Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Wrocławski Przegląd Teologiczny

Online First

Teologia systematyczna

Rabbi, który rozpoznał Mesjasza. Wyjątkowość Nazarejczyka w apologii Eugenia Zollego

DOI: https://doi.org/10.52097/wpt.10624  [Google Scholar]
Opublikowane: 22.09.2026

Abstrakt

Pytania o tożsamość Jezusa stawiane były od pierwszych chwil Jego działalności. Ci, którzy uznali w Nim oczekiwanego Mesjasza i Syna Bożego, stanęli u początku religii chrześcijańskiej. Z tych, którzy wywodzili się z judaizmu biblijnego, lecz nie podzielali takich przekonań, zrodził się judaizm rabiniczny. Interesującym i wartościowym wkładem w poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o tożsamość Jezusa jest twórczość Eugenia Zollego (1881–1956), byłego rabina Rzymu, który w prowadzonych badaniach naukowych szukał tej samej odpowiedzi. Ostatecznie uznał w Nazarejczyku obiecanego Mesjasza i wcielonego Syna Bożego, a uzasadnienie własnej decyzji wiary w swoisty sposób wpisał w pozostawioną spuściznę naukową. Niniejsze opracowanie stanowi próbę rekonstrukcji apologii Zollego. Zasadniczymi źródłami, które pomogą zrealizować ten cel, są jego egzegetyczne studium pt. Nazarejczyk oraz autobiografia zatytułowana Przed świtem. Rekonstrukcję apologii Zollego rozpoczyna krótka charakterystyka jego osoby. Drugi krok to zarys sposobu, w jaki podchodził do świętych tekstów żydów i chrześcijan, oraz metody ich interpretacji. Trzecia część syntezuje jego spojrzenie na założyciela chrześcijaństwa: zostanie On ukazany jako Ten, kto wpisuje się w tradycję wiary biblijnego Izraela, a zarazem ją przekracza, stanowiąc w swej osobie i misji radykalną nowość. W tym też zawiera się apologia pójścia za Nazarejczykiem.

Bibliografia

  1. Artemiuk, Przemysław. Renesans apologii. Płocki Instytut Wydawniczy, 2016. [Google Scholar]
  2. Bernart, Enrico. “Wprowadzenie.” In Byłem rabinem Rzymu... Historia wielkiego nawrócenia, Eugenio Zolli. Translated by Władysław Węglarz, 5–14. Wydawnictwo Salwator, 2007. [Google Scholar]
  3. Cabaud, Judith. Eugenio Zolli – prorok nowego świata. Translated by Janina Dembska. Wydawnictwo Jedność, 2003. [Google Scholar]
  4. Chrostowski, Waldemar. “Rabiniczny wizerunek Jezusa i chrześcijaństwa w kontekście dialogu Kościoła z Żydami i judaizmem.” In Jezus i chrześcijanie w źródłach rabinicznych: perspektywa historyczna, społeczna, religijna i dialogowa, edited by Krzysztof Pilarczyk and Andrzej Mrozek, 341–57. Antykwa, 2012. [Google Scholar]
  5. Chrostowski, Waldemar. “Recenzja: E. Zolli, Nazarejczyk, Gliwice 2015.” Collectanea Theologica 86, no. 3 (2016): 231–38. [Google Scholar]
  6. Dohmen, Christoph, and Günter Stemberger. Hermeneutyka Biblii żydowskiej i Starego Testamentu. Translated by Michał Szczepaniak. Wydawnictwo WAM, 2008. [Google Scholar]
  7. Foa, Anna. “Israel Zoller: Il contesto socio-culturale del primo Novecento.” In Israel Eugenio Zolli: Un semitista tra religioni e storia, edited by Pier Angelo Carozzi, 15–23. Il Poligrafo, 2009. [Google Scholar]
  8. Israel Eugenio Zolli: Un semitista tra religioni e storia, edited by Pier Angelo Carozzi. Il Poligrafo, 2009. [Google Scholar]
  9. Klinkowski, Jan. “The Significance of Suffering in Biblical Anthropology – Based on Cultures of the Middle East: Res sacra miser – a Suffering Man is Sacrosanct,” Wrocławski Przegląd Teologiczny 27, no. 2 (2019): 43–72. https://doi.org/10.52097/wpt.2190. [Google Scholar]
  10. Kosior, Wojciech. “Jezus i chrześcijanie w tradycji judaistycznej w kontekście współczesnego dialogu judaistyczno-chrześcijańskiego.” In Jezus i chrześcijanie w źródłach rabinicznych: perspektywa historyczna, społeczna, religijna i dialogowa, edited by Krzysztof Pilarczyk and Andrzej Mrozek, 359–83. Antykwa, 2012. [Google Scholar]
  11. Kunnumpurathu Paul, Ignatius. “The Servant of YHWH during the Babylonian Exile: An Extension of an Existing Israelite Mission, or a New Departure?” Wrocławski Przegląd Teologiczny 32, no. 2 (2024): 5–26. https://doi.org/10.52097/wpt.5221. [Google Scholar]
  12. Latorre, Alberto. “Israel Zoller tra Wissenschaft des Judentums, modernismo e psicoanalisi.” In Israel Eugenio Zolli: Un semitista tra religioni e storia, edited by Pier Angelo Carozzi, 53–76. Il Poligrafo, 2009. [Google Scholar]
  13. Lobkowicz, Estera. “Przedmowa.” In Przed świtem. Naczelny rabin Rzymu: Dlaczego zostałem katolikiem, Eugenio Zolli. Translated by Jerzy Podgórski, 5–7. Stowarzyszenie Kulturalne Fronda, Księgarnia św. Jacka, 1999. [Google Scholar]
  14. Morselli, Marco Cassuto. I passi del Messia: Per una teologia ebraica del cristianesimo. Marietti, 2007. [Google Scholar]
  15. Nowa apologia: Czego, wobec kogo i jak bronimy?, edited by Przemysław Artemiuk. Płocki Instytut Wydawniczy, 2020. [Google Scholar]
  16. Ostański, Piotr. “Języki używane przez Jezusa na tle sytuacji językowej w rzymskiej Palestynie.” Wrocławski Przegląd Teologiczny 23, no. 2 (2015): 45–74. https://doi.org/10.52097/wpt.2347. [Google Scholar]
  17. Papieska Komisja Biblijna. Naród żydowski i jego Święte Pisma w Biblii chrześcijańskiej. Instytut Teologii Biblijnej “Verbum”, 2002. [Google Scholar]
  18. Piotrowski, Mieczysław. Od niewiary do pełni Prawdy. Wydawnictwo Agape, 2012. [Google Scholar]
  19. Regiewicz, Adam. “Czego o czytaniu literatury uczy nas rabin Rzymu?” In Żydzi wschodniej Polski. Seria 5: W kręgu judaizmu, edited by Jarosław Ławski and Iwona E. Rusek, 97–107. Wydawnictwo Prymat, 2017. [Google Scholar]
  20. Ricci, Tommaso. “«Nie nawrócony, ale pełen wiary». Życie i śmierć Głównego Rabina, który stał się katolikiem.” Translated by Marian Jachym. Communio: Międzynarodowy Przegląd Teologiczny 11, no. 5 (1991): 125–31. [Google Scholar]
  21. Rigano, Gabriele. Il caso Zolli: L’itinerario di un intellettuale in bilico tra fedi, culture e nazioni. Guerini e Associati, 2006. [Google Scholar]
  22. Rosik, Mariusz, and Icchak Rapaport. Wprowadzenie do literatury i egzegezy żydowskiej okresu biblijnego i rabinicznego. Wydawnictwo TUM, 2009. [Google Scholar]
  23. Skierkowski, Marek. “Jezus Gezy Vermesa: prezentacja i krytyka.” Collectanea Theologica 75, no. 2 (2005): 97–132. [Google Scholar]
  24. Zolli, Eugenio. Historia antysemityzmu. Translated by Barbara Bochenek. Wydawnictwo oo. Franciszkanów “Bratni Zew”, 2010. [Google Scholar]
  25. Zolli, Eugenio. Nazarejczyk. Translated by Artur J. Katolo. Fundacja Instytut Globalizacji, 2015. [Google Scholar]
  26. Zolli, Eugenio. Przed świtem. Naczelny rabin Rzymu: Dlaczego zostałem katolikiem. Translated by Jerzy Podgórski. Stowarzyszenie Kulturalne Fronda, Księgarnia św. Jacka, 1999. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora