Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Nagłówek strony

Tom 24 (2025)

Artykuły naukowe

Ikona jedności. Eklezjologia komunii w nauczaniu katechetycznym Kościołów Wschodu i Zachodu

Opublikowane: 12.03.2026

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę eklezjologii komunii w perspektywie porównawczej tradycji katolickiej i prawosławnej, ukazując jej znaczenie dla współczesnej formacji katechetycznej. Punkt wyjścia stanowi hermeneutyka pojęcia communio, rozumianego jako uczestnictwo w życiu Trójcy Świętej i zasadnicza forma istnienia Kościoła. W części pierwszej omówiono rozwój eklezjologii komunii w Kościele katolickim – od Lumen gentium po Communionis notio i Ut unum sint – z uwzględnieniem teologii eucharystycznej H. de Lubaca, J. Ratzingera i P. McPartlana. Część druga prezentuje prawosławną teologię sobornost’ i eklezjologię eucharystyczną w ujęciu N. Afanasjewa, J. D. Zizioulasa i D. Stăniloae, z odniesieniem do dokumentów Komisji Mieszanej z Ravenny (2007) i Chieti (2016). Analiza porównawcza pozwala wskazać wspólną płaszczyznę teologiczną: rozumienie Kościoła jako „ikony Trójcy”, w której jedność i różnorodność współistnieją w Duchu Świętym. W części aplikacyjnej autor formułuje wnioski katechetyczne: katecheza, osadzona w eklezjologii komunii, powinna mieć charakter mistagogiczny, ekumeniczny i wspólnotowy, prowadząc do doświadczenia Kościoła jako „ikony jedności”. Artykuł wskazuje, że teologia komunii, przeżywana w dialogu Wschodu i Zachodu, stanowi klucz hermeneutyczny dla współczesnej katechezy eklezjalnej.

Bibliografia

  1. A. Dokumenty Soboru Watykańskiego II i Magisterium [Google Scholar]
  2. Jan Paweł II, Ut unum sint. Encyklika o działalności ekumenicznej (25 V 1995). Watykan: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  3. Katechizm Kościoła Katolickiego, nn. 813–822 (o jedności Kościoła i ekumenizmie). Watykan: Libreria Editrice Vaticana 1992. [Google Scholar]
  4. Kongregacja Nauki Wiary, List do biskupów Kościoła katolickiego o niektórych aspektach Kościoła pojętego jako komunia (Communionis notio, 28 V 1992). Watykan: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  5. Sobór Watykański II, Lumen gentium. Konstytucja dogmatyczna o Kościele (21 XI 1964). Watykan: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  6. SobórWatykański II, Unitatis redintegratio. Dekret o ekumenizmie (21 XI 1964). Watykan: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  7. B. Dokumenty dialogu katolicko-prawosławnego (Komisja Mieszana) [Google Scholar]
  8. Balamand (1993), Uniatism, Method of Union of the Past, and the Present Search for Full Communion. Joint International Commission for Theological Dialogue. Dostęp: christianunity.va. [Google Scholar]
  9. Chieti (2016), Synodality and Primacy during the First Millennium: Towards a Common Understanding in Service to the Unity of the Church. Joint International Commission for Theological Dialogue. Dostęp: christianunity.va. [Google Scholar]
  10. Dyrektorium w sprawierealizacjizasadi norm dotyczącychekumenizmu (Pontifical Council for Promoting Christian Unity, 1993). Dostęp: christianunity.va. [Google Scholar]
  11. Ravenna (2007), Ecclesiological and Canonical Consequences of the Sacramental Nature of the Church. Ponta delgada: Joint International Commission for Theological Dialogue between the Roman Catholic Church and the Orthodox Church. Dostęp: christianunity.va. [Google Scholar]
  12. C. Dokumenty katechetyczne (zastosowanie w formacji) [Google Scholar]
  13. Dykasteria ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji, Dyrektorium o katechizacji (2020). Waszyngton, D.C.: United States Conference of Catholic Bishops (USCCB). [Google Scholar]
  14. Kongregacja ds. Duchowieństwa, Dyrektorium ogólne o katechizacji (1997). Watykan: Libreria Editrice Vaticana. [Google Scholar]
  15. D. Monografie i studia – kluczowe ujęcia eklezjologii komunii [Google Scholar]
  16. Afanasiev N., The Church of the Holy Spirit, Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press 2007. [Google Scholar]
  17. Congar Y., True and False Reform in the Church, Collegeville, MN: Liturgical Press 2011. [Google Scholar]
  18. De Lubac H., The Splendor of the Church, San Francisco: Ignatius Press 1999. [Google Scholar]
  19. Kasper W., That They May All Be One: The Call to Unity Today, London–New York: Burns &Oates/Continuum 2004. [Google Scholar]
  20. McPartlan P., The Eucharist Makes the Church: Henri de Lubac and John Zizioulas in Dialogue, Edinburgh: T&T Clark 1993. [Google Scholar]
  21. Meyendorff J., Catholicity and the Church, Crestwood, NY: St Vladimir’s Seminary Press 1983. [Google Scholar]
  22. Ratzinger J. (Benedykt XVI), Called to Communion: Understanding the Church Today, San Francisco: Ignatius Press 1996. [Google Scholar]
  23. Stăniloae D., The Experience of God, Vol. 4: The Church—Communion in the Holy Spirit; Vol. 5: The Sanctifying Mysteries, Brookline, MA: Holy Cross Orthodox Press 2012. [Google Scholar]
  24. Zizioulas J. D., Being as Communion: Studies in Personhood and the Church,Crestwood, NY: St Vladimir’s Seminary Press 1985. [Google Scholar]
  25. E. Opracowania pomocnicze (dialog, synodalność, prymat) [Google Scholar]
  26. Argárate P., Primacy and Synodality in the First Millennium, „Studia Oecumenica” 18(2021), s. 45–62. [Google Scholar]
  27. Koch K. (Card.), The Church as Communion in the Theological Vision of Joseph Ratzinger, referat, w: Pontifical Council for Promoting Christian Unity (PCPCU), Rzym 2022. Dostęp: christianunity.va. [Google Scholar]
  28. Metropolita Kallistos (Ware), Synodality and Primacy in the Orthodox Church, „International Journal of Orthodox Theology” 10/1(2019), s. 7–23. [Google Scholar]
  29. F. Inne [Google Scholar]
  30. Bazyli Wielki [Google Scholar]
  31. Basilii Caesareae, Contra Eunomium, w: Patrologia Graeca, t. 29, ed. J.-P. Migne, Paris: Migne 1857. [Google Scholar]
  32. Basile de Césarée, Contre Eunome, éd. B. Sesboüé, Sources Chrétiennes 299; 305, Paris: Cerf 1982–1983. [Google Scholar]
  33. Basile de Césarée, Lettres, éd. Y. Courtonne, Sources Chrétiennes 17bis; 31, Paris: Cerf 1961–1966. [Google Scholar]
  34. Basilii Magni, Epistulae, w: Patrologia Graeca, t. 32, ed. J.-P. Migne, Paris: Migne 1857. [Google Scholar]
  35. Grzegorz z Nazjanzu [Google Scholar]
  36. Grégoire de Nazianze, Discours théologiques, éd. P. Gallay, Sources Chrétiennes 250; 318, Paris: Cerf 1978–1985. [Google Scholar]
  37. Gregorii Nazianzeni, Orationes, w: Patrologia Graeca, t. 36, ed. J.-P. Migne, Paris: Migne 1858. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

<< < 1 2 3 4 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.