Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 18 Nr 20 (2) (2023)

Artykuły

Zakresy prawne wolności i państwa w świetle utylitaryzmu Johna Stuarta Milla

DOI: https://doi.org/10.32084/bsawp.6981  [Google Scholar]
Opublikowane: 01.12.2023

Abstrakt

We współczesnych demokracjach wolność jednostki jest zapewniana i chroniona przez państwo lub rząd. Jednak powszechnie wiadomo, że ograniczenia wolności są zinstytucjonalizowane i jednostka jest odpowiedzialna za ich przestrzeganie. Wolność jednostki i jej ochrona jest zapewniona poprzez ograniczenia. Z drugiej strony system prawny i rząd to instytucje zagrażające wolności jednostki. Teza Milla o wolności indywidualnej implikuje jej prymat i określa warunki społeczne, w których możliwa będzie realizacja i ochrona wolności indywidualnej. Głównym tematem jego traktatu O wolności jest natura i granice wolności jednostki oraz zakres uzasadnionej ingerencji w wolność jednostki. Innymi słowy, zasada ta stwarza wystarczającą podstawę dla uzasadnionej ochrony wolności jednostki, czyli to, co jest ograniczeniem prawa, jest jednocześnie jego ochroną. Jednostka musi być wolna od wszelkich form przemocy, jeśli jej działania nie szkodzą innym. Celem dzieła O wolności jest przedstawienie jednej bardzo prostej zasady. Najważniejsze jest to, że metodą relacji społeczeństw z jednostką nie powinien być przymus i kontrola. Nie ma znaczenia, czy jest to przemoc fizyczna jako forma kary czy forma przymusu moralnego ze strony społeczeństwa. Władza nad członkiem cywilizowanej społeczności może być sprawowana wyłącznie w celu zapobiegania krzywdzie innych. Zatem zasada wolności ustanawia warunek konieczny uzasadnionej przemocy wobec jakiejkolwiek osoby: jej wolność działania musi być ograniczona przez prawo lub opinię, jeśli istnieje uzasadnione oczekiwanie, że zaszkodzi to innym.

Bibliografia

  1. Altman, Christopher. 2003. “Mill’s Harm Principle and the Limitations of Authority.” https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=70f13dc0dba9b4748b791962ccd9b33cca66810e [accessed: 15.05.2023]. [Google Scholar]
  2. Berlin, Isaiah. 1969. Two concepts of Liberty. Oxford: Oxford University Press. [Google Scholar]
  3. Binkley, Robert C. 1938. “Mill’s liberty today.” Foreign Affairs 16, no. 4:563-73. [Google Scholar]
  4. Donohue, Brian. 2007. “Rhetoric, Harm, and the Personification of Progress in Mill’s On Liberty.” Ratio Juris 20, no. 2:196-212. [Google Scholar]
  5. Dworkin, Gerald. 1982. Mill on liberty. Bluebook 21st ed. 10(1) Pol. Theory 149. [Google Scholar]
  6. Eremadze, Ketevan. 2020. ძირითადი უფლებები თავისუფლებისთვის [Basic Rights for Freedom]. Tbilisi. GTU. [Google Scholar]
  7. Gegenava, Dimitri. 2017. “Constitutional Court of Georgia as Positive Legislator: Transformation and Modern Challenges.” Polish-Georgian Law Review 3:87-94. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3222290. [Google Scholar]
  8. Huhn, Wilson R. 1989. “Mill’s Theory of Liberty in Constitutional Interpretation.” Akron Law Review 22, no. 2:133-54. [Google Scholar]
  9. Hylton, Keith. 1996. “Implications of Mill’s Theory of Liberty for the Regulation of Hate Speech and Hate Crimes.” The University of Chicago Law School Roundtable 3, no. 1:35-57. [Google Scholar]
  10. Kotter, Alexandra J. 2022. “The Ability of Positive and Negative Liberty.” Electronic Theses and Dissertations 2242:1-40. [Google Scholar]
  11. Larvor, Brendan. 2006. “On Liberty of Thought and Discussion.” https://uhra.herts.ac.uk/bitstream/handle/2299/2312/902438.pdf?sequence=1 [accessed: 10.19.2023]. [Google Scholar]
  12. Lomtatidze, Ekaterine, Natia Khantadze, and David Zedelashvili. 2018. პირადი თავისუფლება და ავტონომია [Personal freedom and autonomy]. Tbilisi: National Institute for Human Rights. Free and Agricultural Universities Press. [Google Scholar]
  13. Mavrokonstantis, Panos. 2008-2009 „A Critical Evaluation of Mill’s Proposed Limits on Legitimate Interference with the Individual.” Law and Society Journal at UCSB 8:87-102. [Google Scholar]
  14. Merritt, Deborah J. 1986. “Book Review: Freedom of Expression: A Critical Analysis. by Martin H. Redish; Nimmer on Freedom of Speech: A Treatise on the Theory of the First Amendment. by Melville B. Nimmer.” Constitutional Commentary 259:234-43. [Google Scholar]
  15. Mill, John Stuart. 1963. The Principles of Political Economy with Some of Their Applications to Social Philosophy. Toronto: University of Toronto Press. Routledge & Kegan Paul. [Google Scholar]
  16. Morgan, Glyn. 2022. “The Mode and Limits of John Stuart Mill’s Toleration.” In Toleration and its Limits: Nomos Xlviii, edited by Melissa S. Williams, and Jeremy Waldron, 139-68. New York: New York University Press. [Google Scholar]
  17. Riley, Jonathan. 2001. Mill on Liberty. New York: Taylor & Francis e-Library. [Google Scholar]
  18. Spitz, David. 1962. “Freedom and Individuality: Mill’s Liberty in Retrospect.” 4 NOMOS: Am. Soc’y Pol. Legal Phil. 176-226. [Google Scholar]
  19. Ten, Chin L. 2008. Mill’s On Liberty: A Critical Guide. New York: Cambridge University Press. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.