Redakcja przyjęła poniższe zasady dotyczące korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (ang. artificial intelligence, dalej: AI). Redakcja zamierza monitorować zmiany w tym obszarze i dostosowywać do nich przyjęte zasady, zostawiając sobie prawo do podejmowania decyzji w sytuacjach wątpliwych zawsze na rzecz utrzymania wysokiej jakości czasopisma i rzetelności nauki. Formułując zasady, redakcja skorzystała ze wskazówek wypracowanych przez COPE (Committee on Publication Ethics) dotyczących stosowania narzędzi AI (COPE Focus on artificial intelligence) oraz ze standardów zaproponowanych przez Elsevier (Generative AI Policies for Books and Commissioned Content). Redakcja potraktowała te wytyczne jako punkt wyjścia do wypracowania własnego stanowiska wobec użytkowania narzędzi AI przez autorów, recenzentów i redaktorów Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego.

 

Autorzy

Narzędzia AI winny być stosowane zawsze pod nadzorem autora. To autor ponosi odpowiedzialność za swoje dzieło w całości i we wszystkich jego częściach, a także za zatwierdzenie ostatecznej wersji manuskryptu i zgłoszenie go do Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego z myślą o publikacji.

Autor, używając danego narzędzia AI, musi zapoznać się z warunkami korzystania z niego. Bezpieczeństwo, prywatność, prawo własności i poufność danych (zwłaszcza osobowych) wprowadzanych do AI muszą być każdorazowo zagwarantowane. Wykorzystywane przez autora narzędzie AI powinno mieć jedynie ograniczone prawa do korzystania z wprowadzonych do niego materiałów, to jest musi być przeznaczone do świadczenia usług użytkownikowi, a nie być wykorzystywane do szkolenia narzędzi AI.

Po stronie autora leży weryfikacja prawdziwości, dokładności, kompletności i bezstronności wyników generowanych przez AI. Obejmuje to także sprawdzenie źródeł, na podstawie których AI wygenerowała wynik zapytania.

Nie dopuszcza się kopiowania wygenerowanych przez AI treści, mogą być one traktowane jedynie jako materiał pomocniczy. Ich adaptacja, redakcja i krytyczna obróbka należy do autora. Manuskrypt przesłany przez autora do czasopisma musi reprezentować autentyczny i oryginalny wkład autora.

Narzędzia AI nie są traktowane jako współautorzy zgłoszonego tekstu, a treści wygenerowane przez AI nie mogą być cytowane tak, jakby były to wypowiedzi ludzkich autorów. Redakcja uważa, że z autorstwem wiążą się zadania i odpowiedzialność właściwe jedynie ludziom.

Autor ponosi odpowiedzialność za to, że praca jest oryginalna, nie była wcześniej publikowana, wszyscy autorzy zostali uwzględnieni, a sam manuskrypt nie narusza praw osób trzecich.

Dopuszczalne jest stosowanie AI w celach sprawdzenia pisowni i gramatyki, do korekty językowej i tłumaczeń.

Wszelkie korzystanie z narzędzi AI winno być odnotowane. Redakcja wymaga wypełnienia przez autora oświadczenia przy przesyłaniu tekstu, w którym autor deklaruje albo że nie korzystał z AI, albo że korzystał i że do zgłaszanego manuskryptu doda stosowne, a wymagane przez redakcję czasopisma oświadczenie zawierające dokładne informacje na temat użycia AI. Oświadczenie to musi objąć następujące informacje: nazwę użytego modelu/narzędzia AI, numer wersji i rozszerzeń oraz nazwę producenta; cel wykorzystania AI oraz określenie wartości dodanej (co użycie AI wniosło do manuskryptu); zakres nadzoru nad treściami wygenerowanymi przez AI. Niedopełnienie tego obowiązku może stanowić podstawę do odrzucenia manuskryptu.

Wzór oświadczenia składanego przy przesyłaniu tekstu:

Oświadczam, że artykuł powstał bez wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI). Jeżeli jest inaczej, do przesyłanego tekstu dodam stosowne oświadczenie wymagane przez redakcję Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego.

Wzór oświadczenia dodawanego do zgłaszanego manuskryptu, które autor musi umieścić na końcu składanego manuskryptu, pod treścią dokumentu, a nad bibliografią. Jeśli tekst zostanie zakwalifikowany do publikacji, oświadczenie takie znajdzie się również w opublikowanym tekście:

Deklaracja wykorzystania sztucznej inteligencji przez autora

Podczas przygotowania manuskryptu (podać tytuł) autor/autorzy użył/użyli następujących narzędzi i technologii AI: (nazwa użytego modelu/narzędzia AI, numer wersji i rozszerzeń oraz nazwa producenta; należy wypisać wszystkie użyte narzędzia AI). Autor/autorzy skorzystał/skorzystali z AI w celu (określić powody użycia narzędzi i opisać, co AI wniosła do zgłaszanego tekstu). Wyszczególnionych narzędzi użyto w następujący sposób: (opisać ten sposób). Autor/autorzy dokonał/dokonali dokładnej i krytycznej weryfikacji wygenerowanych przez AI treści, zwłaszcza pod kątem możliwości wytworzenia nieprawdziwych, niedokładnych, niekompletnych czy stronniczych informacji, a także wystąpienia plagiatu lub braku/nieprawidłowego przypisania autorstwa. Wszystkie źródła, na podstawie których AI generowała treści, zostały zweryfikowane, a treści wygenerowane przez AI zostały następnie krytycznie opracowane i zredagowane przez autora/autorów. Autor/autorzy akceptuje/akceptują w pełni przesłany tekst, zapewnia/zapewniają o braku naruszeń etyki publikacyjnej i ponosi/ponoszą pełną odpowiedzialność za treść publikacji. Autor/autorzy deklaruje/deklarują jednocześnie, że zgłaszany manuskrypt reprezentuje oryginalny wkład autora/autorów oraz odzwierciedla jego/ich własne badania, analizy i konkluzje.

Dodatkowo wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesie badawczym powinno zostać odnotowane i opisane także w części tekstu poświęconej metodzie prowadzenia badań.

 

Recenzenci

Recenzent winien traktować przesłane mu materiały do recenzji jako poufne. Nie dopuszcza się przesyłania tych dokumentów ani ich części do narzędzi AI (może to naruszać poufność i wyłączne prawa autora do manuskryptu, a także służyć jako dane szkoleniowe dla AI). Także treść recenzji przygotowanej przez recenzenta nie może trafiać do narzędzi AI.

Redakcja wychodzi z założenia, że odpowiedzialność za recenzję może być przypisana jedynie ludziom. Oczekuje się, że treść i struktura recenzji oraz rekomendacje recenzenta będą wynikiem jego wiedzy eksperckiej i nie będą pochodziły od AI. Recenzent może korzystać z AI jedynie w ograniczonym zakresie, w celach pomocniczych, np.: w wyszukiwaniu informacji, analizie danych, sprawdzeniu pisowni i gramatyki, korekcie językowej i tłumaczeniach. Recenzent ponosi odpowiedzialność za uwzględnienie w swojej recenzji treści generowanych przez AI.

Redakcja, zlecając sporządzenie recenzji, przekazuje recenzentowi tekst razem z oświadczeniem autora zatytułowanym „Deklaracja wykorzystania sztucznej inteligencji przez autora”. Treść tego oświadczenia znajduje się wyżej, w części poświęconej autorowi.

Recenzent przed przystąpieniem do recenzji winien zapoznać się z zasadami dotyczącymi AI obowiązującymi autora (wyżej), a także z polityką redakcji (niżej). Akceptując prośbę redakcji o recenzję, recenzent będzie proszony o zatwierdzenie oświadczenia o następującej treści: „Oświadczam, że zapoznałem się z polityką redakcji Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego dotyczącą korzystania ze sztucznej inteligencji (AI) i będę przestrzegał tej polityki przy sporządzaniu recenzji”.

Recenzent, który nabrał podejrzeń co do innego wykorzystania AI, niż autor zadeklarował w swoim artykule przesłanym do recenzji, powinien to odnotować w swojej recenzji.

 

Redakcja

Redakcja Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego oczekuje na zgłoszenia, których autorami są ludzie. Redakcja dopuszcza korzystanie przez autorów z narzędzi AI jedynie pod pewnymi warunkami określonymi wyżej i odnotowanymi w oświadczeniu przesyłanym przez autora (wzór w części dotyczącej autorów). Wszelkie przejawy naruszania polityki czasopisma dotyczącej AI będą pociągały za sobą działania ze strony redakcji, włącznie z odrzuceniem zgłoszonego manuskryptu.

Zgłaszane do czasopisma manuskrypty redakcja traktuje jako poufne. Nie będą one przesyłane w całości ani części do narzędzi AI, gdyż może to naruszać bezpieczeństwo, prywatność, prawo własności czy poufność danych osobowych.

Za ostateczną ocenę zgłoszonego tekstu, po zapoznaniu się z recenzjami, odpowiada redakcja. Odpowiedzialność za taką ocenę należy do ludzi, dlatego redakcja nie korzysta z AI w celu wspomagania się w ocenie manuskryptów.

Redakcja Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego zastrzega sobie prawo do weryfikowania zgłaszanych manuskryptów pod kątem użycia AI przez autorów, z wykorzystaniem detektorów AI. Do redakcji należy także weryfikacja prawdziwości oświadczenia składanego przez autora („Deklaracja wykorzystania sztucznej inteligencji przez autora”). Redakcja ma prawo w sytuacji zauważenia nieprawidłowości czy niekompletności danych w oświadczeniu odrzucić zgłoszony manuskrypt.

Ostateczna decyzja, czy użycie AI jest dopuszczalne i zgodne z polityką redakcji Wrocławskiego Przeglądu Teologicznego, należy do redaktora naczelnego czasopisma.

Redakcja, która przyjęła zgłoszony manuskrypt do publikacji, publikuje wraz z nim również oświadczenie złożone przez autora dotyczące wykorzystania AI.

Redakcja ma prawo zwrócić się z prośbą o dodatkowe recenzje, jeśli nie jest w pełni przekonana, że recenzent sporządził recenzję, korzystając z narzędzi AI w sposób zgodny z polityką czasopisma.

Redakcja nie wykorzystuje AI w celu redakcji, korekty i weryfikacji językowej zgłoszonego tekstu. Redakcja zapewnia weryfikację językową tekstów w języku obcym oraz specjalistyczną korektę każdego manuskryptu przed jego publikacją, a tekst po korekcie (zarówno na etapie samej korekty, jak i składu) jest przesyłany autorowi do korekty autorskiej i akceptacji.