Abstrakt
Sztuczna inteligencja – odkrycie, które nie jest co prawda nowością, ale w ostatnich latach znacząco się rozwinęło – przenika do wszystkich sektorów społecznych, gospodarczych, a od niedawna także prawnych. Specjaliści, początkowo kierowani ciekawością, zapoznają się z AI i próbują ją wykorzystywać; niektórzy dostrzegają nawet korzyści płynące z jej stosowania w praktyce. Inni,
bardziej ostrożni, zastanawiają się, czy w swojej pracy zostaną zastąpieni przez te inteligentne systemy. Gdy chodzi o konkretne działania wymiaru sprawiedliwości, z dotychczasowej wiedzy wynika, że sztuczna inteligencja może być przydatna w pozyskiwaniu danych, norm oraz naukowych materiałów, porządkowaniu ich, streszczaniu, wyodrębnianiu idei, poprawianiu błędów gramatycznych, tłumaczeniu, redagowaniu tekstów, a nawet w znajdowaniu rozwiązań dla konkretnych spraw. Jednak korzystanie z niezabezpieczonego systemu bez przejrzystej metodologii może łatwo prowadzić do naruszenia praw autorskich, naruszenia prywatności danych lub innych praw osób fizycznych. Nawet rozwiązania oferowane w trybie natychmiastowym często nie są prawidłowe z prawnego punktu widzenia; sztuczna inteligencja rzeczywiście się uczy, a to, czego się nauczy, zależy wyłącznie od nas...
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie kilku argumentów ‘za i przeciw’ w kwestii wykorzystania sztucznej inteligencji w wymiarze sprawiedliwości; na razie jasne jest wszakże jedno: nie należy eliminować interwencji człowieka.
Bibliografia
- Alecu-Ciocîrlan, A. (2022), Inteligența artificială în avocatură. Unde suntem și spre ce ne îndreptăm?, ttps://www.juridice.ro/684393/inteligenta-artificiala-in-avocatura-unde-suntem-si-spre-ce-ne-indreptam.html. [Google Scholar]
- Budhwar, P., Chowdhury, S., Wood, G., Aguinis, H., Bamber, G. J., Beltran, J. R., Varma, A. […] (2023), Human Resource Management in the Age of Generative Artificial Intelligence: Perspectives and Research Direction ChatGPT, ‘Human Resource Management Journal’, 33(3), 606–659; https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1748-8583.12524. [Google Scholar]
- Buju Stanciu & Asociații launch Lawren.ai, first Romanian juridical chatbot juridic based on AI [25.06.2024], ttps://www.juridice.ro/741189/buju-stanciu-si-asociatii-lanseaza-lawren-ai-primul-chatbot-juridic- romanesc-bazat-pe-inteligenta-artificiala.html. [Google Scholar]
- Goga, A. S. (2024), Managementul industriei juridice bazate pe inteligență artificială. Studiu de caz: Agenții AI în domeniul juridic din România: O analiză empirică a provocărilor legale, etice și tehnologice, https://www.juridice.ro/766277/managemen-tul-industriei-juridice-bazate-pe-inteligenta-artificiala-studiu-de-caz-agentii-ai-in-domeniul-juridic-din-romania-o-analiza-empirica-a-provocarilor-legale-etice-si-tehnologice.html. [Google Scholar]
- Goga, A. S. (2025), Utilizarea inteligenței artificiale în juridic și judiciar – avantaje și dezavantaje, https://www.juridice.ro/768913/utilizarea-inteligentei-artificiale-in-juridic-si-judiciar-avantaje-si-dezavantaje.html. [Google Scholar]
- Marguerit, D. (2025), Augmenting or Automating Labor? The Effect of AI Development on New Work, Employment, and Wages, doi.org/10.48550/arXiv.2503.19159. [Google Scholar]
- Mutascu, M. (2021), Artificial Intelligence and Unemployment: New Insights, Economic Analysis and Policy, Volume 69, https://doi.org/10.1016/j.eap.2021.01.012. [Google Scholar]
- Obreja, D., Rughiniș, R., Rosner, D., (2025), Mapping the Multidimensional Trend of Generative AI: A Bibliometric Analysis and Qualitative Thematic Review, ‘Computers in Human Behavior Reports’ 17 [March 2025] 100576. [Google Scholar]
- Pereira, V., Hadjielias, E., Christofi, M., Vrontis, D. (2023), A Systematic Literature Review on the Impact of Artificial Intelligence on Workplace Outcomes: A Multi-Process Perspective, ‘Human Resource Management Review’, vol. 33, 1, 100857, https://doi. org/10.1016/j.hrmr.2021.100857, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S105348222100036X. [Google Scholar]
- Perlman, A. (2024), The Implications of ChatGPT For Legal Services and Society, 30 ‘Michigan Technology Law Review’, Available at: https://repository.law.umich.edu/mtlr/vol30/iss1/4. [Google Scholar]
- Săvescu, A., Aioanei, B. (2024), Juridice AI Inteligențele artificiale în slujba profesioniștilor dreptului [ai.juridice.ro], 25.09.2024, https://www.juridice.ro/752796/juridice-ai-inteligentele-artificiale-puse-in-slujba- profesionistilor-dreptului.html. Săvescu, A. (2025), Nu îmi place deloc inteligența artificială în domeniul juridic, https://www.juridice.ro/785259/nu-imi-place-deloc-inteligenta-artificiala-in-domeniul-juridic.html. [Google Scholar]
- Shen, Y., Zhang, X. (2024), The Impact of Artificial Intelligence on Employment: the Role of Virtual Agglomeration, ‘Humanit Soc Sci Commun’ 11, 122, https://doi.org/10.1057/s41599-024-02647-9. [Google Scholar]
- Sloan, K. (2024), AI Can Narrow Justice Gap, But Women Lawyers Slower to Adopt It, Berkeley Study Shows, https://www.reuters.com/legal/transactional/ai-can-narrow-justicegap-women-lawyers-slower-adopt-it- berkeley-study-shows-2024-03-21/?utm_source=chatgpt.com. [Google Scholar]
- Thomsons Reuters (2024), How AI Is Transforming the Legal Profession? Jan, 16, 2025, about 2024 Future of Professionals Report. https://legal.thomsonreuters.com/blog/how-ai-is-transforming-the-legal- profession/. [Google Scholar]
- Thomson Reuters (2025), Why Small Law Firms Need Professional-Grade AI, Not Consumer Tools, Aug, 7, 2025 https://legal.thomsonreuters.com/blog/why-small-law-firmsneed-professional-grade-ai-not- consumer-tools/. [Google Scholar]
- Vasile, G. (2024), Inteligența Artificială în Avocatură: Eficiență, Etică și Evoluție, https://www.juridice.ro/729555/inteligenta-artificiala-in-avocatura-eficienta-etica-si-evolutie.html. [Google Scholar]
- Vesna, L., Sawale, P., Kaul, P., Pal, S., Ramana Murthy B. (2025), Digital Divide in AI-Powered Education: Challenges and Solutions for Equitable Learning, ‘Journal of Information Systems Engineering & Management’ 10(21s): 300–308, DOI:10.52783/jisem.v10i21s.3327. [Google Scholar]
- Wach, K., Duong, C. D., Ejdys, J., Kazlauskaite, R., Korzyński, P., Mazurek, G., Paliszkiewicz, J., Ziemba, E. (2023), The Dark Side of Generative Artificial Intelligence: A Critical Analysis of Controversies and Risks of ChatGPT, ‘Entrepreneurial Business and Economics Review’, 11(2), 7–30. https://eber.uek.krakow.pl/index.php/eber/article/view/2113. [Google Scholar]
Downloads
Download data is not yet available.