Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 28 (2021)

Artykuły

Reakcje społeczności szkolnej na wydarzenia związane z procesem biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka

Przesłane: 12 stycznia 2022
Opublikowane: 31.12.2021

Abstrakt

W styczniu 1951 roku aresztowano biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka. Po ponad dwóch latach maltretowania fizycznego i psychicznego, podczas procesu jesienią 1953 roku duchowny przyznał się do zarzucanych mu czynów. Proces został przez władze wykorzystany propagandowo. Była to oczywiście jedna z odsłon walki komunistycznych władz z cieszącym się szacunkiem i uznaniem w polskim społeczeństwie Kościołem katolickim. Znalazła ona odbicie również w szkołach, o które zabiegano w sposób szczególny. Dotarły do nich specjalnie propagandowo przygotowane materiały, które miały być przekazane nauczycielom m.in. na konferencjach, rodzicom - głównie w trakcie zebrań wyborczych do komitetów rodzicielskich i uczniom przede wszystkim w procesie dydaktycznym. W tym ostatnim przypadku wymagano od nauczycieli dużej kreatywności i tu z pewnością dużo zależało od zaangażowania pedagogów. Można przyjąć, iż cała akcja nie przyniosła natychmiastowego, spektakularnego skutku, ale z pewnością była istotną częścią propagandowego ataku mającego ukształtować społeczeństwo zgodnie z myślą władz.

Bibliografia

  1. Źródła archiwalne
  2. Archiwum Akt Nowych, Ministerstwo Oświaty, sygnatury: 39,40, 43, 6, 52, 189, 1286, 1291, 1302.
  3. Opracowania
  4. Bober S., Walka o duszę dzieci i młodzieży w pierwszym dwudziestoleciu Polski Ludowej, Lublin 2011.
  5. Dudek A., Gryz R., Komuniści i Kościół w Polsce (1945-1989), Kraków 2006.
  6. Gryz R., Państwo a Kościół w Polsce 1945-1956. Na przykładzie województwa kieleckiego, Kraków 1999.
  7. Hoszowska M., Praktyka nauczania historii w Polsce 1944-1956, Rzeszów 2002.
  8. Sowa A. L., Od Drugiej do Trzeciej Rzeczypospolitej (1945-2001), w: Wielka Historia Polski, t. 5, red. S. Grodziski, J. Wyrozumski, M. Zgórniak, Kraków 2003.
  9. Stępień J., Proces biskupa Czesława Kaczmarka, „Kielecki Przegląd Diecezjalny”, 1988 (numer specjalny).
  10. Śledzianowski J., Ksiądz Czesław Kaczmarek, biskup kielecki 1895-1963, Kielce 1991.
  11. Watykan a Polska. (Broszura masowa), Warszawa 1952.
  12. Wilk S., Episkopat polski wobec władz okupacyjnych w latach 1939-1945, „Saeculum Christianum”, 1995, nr 2.
  13. Wołoszyn J. W., Szkoła jako instrument politycznej legitymizacji władzy partii komunistycznej w Polsce (1944-1989), Lublin 2015.
  14. Prasa
  15. „Głos Nauczycielski”, 1953, nr: 39, 40.