Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 48 (2021)

Rozprawy i artykuły – Studia historyczne

Ingerencje władzy komunistycznej w politykę personalną diecezji częstochowskiej w latach 1945-1989

DOI: https://doi.org/10.53120/czst.2021.179-212  [Google Scholar]
Przesłane: 26 czerwca 2021
Opublikowane: 24.11.2021

Abstrakt

Artykuł przedstawia jedną z metod jaką stosowały władze komunistyczne w walce z Kościołem katolickim, polegającą na ingerowaniu w politykę personalną, w celu jej sparaliżowania. Ingerencje dotyczyły obsadzania stanowisk kościelnych: proboszczowskich, dziekańskich , kurialnych. Stanowiły wygodne narzędzie represjonowania kapłanów „wrogo” ustosunkowanych do władz PRL, jak również bronienia tych, którzy należeli do ruchu księży „patriotów”.

Bibliografia

  1. Katalog kościołów i duchowieństwa diecezji częstochowskiej 1978, red. J. Związek, Częstochowa 1978, s. 480. Katalog kościołów i duchowieństwa diecezji częstochowskiej 1978, red. J. Związek, Częstochowa 1978, s. 480. [Google Scholar]
  2. Atlas Polskiego Podziemia Niepodległościowego 1944-1956, red. R. Wnuk, Warszawa – Lublin 2007. Atlas Polskiego Podziemia Niepodległościowego 1944-1956, red. R. Wnuk, Warszawa – Lublin 2007. [Google Scholar]
  3. Becmer K., Matka Boża Płacząca w Syrakuzach, [w:] http//www. Niedziela.pl/artykul/43639/Nd/Matka-Boza-Placzaca-w-Syrakuzach [04.09.2017]. Becmer K., Matka Boża Płacząca w Syrakuzach, [w:] http//www. Niedziela.pl/artykul/43639/Nd/Matka-Boza-Placzaca-w-Syrakuzach [04.09.2017]. [Google Scholar]
  4. Czaczkowska E., Kardynał Wyszyński. Biografia, Kraków 2013. Czaczkowska E., Kardynał Wyszyński. Biografia, Kraków 2013. [Google Scholar]
  5. Duch W., Jak Katowice Stalinogrodem się stały, [w:] http//historia.org.pl/2013/12/10/jak-Katowice – Stalinogrodem – się – stały. [4.01.2018]. Duch W., Jak Katowice Stalinogrodem się stały, [w:] http//historia.org.pl/2013/12/10/jak-Katowice – Stalinogrodem – się – stały. [4.01.2018]. [Google Scholar]
  6. Dudek A., Gryz R., Komuniści i Kościół w Polsce (1945-1989), Kraków 2006. Dudek A., Gryz R., Komuniści i Kościół w Polsce (1945-1989), Kraków 2006. [Google Scholar]
  7. Dziurok A., Kruchtoizacja. Polityka władz partyjno-państwowych wobec Kościoła katolickiego w latach 1945-1956 w województwie śląskim/katowickim, Katowice 2012. Dziurok A., Kruchtoizacja. Polityka władz partyjno-państwowych wobec Kościoła katolickiego w latach 1945-1956 w województwie śląskim/katowickim, Katowice 2012. [Google Scholar]
  8. Gryz R., Państwo a Kościół w Polsce 1945-1956. Na przykładzie województwa kieleckiego, Kraków 1999. Gryz R., Państwo a Kościół w Polsce 1945-1956. Na przykładzie województwa kieleckiego, Kraków 1999. [Google Scholar]
  9. Jelonek M., Mihi vivere Christus. Życie i działalność biskupa pomocniczego diecezji częstochowskiej Stanisława Czajki (1897-1965), Częstochowa 2017. Jelonek M., Mihi vivere Christus. Życie i działalność biskupa pomocniczego diecezji częstochowskiej Stanisława Czajki (1897-1965), Częstochowa 2017. [Google Scholar]
  10. Kapuściński J., Kasprzak Władysław (1909-1969), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. 1, red. G. Mieczyński, Radomsko 2017. Kapuściński J., Kasprzak Władysław (1909-1969), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. 1, red. G. Mieczyński, Radomsko 2017. [Google Scholar]
  11. Kapuściński J., Maciąg Władysław (1916-2003), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. 1, s. 115-116. Kapuściński J., Maciąg Władysław (1916-2003), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. 1, s. 115-116. [Google Scholar]
  12. Kapuściński J., Rektorzy Częstochowskiego Seminarium Duchownego w latach 1926-2011, „Veritati et Caritati” 2 (2014), s. 375-409. Kapuściński J., Rektorzy Częstochowskiego Seminarium Duchownego w latach 1926-2011, „Veritati et Caritati” 2 (2014), s. 375-409. [Google Scholar]
  13. Katalog kościołów i duchowieństwa diecezji częstochowskiej 1978, red. J. Związek, Częstochowa 1978, s. 480. Katalog kościołów i duchowieństwa diecezji częstochowskiej 1978, red. J. Związek, Częstochowa 1978, s. 480. [Google Scholar]
  14. Kopera Ł.S., Musialik Zdzisław Marian (1923-1997), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. 1, red. G. Mieczyński, Radomsko 2017. Kopera Ł.S., Musialik Zdzisław Marian (1923-1997), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. 1, red. G. Mieczyński, Radomsko 2017. [Google Scholar]
  15. Kostrzewski P., Charakterystyka działalności duszpasterskiej i społeczno-politycznej niektórych biskupów częstochowskich w świetle akt Urzędu do spraw Wyznań (1950-1989), „Veritati et Caritati” 9 (2017), s. 303-335. Kostrzewski P., Charakterystyka działalności duszpasterskiej i społeczno-politycznej niektórych biskupów częstochowskich w świetle akt Urzędu do spraw Wyznań (1950-1989), „Veritati et Caritati” 9 (2017), s. 303-335. [Google Scholar]
  16. Kostrzewski P., Ks. Edward Stasiewicz (1914-2004) duszpasterz i działacz społeczny, Częstochowa 2013. Kostrzewski P., Ks. Edward Stasiewicz (1914-2004) duszpasterz i działacz społeczny, Częstochowa 2013. [Google Scholar]
  17. Kostrzewski P., Polityka władz komunistycznych wobec Kościoła Częstochowskiego w latach 1984-1989, „Veritati et Caritati” 10 (2018), s. 243-274. Kostrzewski P., Polityka władz komunistycznych wobec Kościoła Częstochowskiego w latach 1984-1989, „Veritati et Caritati” 10 (2018), s. 243-274. [Google Scholar]
  18. Kostrzewski P., Represje władzy komunistycznej wobec ks. Edwarda Stasiewicza w latach 1945-1989, [w:] Człowiek w okowach systemu. Postawy, kariery i ułomności ludzkie w chwilach próby, red. R. Majzner, Radomsko 2012. Kostrzewski P., Represje władzy komunistycznej wobec ks. Edwarda Stasiewicza w latach 1945-1989, [w:] Człowiek w okowach systemu. Postawy, kariery i ułomności ludzkie w chwilach próby, red. R. Majzner, Radomsko 2012. [Google Scholar]
  19. Kostrzewski P., Represje władzy komunistycznej wobec ks. Edwarda Stasiewicza w latach 1945-1989, [w:] Człowiek w okowach systemu. Postawy, kariery i ułomności ludzkie w chwilach próby, red. R. Majzner, Radomsko 2012, s. 125-138. Kostrzewski P., Represje władzy komunistycznej wobec ks. Edwarda Stasiewicza w latach 1945-1989, [w:] Człowiek w okowach systemu. Postawy, kariery i ułomności ludzkie w chwilach próby, red. R. Majzner, Radomsko 2012, s. 125-138. [Google Scholar]
  20. Kostrzewski P., Śp. ks. Kan. Michał Sudoł (1927-2020), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2020) nr 2, s. 219-220. Kostrzewski P., Śp. ks. Kan. Michał Sudoł (1927-2020), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2020) nr 2, s. 219-220. [Google Scholar]
  21. Ladra K., Protestujemy, „Głos Nauczycielski” z 3 X 1957 r. Ladra K., Protestujemy, „Głos Nauczycielski” z 3 X 1957 r. [Google Scholar]
  22. Liber mortuorum. Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek, [w:] https://libermortuorum.pl/zmarli_index.php?biograf=198 [24.05.2021]. Liber mortuorum. Księga zmarłych polskich pallotynów i pallotynek, [w:] <a href="https://libermortuorum.pl/zmarli_index.php?biograf=198">https://libermortuorum.pl/zmarli_index.php?biograf=198</a> [24.05.2021]. [Google Scholar]
  23. Łatka R., Marecki J., Kościół katolicki w Polsce rządzonej przez komunistów, Warszawa 2017. Łatka R., Marecki J., Kościół katolicki w Polsce rządzonej przez komunistów, Warszawa 2017. [Google Scholar]
  24. Malarski T., Franusiak K., Mandrysz I., Dzieje parafii św. Józefa Częstochowa – Raków, Częstochowa [brw]. Malarski T., Franusiak K., Mandrysz I., Dzieje parafii św. Józefa Częstochowa – Raków, Częstochowa [brw]. [Google Scholar]
  25. Marek Ł, „Kler to nasz wróg”. Polityka władz państwowych wobec Kościoła katolickiego na terenie województwa katowickiego w latach 1956-1970, Katowice 2009. Marek Ł, „Kler to nasz wróg”. Polityka władz państwowych wobec Kościoła katolickiego na terenie województwa katowickiego w latach 1956-1970, Katowice 2009. [Google Scholar]
  26. Mikołajczyk M., Ks. Błażej Kawalec (1 II 1909 – 14 II 1994), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (1994) nr 3, s. 37-39. Mikołajczyk M., Ks. Błażej Kawalec (1 II 1909 – 14 II 1994), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (1994) nr 3, s. 37-39. [Google Scholar]
  27. Mikołajczyk M., Ks. Feliks Litewka (16 listopada 1909 – 12 kwietnia 2001), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2001) nr 5-6, s. 46-47. Mikołajczyk M., Ks. Feliks Litewka (16 listopada 1909 – 12 kwietnia 2001), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2001) nr 5-6, s. 46-47. [Google Scholar]
  28. Mikołajczyk M., Ks. Jan Woźny (1916-2000), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 74 (2000) nr 11-12, s. 72-74. Mikołajczyk M., Ks. Jan Woźny (1916-2000), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 74 (2000) nr 11-12, s. 72-74. [Google Scholar]
  29. Mikołajczyk M., Ks. Zenon Raczyński, „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 70 (1996) nr 5-6, s. 50-57. Mikołajczyk M., Ks. Zenon Raczyński, „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 70 (1996) nr 5-6, s. 50-57. [Google Scholar]
  30. Mikołajczyk M., Problemy religijno-moralno-społeczne diecezji częstochowskiej w latach 1945-1989 wynikające z ówczesnej sytuacji politycznej, Częstochowa 2002; Mikołajczyk M., Problemy religijno-moralno-społeczne diecezji częstochowskiej w latach 1945-1989 wynikające z ówczesnej sytuacji politycznej, Częstochowa 2002; [Google Scholar]
  31. Mikołajczyk M., Władza ludowa a diecezja częstochowska, Częstochowa 2000; Mikołajczyk M., Władza ludowa a diecezja częstochowska, Częstochowa 2000; [Google Scholar]
  32. Nowak S., Iuxta Crucem Tecum stare. Kościół Częstochowski na przełomie drugiego i trzeciego tysiąclecia (1984-2011), Częstochowa 2018 Nowak S., Iuxta Crucem Tecum stare. Kościół Częstochowski na przełomie drugiego i trzeciego tysiąclecia (1984-2011), Częstochowa 2018 [Google Scholar]
  33. Pikuła N., Pozaszkolne nauczanie religii dzieci i młodzieży w diecezji częstochowskiej (1961-1990), Kraków 2009. Pikuła N., Pozaszkolne nauczanie religii dzieci i młodzieży w diecezji częstochowskiej (1961-1990), Kraków 2009. [Google Scholar]
  34. Raina P., Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945-1989, t. 1: 1945-1959, Poznań 1994. Raina P., Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945-1989, t. 1: 1945-1959, Poznań 1994. [Google Scholar]
  35. Relacje kościelno-państwowe na przykładzie diecezji częstochowskiej. Dokumenty (1945-1953). Wstęp, redakcja i opracowanie ks. W.P. Wlaźlak, t. 1, Rzeszów 2019. Relacje kościelno-państwowe na przykładzie diecezji częstochowskiej. Dokumenty (1945-1953). Wstęp, redakcja i opracowanie ks. W.P. Wlaźlak, t. 1, Rzeszów 2019. [Google Scholar]
  36. Stępień M., Działania podejmowane przez władze diecezjalne w związku z dekretem Rady Państwa PRL z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk kościelnych, na przykładzie wybranych diecezji, „Prawo Kanoniczne” 59 (2016) nr 2. Stępień M., Działania podejmowane przez władze diecezjalne w związku z dekretem Rady Państwa PRL z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk kościelnych, na przykładzie wybranych diecezji, „Prawo Kanoniczne” 59 (2016) nr 2. [Google Scholar]
  37. Wlaźlak W., Dzieje diecezji częstochowskiej w okresie działalności biskupa Zdzisława Golińskiego (1951-1963), Kraków 2000. Wlaźlak W., Dzieje diecezji częstochowskiej w okresie działalności biskupa Zdzisława Golińskiego (1951-1963), Kraków 2000. [Google Scholar]
  38. Wlaźlak W., Ks. Antoni Godziszewski (8 I 1889 – 1 XI 1954), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 80 (2006) nr 1-2, s. 131-132. Wlaźlak W., Ks. Antoni Godziszewski (8 I 1889 – 1 XI 1954), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 80 (2006) nr 1-2, s. 131-132. [Google Scholar]
  39. Wlaźlak W., Ks. Józef Szewczyk (9.03.1895-11.05.1960), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2005) nr 9-11, s. 103-104. Wlaźlak W., Ks. Józef Szewczyk (9.03.1895-11.05.1960), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2005) nr 9-11, s. 103-104. [Google Scholar]
  40. Wolnicki P., Ks. Eugeniusz Leopold Stefaniak (1925-2010), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 84 (2010) nr 1-3, s. 126-128. Wolnicki P., Ks. Eugeniusz Leopold Stefaniak (1925-2010), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 84 (2010) nr 1-3, s. 126-128. [Google Scholar]
  41. Zabraniak S., Ks. Edward Stasiewicz (23.01.1914 – 18.08.2004), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2004) nr 8-9, s. 75-77. Zabraniak S., Ks. Edward Stasiewicz (23.01.1914 – 18.08.2004), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” (2004) nr 8-9, s. 75-77. [Google Scholar]
  42. Zieliński Z., Kościół w Polsce 1944-2002, Radom 2003. Zieliński Z., Kościół w Polsce 1944-2002, Radom 2003. [Google Scholar]
  43. Związek J., Ks. Artur Mieczysław Pietrusiński (1908-1996), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 70 (1996) nr 5-6. Związek J., Ks. Artur Mieczysław Pietrusiński (1908-1996), „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 70 (1996) nr 5-6. [Google Scholar]
  44. Związek J., Ks. dr Walenty Patykiewicz (1903-1980), „Częstochowskie Wiadomości Diecezjalne” 55 (1981) nr 6, s. 140-148. Związek J., Ks. dr Walenty Patykiewicz (1903-1980), „Częstochowskie Wiadomości Diecezjalne” 55 (1981) nr 6, s. 140-148. [Google Scholar]
  45. Związek J., Ks. Jatowtt Alojzy (1894-1972), „Częstochowskie Wiadomości Diecezjalne” 46 (1972) nr 10-12, s. 278-273. Związek J., Ks. Jatowtt Alojzy (1894-1972), „Częstochowskie Wiadomości Diecezjalne” 46 (1972) nr 10-12, s. 278-273. [Google Scholar]
  46. Związek J., Ostatnie lata życia i działalności biskupa Teodora Kubiny, „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 75 (2001) nr 2-4, s. 51-63. Związek J., Ostatnie lata życia i działalności biskupa Teodora Kubiny, „Wiadomości Archidiecezji Częstochowskiej” 75 (2001) nr 2-4, s. 51-63. [Google Scholar]
  47. Związek J., W służbie Niepokalanemu Sercu Maryi. Życie i działalność biskupa Stanisława Czajki, „Częstochowskie Studia Teologiczne” 37 (2009), s. 205-250. Związek J., W służbie Niepokalanemu Sercu Maryi. Życie i działalność biskupa Stanisława Czajki, „Częstochowskie Studia Teologiczne” 37 (2009), s. 205-250. [Google Scholar]
  48. Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944-1989), Warszawa 2003. Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944-1989), Warszawa 2003. [Google Scholar]
  49. Żurek J., Ruch „księży patriotów” w województwie katowickim w latach 1949-1956, Warszawa-Katowice 2009. Żurek J., Ruch „księży patriotów” w województwie katowickim w latach 1949-1956, Warszawa-Katowice 2009. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.