Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 17 Nr 1 (2022)

Artykuły

Realizacja zasady kontradyktoryjności w kanonach Kodeksu Prawa Kanonicznego po reformie procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa papieża Franciszka (Strony procesowe i ich równouprawnienie)

DOI: https://doi.org/10.32084/bsawp.4395  [Google Scholar]
Opublikowane: 14.06.2022

Abstrakt

Artykuł porusza problematykę wpływu listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka na zakres obowiązywania zasady kontradyktoryjności w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa. W artykule zaprezentowane zostaną zmiany jakie reforma procesowa papieża Franciszka wprowadziła w zakresie warunków kontradyktoryjności postępowania w procesie kanonicznym dotyczących: stron procesu i podmiotu uprawnionego do jego rozstrzygnięcia oraz równouprawnienia stron procesu. W konkluzji należy stwierdzić, iż reforma procesowa papieża Franciszka z 2015 r. poszerzyła zakres obowiązywania zasady kontradyktoryjności w procesie o nieważność małżeństwa.

Bibliografia

  1. Adamowicz, Leszek. 2015. “Jedna czy dwie instancje? – w oczekiwaniu na reformę procesu małżeńskiego.” In Procesy i procedury: nowe wyzwania, edited by Grzegorz Leszczyński, 67-79. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. [Google Scholar]
  2. Andrzejewski, Maciej. 2020. “Emergence of Contradiction in the Process to Declare the Nullity of Marriage.” Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich 33:7-21. https://doi.org/10.32077/skp.2020.33.1-1en [Google Scholar]
  3. Bartczak, Adam. 2013. “Ochrona praw ubogich w kanonicznym procesie o nieważność małżeństwa.” Prawo Kanoniczne 56, no. 1:117-35. [Google Scholar]
  4. Brzemia-Bonarek, Aleksandra. 2015. “Art. 6 CIC/MIDI – Tytuł VI. Ratio. Proces dokumentalny.” In Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, edited by Piotr Skonieczny, 219-26. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos. [Google Scholar]
  5. Cieślak, Marian. 2011. Dzieła wybrane. Vol. 2: Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Google Scholar]
  6. De Diego-Lora, Carmelo. 2011. “Strony w sprawie.” In Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego. Edycja polska na podstawie wydania hiszpańskiego, edited by Piotr Majer, 1111-120. Kraków: Wolters Kluwer Polska. [Google Scholar]
  7. Erlebach, Grzegorz. 2007. “Niektóre procesy specjalne.” In Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. Vol. V: Księga VII. Procesy, edited by Józef Krukowski, 337-72. Poznań: Pallottinum. [Google Scholar]
  8. Greszata, Marta. 2003a. “Charakterystyka udziału stron w kanonicznym sądowym postępowaniu spornym.” Roczniki Nauk Prawnych 13, no. 2:101-25. [Google Scholar]
  9. Greszata, Marta. 2003b. “Problem kontradyktoryjności w kanonicznym postępowaniu o nieważność małżeństwa.” In Kościelne Prawo Procesowe. Materiały i studia. Vol. 3, edited by Andrzej Dzięga, and Mirosław Wróbel, 239-58. Lublin: Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu. [Google Scholar]
  10. Greszata, Marta. 2008. Iudicium cum principia. Kodeksowa weryfikacja wybranych zasad procesowych w kanonicznych sprawach o nieważność małżeństwa. Lublin: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu. [Google Scholar]
  11. Greszata-Telusiewicz, Marta. 2014. “Zasada równości stron (Przewodnik po kanonicznych zasadach procesowych – część III).” Człowiek-Rodzina-Prawo 24, no. 3:12-16. [Google Scholar]
  12. Greszata-Telusiewicz, Marta. 2019. Salus animarum jako istota reformy procesowej Papieża Franciszka. Lublin: Wydawnictwo KUL. [Google Scholar]
  13. Greszata-Telusiewicz, Marta. 2020. “The Principle of Salus Animarum as the Essence of the Contradictory Character of the Canonical Trial.” Roczniki Nauk Prawnych 30, no. 1:173-89. [Google Scholar]
  14. Grzegorczyk, Tomasz, and Janusz Tylman. 2014. Polskie postępowanie karne. Warszawa: Wolters Kluwer Polska. [Google Scholar]
  15. Hebda, Bernard. 2016. “Reflections on the Role of the Diocesan Bishop Envisioned by Mitis Iudex Dominus Iesus.” The Jurist 7, no. 1:137-57. [Google Scholar]
  16. Kroczek, Piotr, and Piotr Skonieczny. 2013. “Preamble of Law: Perspective of Legislator and Interpreter.” Angelicum 90, no. 4:869-88. [Google Scholar]
  17. Lagomarsino, Guido. 2008. “Le spese giudiziarie il gratuito patrocino (artt. 302-308).” In Il giudizio di nullità matrimoniale dopo l’istruzione “Dignitas Connubii”. Parte Terza. La parte dinamica del processo, edited by Piero Antonio Bonnet, and Carlo Gullo, 787-800. Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  18. Leszczyński, Grzegorz. 2017. “Reforma procesu małżeńskiego w świetle motu proprio Ojca Świętego Franciszka Mitis Iudex Dominus Iesus.” Łódzkie Studia Teologiczne 26, no. 4:137-45. [Google Scholar]
  19. Lüdicke, Klaus, and Ronny Jenkins. 2006. Dignitas connubii: norms and commentary. Alexandria: Canon Law Society of America. [Google Scholar]
  20. Łukasik, Aleksandra. 2020. “Zasada kontradyktoryjności w małżeńskim procesie skróconym przed biskupem.” Kościół i Prawo 22, no. 2:189-206. [Google Scholar]
  21. Majer, Piotr. 2015. “Art. 5/Tytuł V – Proces małżeński skrócony przed biskupem.” In Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, edited by Piotr Skonieczny, 163-217. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos. [Google Scholar]
  22. Malecha, Paweł. 2015. “Gwarancja sprawiedliwości oraz reforma procesu małżeńskiego widziana przez pryzmat konieczności jego przyśpieszenia i ułatwienia wiernym kontaktu z trybunałem; przygotowanie pracowników i odpowiedzialność biskupa.” Roczniki Nauk Prawnych 25, no. 4:151-75. [Google Scholar]
  23. Malecha, Paweł. 2020. “Uwagi Sygnatury Apostolskiej na temat funkcjonowania polskiego wymiaru sprawiedliwości w kontekście corocznych sprawozdań.” In Małżeństwo i jego nieważność a współczesne sądownictwo Kościoła. Materiały z ogólnopolskiego spotkania pracowników sądownictwa kościelnego w Gródku nad Dunajcem w dniach 10-11 czerwca 2019 roku, edited by Tomasz Rozkrut, 17-38. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos. [Google Scholar]
  24. Nowicka, Urszula. 2016. Proces o nieważność małżeństwa po Mitis Iudex Dominus Jesus w pytaniach i odpowiedziach. Warszawa: Drukarnia Garmond. [Google Scholar]
  25. Orłowska, Zofia. 2015. Sądowa ochrona nierozerwalności małżeństwa w alokucjach Jana Pawła II do Trybunału Roty Rzymskiej. Rzeszów: Wydawnictwo Bonus Liber. [Google Scholar]
  26. Osowy, Piotr. 2003. “Aktywność informacyjna sądu a ustawowe granice pomocy stronie – rozważania na tle art. 5 k.p.c.” Rejent 147-148, no. 7-8:107-26. [Google Scholar]
  27. Pinto, Pio V. 2015. “Reforma procesu w sprawie orzekania nieważności małżeństwa.” L’Osservatore Romano (wydanie polskie) 36, no. 11:44-46. [Google Scholar]
  28. Rozkrut, Tomasz. 2003. Jan Paweł II do Roty Rzymskiej. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos. [Google Scholar]
  29. Rozkrut, Tomasz. 2015. “Odpowiedzialność biskupa diecezjalnego, metropolity oraz konferencji biskupów za współczesny proces małżeński.” In Proces małżeński według motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus, edited by Jan Krajczyński, 37-52. Płock: Płocki Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]
  30. Sosnowski, Andrzej. 2015. „Art. 1/ Tytuł I – Właściwość sądu i trybunały.” In Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, edited by Piotr Skonieczny, 55-83. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos. [Google Scholar]
  31. Tavani, Angela P. 2018. “I laici e la funzione giudiziaria.” In I soggetti nel nuovo processo matrimoniale canonico, autori vari, 175-205. Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  32. Wenz, Wiesław. 2016. Proces o nieważność małżeństwa według Motu Proprio Mitis Iudex Dominus Iesus Papieża Franciszka w tradycji kanonicznej. Wrocław: Papieski Wydział Teologiczny. [Google Scholar]