Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
EPPiSM Baner

No. 4/2025/76

Artykuły

Vilnius Judge Stefan Plich on the Practice and Mechanisms of Soviet Justice

DOI: https://doi.org/10.52097/eppism.10639  [Google Scholar]
Published: 2025-12-30

Abstract

The article presents a comprehensive analysis of the Soviet judiciary system in the Stalinist period (1930s) based on the critical works of Stefan Plich, a Polish interwar legal scholar who published in the “Vilnius Legal Review” („Wileński Przegląd Prawniczy”).
Plich’s analyses, created almost simultaneously with the examined phenomena, constitute a valuable historical source documenting the mechanisms of instrumentalization of justice in a totalitarian state. The article examines three fundamental aspects:
the political conditioning of the Soviet judiciary, the personnel crisis and qualification requirements, and the institution of “revolutionary legality” as a synthesis of ideology and law. Particular attention is paid to the 1936 Stalinist Constitution and the 1938 Judiciary Act, which – despite their façade of democratization – strengthened the dictatorship through centralization and party control. Plich’s work demonstrates how legal institutions characteristic of the rule of law can be utilized to build a totalitarian system
where the judiciary becomes “a lens concentrating the general forms of governance in the USSR.” The analysis retains its relevance for contemporary theory of law and comparative legal studies, illustrating the consequences of absolute subordination of law to
political goals.

References

  1. Ancewicz F., Stalinowska koncepcja państwa na tle ewolucji ustrojowej Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich, Wilno 1939 (wznowienie: Lublin 2001). [Google Scholar]
  2. Berman H., Justice in the U.S.S.R. An Interpretation of Soviet Law, Cambridge–London 1963. [Google Scholar]
  3. Bosiacki A., Utopia. Władza. Prawo. Doktryna i koncepcje prawne „bolszewickiej” Rosji 1917–1921, Warszawa 2012. [Google Scholar]
  4. Carrol W. H., Narodziny i upadek rewolucji komunistycznej, Kąty Wrocławskie 2008. [Google Scholar]
  5. Conquest R., Wielki terror, Warszawa 1997. [Google Scholar]
  6. Czuma I., Konstytucja Rosji sowieckiej, Kraków 1923. [Google Scholar]
  7. Figes O., Tragedia narodu. Rewolucja rosyjska 1891–1924, Wrocław 2009. [Google Scholar]
  8. Grzybowski K., Ustrój Związku Socjalistycznych Sowieckich Republik. Doktryna i konstytucja, Kraków 1929. [Google Scholar]
  9. Hazard J.N., Communists and Their Law. A Search for the Common Core of the Legal Systems of the Marxian Socialist States, Chicago–London 1969. [Google Scholar]
  10. Heller M., Niekricz A., Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego od narodzin do wielkości 1917–1939, tom 1, Poznań 2016. [Google Scholar]
  11. Kalendarz informator sądowy na 1939 rok, Warszawa 1939. [Google Scholar]
  12. Kamil K. [pseud.], Zza kulis sprawiedliwości sowieckiej: likwidacja starego systemu sądowego, charakterystyka temidy sowieckiej, czrezwyczajki i trybunały, więzienia, obozy itp. – szkice ze wspomnień i wrażeń jednej z ofiar prawodawstwa sowieckiego, Katowice 1927. [Google Scholar]
  13. Klementowski M., Powszechna historia ustroju, Warszawa 2013. [Google Scholar]
  14. Komarnicki W., Nowy ustrój Związku Sowietów, „Rocznik Prawniczy Wileński” 1938, 10. [Google Scholar]
  15. Kornat M., Bolszewizm, totalitaryzm, rewolucja, Rosja. Początki sowietologii i studiów nad systemami totalitarnymi w Polsce (1918–1939), tom 1, Kraków 2003. [Google Scholar]
  16. Kornat M., Polska szkoła sowietologiczna (1930–1939), Kraków 2003. [Google Scholar]
  17. Korwin T., Podstawy ustrojowe Związku Sowieckiego. Studium polityczno-prawne, Warszawa 1933. [Google Scholar]
  18. Lemkin R., Kodeks karny Rosji sowieckiej 1927 (z przedmową W. Makowskiego), Warszawa 1928. [Google Scholar]
  19. Lewickyj [Łewycki] B., Terror i rewolucja, tłum. A. Palicki, Wrocław 1990 i Łomianki 2004. [Google Scholar]
  20. Lityński A., Prawo Rosji i ZSRR 1917–1991, czyli historia wszechzwiązkowego komunistycznego prawa (bolszewików). Krótki kurs, Warszawa 2017. [Google Scholar]
  21. Milewski S., Redzik A, Themis i Pheme. Czasopiśmiennictwo prawnicze w Polsce do 1939 r., Warszawa 2011. [Google Scholar]
  22. Pipes R., Rewolucja rosyjska, Warszawa 1994. [Google Scholar]
  23. Pipes R., Rosja bolszewików, Warszawa 2005. [Google Scholar]
  24. Plich S., O poziomie naukowym sądowników sowieckich, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1935, 11. [Google Scholar]
  25. Plich S., Zadania sądownictwa ZSRR w wykonaniu planów zbożowych, „Wileński Przegląd [Google Scholar]
  26. Prawniczy” 1936, 1. [Google Scholar]
  27. Plich S., Rok walki o kadry sądownictwa ZSRR, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1936, 7–8. [Google Scholar]
  28. Plich S., Sąd i prokuratura w nowej konstytucji ZSRR, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1936, 12 oraz 1937, 1–5. [Google Scholar]
  29. Plich S., Prawo o ustroju sądownictwa ZSRR, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1938, 11 i 12. [Google Scholar]
  30. Plich S., Praworządność rewolucyjna a sądownictwo w ZSRR, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1939, 8. [Google Scholar]
  31. Rozensztat B., Organizacja sądownictwa w Rosji Sowieckiej, „Palestra” 1926, 9. [Google Scholar]
  32. Sakowicz R., Sowiecka temida, „Głos Sądownictwa” 1935, 3. [Google Scholar]
  33. Sakowicz R., Sądy i sędziowie Sowietów, „Głos Sądownictwa” 1935, 4. [Google Scholar]
  34. Sakowicz R., Blaski i nędze sowieckiego wymiaru sprawiedliwości, „Głos Sądownictwa” 1935, 5. [Google Scholar]
  35. Sakowicz R., Sądy koleżeńskie w Sowietach, „Głos Sądownictwa” 1935, 10. [Google Scholar]
  36. Sakowicz R., Naczelny prokurator Sowietów o sądach i sędziach sowieckich, „Głos Sądownictwa” 1935, 11. [Google Scholar]
  37. Sakowicz R., Kolejne zadania sądownictwa sowieckiego, „Głos Sądownictwa” 1936, 2. [Google Scholar]
  38. Staniewicz W. (red.), Dział ‘Europa wschodnia’, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1936, 1 i nn. [Google Scholar]
  39. Sukiennicki W., Ewolucja ustroju Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, Wilno 1938. [Google Scholar]
  40. Wołyński S., Sądy Polesia sowieckiego, „Głos Sądownictwa” 1938, 1. [Google Scholar]
  41. Wołyński S., Dwudziestolecie justycji sowieckiej, „Głos Sądownictwa” 1938, 2. [Google Scholar]
  42. Wróblewski B., Studia z dziedziny prawa i etyki, Wilno 1934. [Google Scholar]
  43. Wróblewski B., Grupy współdziałania z prokuraturą w ZSRR, „Wileński Przegląd Prawniczy” 1938, 7. [Google Scholar]
  44. Wykaz wywiezionych, „Kurier Wileński” 1939, 4 listopada. [Google Scholar]
  45. Zbrodnia nieukarana, Katyń–Twer–Charków, M. Tarczyński, J. Snitko-Rzeszut (red.), „Zeszyty Katyńskie” 1996, 6 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Similar Articles

<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.