Zur Hauptnavigation springen Zum Inhalt springen Zur Fußzeile springen
Językoznawstwo baner

Nr. 3/28 (2026)

Artykuły

The rule of law in Polish public discourse: A corpus-based conceptual study

DOI: https://doi.org/10.25312/j.10872  [Google Scholar]
Veröffentlicht: 2026-10-23

Abstract

This article analyses the functioning and conceptualisation of the term praworządność (the rule of law) within
Polish public, parliamentary, and legal discourse. Based on linguistic big data extracted from various Polish
corpora and processed using digital tools for frequency, sentiment, and text classification, the study explores
the terminological and contextual usage of this concept. The findings indicate that the frequency of the term
explicitly spikes during periods of socio-political transformation and institutional crisis, particularly in the 1990s
and between 2015 and 2024. Furthermore, research demonstrates that the rule of law lacks a distinct, strict
definition in Polish law, relying instead on its general lexical meaning. The term dominantly operates within
formalised communication channels—such as journalism and political debates—rather than in informal,
everyday speech. Ultimately, this interdisciplinary study examines the rule of law through the combined lenses
of linguistics, legal sciences, and socio-political dimensions.

Literaturhinweise

  1. About the NKJP project. (n.d.), Narodowy Korpus Języka Polskiego, https://nkjp.pl/index.php?page=0&lang=1 [Google Scholar]
  2. Ancarno C. (2020), Corpus-assisted discourse studies, [in:] A. De Fina & A. Georgakopoulou (eds.), The Cambridge handbook of discourse studies (pp. 165–185), Cambridge: Cambridge University Press, https://doi.org/10.1017/9781108348195.009 [Google Scholar]
  3. Bańko M. (2001), Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa: Studia o słowniku jednojęzycznym, Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  4. Bartmiński J. (2006), Językowe podstawy obrazu świata, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. [Google Scholar]
  5. Bartmiński J. (2014), Polskie wartości w europejskiej aksjosferze, [in:] S. Niebrzegowska-Bartmińska, M. Nowosad-Bakalarczyk, S. Wasiuta (eds.), Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. [Google Scholar]
  6. Bielińska-Gardziel I., Niebrzegowska-Bartmińska S., Szadura J. (eds.) (2014), Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów: T. 3. Problemy eksplikowania i profilowania pojęć, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. [Google Scholar]
  7. Borawski S. (2005), Podstawy idei poznawczej studiów nad dziejami używania języka. Esej o diachronii, [in:] S. Borawski (ed.), Rozprawy o historii języka polskiego, pp. 13–61, Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego. [Google Scholar]
  8. Charteris-Black J. (2026), Analysing political speeches: Rhetoric, discourse and metaphor, London: Bloomsbury Academic. [Google Scholar]
  9. Connolly W.E. (1993), The terms of political discourse, Princeton: Princeton University Press. [Google Scholar]
  10. Faber P., Reimerink A. (2019), Framing terminology in legal translation, “International Journal of Legal Discourse”, vol. 4(1), pp. 15–46, https://doi.org/10.1515/ijld-2019-2015 [Google Scholar]
  11. Forchtner B., Özvatan Ö. (2022), De/legitimising EUrope through the performance of crises: The far-right Alternative for Germany on “climate hysteria” and “corona hysteria” , “Journal of Language and Politics”, vol. 21(2), pp. 208–232, https://doi.org/10.1075/jlp.21064.for [Google Scholar]
  12. Freeden M. (1998), Ideologies and political theory: A conceptual approach, Oxford: Clarendon Press. [Google Scholar]
  13. Gallie W.B. (1956), Essentially contested concepts, “Proceedings of the Aristotelian Society”, vol. 56(1), pp. 167–198, https://doi.org/10.1093/aristotelian/56.1.167 [Google Scholar]
  14. Grzegorczykowa R. (2010), Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, (4th ed.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [Google Scholar]
  15. Grucza F. (1983), Zagadnienia metalingwistyki: Lingwistyka – jej przedmiot, lingwistyka stosowana, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. [Google Scholar]
  16. Ilie C. (2015), Parliamentary discourse, [in:] K. Tracy, C. Ilie, T. Sandel (eds.), The international encyclopedia of language and social interaction, Chichester: Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118611463.wbielsi201 [Google Scholar]
  17. Koselleck R. (2004), Futures past: On the semantics of historical time (K. Tribe, trans.), New York: Columbia University Press. [Google Scholar]
  18. Lewandowska-Tomaszczyk B. (2008), Corpus linguistics: Computer tools, and applications–State of the art, Frankfurt am Main: Peter Lang. [Google Scholar]
  19. Lewandowska-Tomaszczyk B. (2021), Comparing languages and cultures: Parametrization of analytic criteria, “Russian Journal of Linguistics”, vol. 25(2), pp. 343–368, https://doi.org/10.22363/2687-0088-2021-25-2-343-368 [Google Scholar]
  20. Lukszyn J. (ed.) (2005), Języki specjalistyczne: Słownik terminologii przedmiotowej (2nd expanded ed.), Warszawa: Katedra Języków Specjalistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. [Google Scholar]
  21. Marciniak M., Kieraś W., Bojałkowska K., Borkowski P., Borys M., Eźlakowski W., Guz W., Kobyliński Ł., Komosińska D., Krasnowska-Kieraś K., Łaziński M., Miernecka M., Nitoń B., Ogrodniczuk M., Rudolf M., Tomaszewska A., Woliński M., Wołoszyn J., Wójtowicz B., Wróblewska A., Zawadzka-Paluektau N. (2023), Korpus współczesnego języka polskiego, Warszawa: Instytut Podstaw Informatyki PAN. [Google Scholar]
  22. Miodunka W. (1989), Podstawy leksykologii i leksykografii, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. [Google Scholar]
  23. Musolff A. (2011), Metaphor in discourse history, [in:] M.E. Winters, H. Tissari, K. Allan (eds.), Historical cognitive linguistics (pp. 70–90), Berlin: De Gruyter Mouton, https://doi.org/10.1515/9783110226447.70 [Google Scholar]
  24. Musolff A. (2016), Political metaphor analysis: Discourse and scenarios, London: Bloomsbury Academic. [Google Scholar]
  25. Musolff A. (2023), Metaphorical framing in political discourse, [in:] P. Cap (ed.), Handbook of political discourse (pp. 145–163), Cheltenham: Edward Elgar Publishing, https://doi.org/10.4337/9781800373570.00019 [Google Scholar]
  26. Niebrzegowska-Bartmińska S. (2021), O eksplikowaniu konceptów kulturowych, „Prace Filologiczne”, vol. 76, pp. 401–424, https://doi.org/10.32798/pf.879 [Google Scholar]
  27. Ogrodniczuk M. (2017), Lingwistyka komputerowa dla języka polskiego: Dziś i jutro, „Język Polski”, vol. 97(1), pp. 18–28, https://doi.org/10.31286/JP.97.1.3 [Google Scholar]
  28. Pech L., Kochenov D. (2021), Respect for the rule of law in the case law of the European Court of Justice: A casebook overview of key judgments since the Portuguese Judges case (SIEPS Report No. 2021:3), Stockholm: Swedish Institute for European Policy Studies, https://www.sieps.se/en/publications/2021/respect-for-the-rule-of-law-in-the-case-law-of-the-european-court-of-justice/ [Google Scholar]
  29. Pęzik P. (2020), Budowa i zastosowania korpusu monitorującego MoncoPL, „Forum Lingwistyczne”, vol. 7, pp. 133–150, https://doi.org/10.31261/FL.2020.07.11 [Google Scholar]
  30. Randour F., Perrez J., Reuchamps M. (2020), Twenty years of research on political discourse: A systematic review and directions for future research, “Discourse & Society”, vol. 31(4), pp. 428–443, https://doi.org/10.1177/0957926520903526 [Google Scholar]
  31. Reisigl M. (2017), The discourse-historical approach, [in:] J. Flowerdew, J.E. Richardson (eds.), The Routledge handbook of critical discourse studies (pp. 44–59), London: Routledge, https://doi.org/10.4324/9781315739342 [Google Scholar]
  32. Reisigl M., Wodak R. (2009), The discourse-historical approach, [in:] R. Wodak, M. Meyer (eds.), Methods of critical discourse analysis (2nd rev. ed.), pp. 87–121, London: SAGE Publications. [Google Scholar]
  33. Rutkowski M., Skowronek K. (2020), Onomastyczna analiza dyskursu, Kraków: Wydawnictwa AGH. [Google Scholar]
  34. Sadurski W. (2019), Poland’s constitutional breakdown, Oxford: Oxford University Press, https://doi.org/10.1093/oso/9780198840503.001.0001 [Google Scholar]
  35. Szczyszek M. (2020), „O czym nie mówi się” w polskim parlamencie. Użycie leksemu „tabu” w parlamencie polskim (na podstawie korpusu stenogramów parlamentarnych z lat 1918–2018), [in:] A.B. Strawińska (ed.), Ojczysta święta mowo!… Wiąże nas twoje słowo. Polszczyzna w perspektywie diachronicznej. Studia i szkice, pp. 539–560, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. [Google Scholar]
  36. Tokarski R. (2013), Światy za słowami: Wykłady z semantyki leksykalnej, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. [Google Scholar]
  37. Wierzbicka A. (2010), Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. [Google Scholar]
  38. Witosz B., Sujkowska-Sobisz K., Ficek, E. (eds.) (2016), Dyskurs i jego odmiany, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. [Google Scholar]
  39. Wodak R. (2015), Critical discourse analysis, discourse-historical approach, [in:] K. Tracy, C. Ilie, T. Sandel (eds.), The international encyclopedia of language and social interaction, London: Wiley, https://doi.org/10.1002/9781118611463/wbielsi116 [Google Scholar]
  40. Wodak R. (2021), The politics of fear: The shameless normalization of far-right discourse (2nd ed.), London: SAGE Publications, https://doi.org/10.4135/9781529739664 [Google Scholar]
  41. Zabrocki L. (1963), Wspólnoty komunikatywne w genezie i rozwoju języka niemieckiego, cz. I: Prehistoria języka niemieckiego, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. [Google Scholar]
  42. Zinken J., Hellsten I., Nerlich B. (2008), Discourse metaphors, [in:] R.M. Frank, R. Dirven, T. Ziemke, E. Bernárdez (eds.), Body, language and mind: Vol. 2. Sociocultural situatedness, pp. 363–386, Berlin: De Gruyter Mouton, https://doi.org/10.1515/9783110199116.4.363 [Google Scholar]
  43. CLARIN (n.d.), https://clarin-pl.eu/ [accessed: 26.03.2024]. [Google Scholar]
  44. Emotagger (n.d.), https://services.clarin-pl.eu/services/emotagger [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  45. Hate speech (n.d.), https://services.clarin-pl.eu/services/hatespeech/interactive [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  46. KDP – Korpus Dyskursu Parlamentarnego [Parliamentary Discourse Corpus] (n.d.), https://kdp.ipipan.waw.pl/query_corpus/6 [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  47. Korpus Dekady SpoKo [Corpus of spoken Polish] (n.d.) https://korpusmowy.ijp.pan.pl/ [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  48. KWJP – Korpus Współczesnego Języka Polskiego [The Corpus of Contemporary Polish] (n.d.), https://kwjp.ipipan.waw.pl/query_corpus/21/ [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  49. Monco.pl (n.d.), http://monco.frazeo.pl/ [accessed: 1.12.2024] [Google Scholar]
  50. MultiEmo (n.d.), https://github.com/CLARIN-PL/multiemo [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  51. NKJP – Narodowy Korpus Języka Polskiego [The National Corpus of the Polish Language] (n.d.), http://nkjp.pl/ [accessed: 26.03.2026]. [Google Scholar]
  52. Słownik Gramatyczny Języka Polskiego [Grammatical Dictionary of Polish] (n.d.), www.sgjp.pl [accessed: 1.09.2024]. [Google Scholar]
  53. Słownik Języka Polskiego [Dictionary of the Polish Language] (n.d.), https://sjp.pl/ [accessed: 1.11.2024]. [Google Scholar]
  54. Słownik języka polskiego [Polish Language Dictionary] (n.d.), https://sjp.pl/ [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  55. Słownik synonimów [Dictionary of Synonyms] (n.d.), https://www.synonimy.pl [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]
  56. Textclass (n.d.), https://services.clarin-pl.eu/services/textclass-article-tagger/interactive [accessed: 1.12.2024] [Google Scholar]
  57. Wielki Słownik Języka Polskiego [The Polish Academy of Sciences Great Dictionary of Polish] (n.d.), https://wsjp.pl/ [accessed: 1.11.2024]. [Google Scholar]
  58. WSJP – Wielki słownik języka polskiego [Polish Academy of Sciences Great Dictionary of Polish] (n.d.), https://wsjp.pl/ [accessed: 1.12.2024]. [Google Scholar]

Downloads

Keine Nutzungsdaten vorhanden.