków Słuchaczy Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie 1923–1933, Wilno 1933, s. 82–94. [Google Scholar]
  144. Skomoroszko A., Teologia ikony w Kościele prawosławnym, „Studia Elbląskie” 23, 2022, s. 371–382. [Google Scholar]
  145. Sliesoriūnas G., Historiografia litewska o układzie kiejdańskim (1655 r.), „Studia Podlaskie” 28, 2020, s. 55–76. [Google Scholar]
  146. Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. K. Kubalska-Sulkiewicz i in., Warszawa 2003. [Google Scholar]
  147. Sprutta J., Ikony Matki Bożej Hodegetrii, „Salvatoris Mater” 10/1, 2008, 125–152. [Google Scholar]
  148. Stroynowski A., Położenie Litwy w czasach „potopu”. Prawda i fikcja literacka, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Zeszyty Historyczne” 16, 2017, s. 133–148. [Google Scholar]
  149. Sozański A., Wykład politycznej geografii, rządu i administracyi dawnej Polski przy końcu istnienia całego państwa (1648–1772), Kraków 1889. [Google Scholar]
  150. Taczanowski W., Miejsca słynące cudami obrazów Maryi, Warszawa 1900. [Google Scholar]
  151. Targosz K., Wokół „ukrytego filozofa” – ślady pierwszych zetknięć z Kartezjuszem i jego myślą ze strony polskiej, „Studia i materiały z dziejów nauki polskiej: Historia nauk społecznych” 16, 1984, s. 73–109. [Google Scholar]
  152. Tazbir J., Polacy na Kremlu i inne historyje, Warszawa 2005. [Google Scholar]
  153. Tomczak R., Podróż młodego magnata do szkół – książę Janusz Radziwiłł w cudzych krajach (1628–1633), [w:] Społeczne i kulturowe uwarunkowania edukacji Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku. Materiały z badań, cz. 2, red. K. Puchowski, Warszawa 2018, s. 125–148. [Google Scholar]
  154. Tyla A., Verkių mūšis (1658 10 21), „Lituanistica” 1, 2007, p. 25–35. [Google Scholar]
  155. Twardowski B., Spis rycerstwa polskiego walczącego z Janem III. pod Wiedniem oraz szyk bojowy wojsk polskich i sprzymierzonych dnia 12 września 1683 r., Poznań 1883. [Google Scholar]
  156. Uruski S., Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 4, Warszawa 1907. [Google Scholar]
  157. Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV–XVIII wieku: spisy, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1994. [Google Scholar]
  158. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. 4: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie, XIV–XVIII wiek, red. A. Rachuba, Warszawa 2003. [Google Scholar]
  159. Wagner M., Bitwa pod Chocimiem 1673 roku, [w:] „Historia Militaris Polonica”, red. J. Gmitruk, W. Włodarkiewicz, Warszawa 2012, s. 78–90. [Google Scholar]
  160. Wagner M., Wojna polsko–turecka w latach 1672–1676, t. 1–2, Zabrze 2009. [Google Scholar]
  161. Walczak W., Unicka diecezja turowsko-pińska w strukturze kościoła unickiego w XVIII wieku, „Studia Podlaskie” 20, 2012, s. 175–192. [Google Scholar]
  162. Wisner H., Działalność wojskowa Janusza Radziwiłła, 1648–1655, „Rocznik Białostocki” 13, 1976, s. 53–109. [Google Scholar]
  163. Wisner H., Janusz Radziwiłł, czyli o odpowiedzialności polityka, „Krakowskie Pismo Kresowe” 3, 2011, s. 59–78. [Google Scholar]
  164. Wiśniewski J., Początek i rozwój nowego osadnictwa w ziemi łomżyńskiej w końcu XIV i w XV wieku, „Studia Łomżyńskie” 1, 1989, s. 19–107. [Google Scholar]
  165. Wojsko i żołnierze na Ziemi Wileńskiej XV w. – 1945, oprac. M. Jackiewicz, Bydgoszcz 2010. [Google Scholar]
  166. Wolff J., Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku, Warszawa 1895. [Google Scholar]
  167. Wolff J., Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1386–1795, Kraków 1885. [Google Scholar]
  168. Wójcicka U., Wojna polsko-rosyjska (1609–1618) w staroruskiej literaturze historycznej, „Napis” 7, 2001, s. 143–151. [Google Scholar]
  169. Максімава Э., Мастацкія якасці шатаў абразоў XVI – першай паловы XVII ст., [в:] Помнікі мастацкай культуры Беларусі эпохі адраджэння, Мінск 1994, с. 143–150. [Google Scholar]

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.