Zu Konfessionsfragen in den ausgewählten deutschen Dorfwillküren in Polen / O kwestiach wyznaniowych w wybranych niemieckich wilkierzach wiejskich w Polsce



Abstrakt

Głównym tematem poruszanym w poniższej pracy artykułu są kwestie wyznaniowe w wybranych niemieckich wilkierzach wiejskich, które powstały w XVII w. i XVIII w. na obszarze północnej Polski objętej niegdyś procesem niemieckiego osadnictwa na Wschodzie zapoczątkowanym jeszcze za czasów panowania Karola Wielkiego i Ottona I. Interesującym pozostaje również fakt, iż w rzeczonej kolonizacji wschodniej – oprócz Niemców – uczestniczyli także przedstawiciele innych narodowości, np. Holendrzy, czego efektem jest powstawanie tzw. wsi olęderskich różniących się organizacją od wsi zakładanych przez osadników niemieckich. Myślą przewodnią publikacji jest jednak obecność tematów korespondujących z Bogiem i Kościołem w dokumentach regulujących organizację życia we wsi. Wskazane zostały również atrybuty Boga oraz obszary Jego działania, jak również świętych kościoła katolickiego, w konkretnych passusach wilkierzy poruszających konkretne zagadnienia z życia społeczności wiejskiej


Słowa kluczowe

wilkierz; niemieckie osadnictwo na wschodzie; Bóg

Źródła [Google Scholar]
Kutrzeba, Stanisław; Mańkowski, Alfons, Archiwum Komisji Prawniczej, Tom XI. Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1938. [Google Scholar]
Targowski, Michał (Hrsg.), Wilkierz Wielkiej Nieszawki z 1771 roku. In: Rocznik Toruński 39, S. 147-160, Toruń 2012. [Google Scholar]
http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Rocznik_Torunski/Rocznik_Torunski-r2012-t39/Rocznik_Torunski-r2012-t39-s147-160/Rocznik_Torunski-r2012-t39-s147-160.pdf (Zugang am: 28.01.2018). [Google Scholar]
Targowski, Michał, Wilkierz wsi Kosowo i Chrystkowo z pierwszej połowy XVIII wieku. Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, S. 7-16, Gruczno 2013. [Google Scholar]

 [Google Scholar]
Bibliografia [Google Scholar]
Baranowski, Ignacy Tadeusz, Wsie holenderskie na ziemiach polskich. In: Przegląd historyczny 19/1, 1915, S. 64-82, [Google Scholar]
http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Przeglad_Historyczny/Przeglad_Historyczny-r1915-t19-n1/Przeglad_Historyczny-r1915-t19-n1-s64-82/Przeglad_Historyczny-r1915-t19-n1-s64-82.pdf (Zugang am: 2.11.2017). [Google Scholar]
Boockmann, Hartmut, Der Deutsche Orden. Zwölf Kapitel aus seiner Geschichte, Beck, München 1981. [Google Scholar]
Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft (1999): https://www.admin.ch/opc/de/classified-compilation/19995395/index.html#ani1 (Zugang am: 17.01.2018). [Google Scholar]
Chodyła, Zbigniew, Zarys najstarszych dziejów osad olęderskich w Puszczy Pyzdrskiej 1746-1793, Lokalna Organizacja Turystyczna „Puszcza Pyzdrska”, Pyzdry 2015. [Google Scholar]
Eggers, Hans, Deutsche Sprachgeschichte III. Das Frühneuhochdeutsche, Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek bei Hamburg 1969. [Google Scholar]
Eliade, Mircea, Sacrum a profanum, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2008. [Google Scholar]
Grabarek, Józef, Die Ostkolonisation im westslawischen und baltischen Sprachraum bis 1350. In: Bartoszewicz, Iwona / Hałub, Marek / Jurasz, Alina (Hrsg.): Werte und Wertungen. Sprach-, Literatur- und kulturwissenschaftliche Skizzen und Stellungnahmen. Festschrift für Eugeniusz Tomiczek zum 60. Geburtstag. ATUT, S. 504-512, Wrocław 2004. [Google Scholar]
Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Präambel (1949): https://www.gesetze-im-internet.de/gg/pr_ambel.html (Zugang am: 17.01.2018). [Google Scholar]
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (1997): http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm (Zugang am: 17.01.2018). [Google Scholar]
Krasuski, Jerzy, Historia Niemiec. Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 2008. [Google Scholar]
Łaziński, Marek (Hrsg.), Słownik niemieckich zapożyczeń w polszczyźnie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008. [Google Scholar]
Schweizerlandeshymne (1841): https://www.admin.ch/gov/de/start/bundesrat/geschichte-des-bundesrats/schweizer-landeshymne.html (Zugang am: 17.01.2018). [Google Scholar]
Olbrich, Heinrich, Otto, von, Die Tragödie des Deutschtums in Polen, ttps://www.kreis-ahrweiler.de/kvar/VT/hjb1963/hjb1963.22.htm (Zugang am: 17.01.2018). [Google Scholar]
Schäfer, Joachim, Bartholomäus, in: Ökumenisches Heiligenlexikon, https://www.heiligenlexikon.de/BiographienB/Bartholomaeus.htm (17.03.2018). [Google Scholar]
Schäfer, Joachim, Johannes, in: Ökumenisches Heiligenlexikon, https://www.heiligenlexikon.de/BiographienJ/Johannes.htm (17.03.2018). [Google Scholar]
Schäfer, Joachim, Johannes der Täufer, in: Ökumenisches Heiligenlexikon, https://www.heiligenlexikon.de/BiographienJ/Johannes_der_Taeufer.htm (17.03.2018). [Google Scholar]
Schäfer, Joachim, Martin von Tours, in: Ökumenisches Heiligenlexikon, https://www.heiligenlexikon.de/BiographienM/Martin_von_Tours.htm (17.03.2018). [Google Scholar]
Schäfer, Joachim, Philippus der Apostel, in: Ökumenisches Heiligenlexikon, https://www.heiligenlexikon.de/BiographienP/Philippus_Apostel.htm (17.03.2018). [Google Scholar]
Szawiel, Tadeusz, Religijność ludowa: perspektywy spojrzenia, III. 2008, Nr. 634: http://www.miesiecznik.znak.com.pl/6342008tadeusz-szawielreligijnosc-ludowa-perspektywy-spojrzenia/ Zugang am: 18.03.2018). [Google Scholar]
Szymańska, Aleksandra, Religijność ludowa i kult świętych, http://rme.cbr.net.pl/index.php/archiwum-rme/534-stycze-luty-nr-65/kultura-i-tradycje-ludowe13/710-religijno-ludowa-i-kult-witych (Zugang am: 19.03.2018). [Google Scholar]
Targowski, Michał, Wstęp. In: Targowski, Michał: Wilkierz wsi Kosowo i Chrystkowo z pierwszej połowy XVIII wieku. Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, S. 7-16, Gruczno 2013. [Google Scholar]
Verfassung der Republik Polen (1997): http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/niemiecki/kon1.htm (Zugang am: 17.01.2018). [Google Scholar]
Wiślicz, Tomasz, Religijność wiejska w Rzeczpospolitej szlacheckiej. Problemy i trzy przybliżenia. In: Barok XI/2 (22) 2004, S. 97-118. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2019-01-03


Dział
Historia

Udostępnij

Owsiński, P. (2019). Zu Konfessionsfragen in den ausgewählten deutschen Dorfwillküren in Polen / O kwestiach wyznaniowych w wybranych niemieckich wilkierzach wiejskich w Polsce. Kieleckie Studia Teologiczne, (17), 181-197. Pobrano z https://ojs.academicon.pl/kst/article/view/1714

Piotr Aleksander Owsiński  piotr.owsinski@uj.edu.pl
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Germańskiej  Polska
https://orcid.org/0000-0001-7862-3345

dr Piotr A. Owsiński – ur. w 1984 r. w Chmielniku. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Uzyskał doktorat z zakresu językoznawstwa germańskiego na Wydziale Filologicznym UJ na podstawie dysertacji doktorskiej pt. Eine ostdeutsche Apostelgeschichte aus dem 14. Jh. Versuch einer Sprachanalyse der deutschen Übersetzung. Od 2009 r. pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Filologii Germańskiej UJ; główne obszary zainteresowań naukowych: historia języka niemieckiego, gramatyka historyczna języka niemieckiego, grafematyka tekstów średnio-wysoko-niemieckich i wczesno-nowo-wysoko-niemieckich, tłumaczenie, onomastyka, językowy obraz świata; monografia: Graphematische Untersuchungen zur ostdeutschen Apostelgeschichte aus dem 14. Jahrhundert, Frankfurt a.M. 2017, współredakcja: Auf den Spuren der Deutschen in Mittel- und Osteuropa. Sławomira Kaleta-Wojtasik in memoriam. Frankfurt a.M. 2017; autor artykułów z zakresu historii języka niemieckiego i grafematyki, jak również kulturoznawstwa publikowanych w „KST” w Kielcach, „Studiach Warmińskich” w Olsztynie, „Germanica Wratislaviensia” we Wrocławiu oraz innych tomach wydanych w Warszawie, Rzeszowie, Frankfurcie nad Menem i Hamburgu.





1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma Kieleckie Studia Teologiczne. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL.