Inskrypcje łacińskie i herby możnowładców w kościele św. Wita w Tuliszkowie


Abstrakt

W Tuliszkowie – w kościele pw. św. Wita męczennika – znajdują się inskrypcje w języku łacińskim, a także herby możnowładców związanych z Tuliszkowem. Do tej pory nie dokonano analizy treści tych inskrypcji. Nie poświęcono też należytej uwagi zachowanym herbom. Celem artykułu jest opisanie istniejących obiektów, analiza treści inskrypcji i krytyczna w ich świetle ocena dotychczasowych publikacji związanych z kościołem w Tuliszkowie. Za metodę badawcza obrano wizję lokalną, kwerendę w archiwach państwowych i kościelnych oraz przegląd literatury przedmiotu. Analiza pokazała, że Mikołaj z Kalinowej Zaremba, syn kasztelana kaliskiego,
był mężem Anny z Sieprskich. Ich córka – Katarzyna – wyszła za mąż za Jana Krotoskiego – dyplomatę Stefana Batorego. Po śmierci mężów Anna i Katarzyna w 1597 roku ufundowały zmarłym epitafium znajdujące się w kościele w Tuliszkowie. W kościele tym znajduje się też chrzcielnica z 1890 r. fundacji Zofii – Jadwigi z Zamoyskich, żony Ludwika Wodzickiego. Chrzcielnicę i wieżę kościoła zdobią herby Zamoyskich i Wodzickich. W niniejszym tekście po raz pierwszy wykazano również, że Jan Krotoski był żonaty z Katarzyną Zarembianką.


Słowa kluczowe

epitafium; Krotoski; Sierpc; Tuliszków; Wodzicka; Zamoyska; Zaremba

Bryliński W., Parafia św. Wita w Tuliszkowie. Dzieje i współczesność, Włocławek 2015. [Google Scholar]
Celibat [w:] Encyklopedia Kościelna… wydana przez M. Nowodworskiego, t. III, Warszawa 1874, s. 160-179. [Google Scholar]
Gajl T., Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Gdańsk 2003. [Google Scholar]
Górzyński M., Zabytki miasta Turku i powiatu tureckiego. Architektura i sztuka sakralna, t. II, cz. 2, Turek 2014. [Google Scholar]
Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. V Województwo Poznańskie, red. T. Ruszczyńska, A. Sławska, z. 26, Powiat turecki, opr. M. Kwiczała, Warszawa 1959. [Google Scholar]
Kłoczowski J., Dzieje chrześcijaństwa polskiego, Warszawa 2007. [Google Scholar]
Kmiecik R., Kalendarz kościelny dla parafii Tuliszków na rok 1935, Tuliszków 1934. [Google Scholar]
Łaski J., Liber beneficiorum archidioecesis gnesnensis, t. I, Gniezno 1880. [Google Scholar]
Łempicki J., Herbarz mazowiecki, t. 4 Herbarz szlachty powiatu sierpeckiego, Sierpc 2008. [Google Scholar]
Łojko J., Stępień J., Dzieje Tuliszkowa, Poznań–Konin 1995. [Google Scholar]
Okolski S., Orbis Poloni Tomus III, in qvo Antiqua Sarmatarum Gentilitia…, t. III, Kraków 1645. [Google Scholar]
Olejnik K., Stefan Batory, Warszawa 2013. [Google Scholar]
Radoński K. M., Rocznik Diecezji Włocławskiej 1934, Włocławek 1934. [Google Scholar]
Urzędnicy kujawscy i dobrzyńscy XII–XV wieku. Spisy, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 2014. [Google Scholar]
Urzędnicy łęczyccy, sieradzcy i wieluńscy XIII–XV wieku. Spisy, red. A. Gąsiorowski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1985. [Google Scholar]
Źródła dziejowe, t. XII. Polska XVI wieku pod względem geograficznostatystycznym, red. A. Pawiński, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883. [Google Scholar]
Żelewski R., Krotoski (Krotowski) Jan, Polski słownik biograficzny, t. 15, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 345–346. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2020-12-30


Udostępnij

Cichy, B. (2020). Inskrypcje łacińskie i herby możnowładców w kościele św. Wita w Tuliszkowie. Nasza Przeszłość, 134, 95-115. https://doi.org/10.52204/np.2020.134.95-115

Bogdan Cichy  bcichy1@wp.pl