Psałterz i modlitwa


Abstrakt

W ostatnich 25 latach zmienił się paradygmat badań nad psalmami: nastąpiło przejście od studium poszczególnych utworów, rozważanych oddzielnie, do studium Psałterza jako księgi. To nowe podejście (zwane „holistycznym” lub „kanonicznym”) nie może ograniczać się do sal uniwersyteckich, lecz powinno znaleźć swoje miejsce w praktyce modlitwy, zwłaszcza w Liturgii Godzin. Artykuł stanowi propozycję, aby modlić się psalmami zgodnie z ich kolejnością, odtwarzając w ten sposób bieg Psałterza: od lamentacji do uwielbienia, od błagania do dziękczynienia, od królowania Dawida do królowania Boga. Jest również sugestią, aby odkryć na nowo trzy cechy psalmów: poezję, modlitwę i śpiew. Śpiew, wykonywany przy pomocy głosu, wskazuje na wykorzystanie ciała podczas modlitwy – podkreśla ono nie tylko charakter ludzkiej odpowiedzi na Boże wezwanie, ale także uwypukla antropologiczny udział w wydarzeniu zbawczym. Słowo liryczne, które staje się modlitwą i śpiewem, uczestniczy w przywilejach Słowa Bożego. Na koniec poddano analizie kilka psalmów sąsiadujących: Ps 120–124, Ps 111–112 i Ps 150, który zamyka Psałterz.


Słowa kluczowe

Psałterz; Psalm 111; Psalm 112; Psalm 120; Psalm 121; Psalm 122; Psalm 123; Psalm 124; Psalm 150; Liturgia Godzin

Alonso Schökel L., Carniti C., Salmos II (Salmos 73-150). Traducción, introducciones y commentario, Estella 1993. [Google Scholar]

Alonso Schökel L., Strus A., Salmo 122: canto al nombre de Jerusalén, „Biblica” 61 (1980), s. 234–250. [Google Scholar]

Alonso Schökel L., Treinta salmos: poesía y oración, seria: Institución san Jerónimo para la investigación bíblica. Estudios del Antiguo Testamento 2, Madrid 1981. [Google Scholar]

Amzallag N., Avriel M., Psalm 122 as the Song Performed at the Ceremony of Dedication of the City Wall of Jerusalem (Nehemiah 12, 27-43), “Scandinavian Journal of the Old Testament” 30 (2016), s. 44–64. [Google Scholar]

Attard S.M., The Implications of Davidic Repentance: A Synchronic Analysis of Book 2 of the Psalter (Psalms 42–72), seria: Analecta biblica 212, Roma 2016. [Google Scholar]

Auwers J.-M., Dai salmi al Salterio, [w:] Il Salterio e il libro di Giobbe. Seminario per studiosi e docenti di Sacra Scrittura. Roma, 20-24 gennaio 2020, seria: @biblicum 6, Roma 2020, s. 1–24. [Google Scholar]

Auwers J.-M., Les voies de l’exégèse canonique du Psautier, [w:] The Biblical Canons, J.-M. Auwers, H.J. De Jonge (eds.), seria: Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensum 163, Leuven 2003, s. 5–26. [Google Scholar]

Auwers J.-M., La composition littéraire du Psautier. Un état de la question, seria: Cahiers de la Revue biblique 46, Paris 2000. [Google Scholar]

Barbiero G., Das erste Psalmenbuch als Einheit, seria: Österreichische Biblische Studien 16, Frankfurt am Main 1999. [Google Scholar]

Barbiero G., Il regno di Jhwh e del suo Messia. Salmi scelti dal primo libro del Salterio, seria: Studia biblica 7, Roma 2008. [Google Scholar]

Barbiero G., Perché, o Dio, ci hai rigenerati? Salmi scelti dal secondo e terzo libro del Salterio, seria: Analecta biblica. Studia 6, Roma 2016. [Google Scholar]

Borella P., Il breviario ambrosiano, [w:] M. Righetti, L’anno liturgico nella storia, nella Messa, nell’Ufficio, seria: Manuale di storia liturgica 2, Milano 1969, s. 838–879. [Google Scholar]

Chouraqui A., Les Psaumes. Liminaires, [w:] A. Chouraqui, Le Cantique des Cantiques suivi des Psaumes, [b.m.w.] 1970, s. 83–112. [Google Scholar]

Costacurta B., Il laccio spezzato. Studio del Sal 124, seria: Studi biblici 39, Bologna 2002. [Google Scholar]

Crow L.D., The Songs of Ascents (Psalms 120–134): Their Place in Israelite History and Religion, seria: Society of Biblical Literature Dissertation Series 148, Atlanta GA 1996. [Google Scholar]

Delitzsch F., Symbolæ ad Psalmos illustrandos isagogicæ, Lipsiæ 1846. [Google Scholar]

Gesenius’ Hebrew Grammar, E. Kautzsch (ed.), Oxford 1910. [Google Scholar]

Hossfeld F.-L., Zenger E., Psalmen 101–150, seria: Herders Theologischer Kommentar zum Alten Testament, Freiburg–Basel–Wien 2008. [Google Scholar]

I Salmi del pellegrinaggio. Shirei ha-Ma’alot (canti dei gradini), Lenzi G. (ed.), seria: Tradizione d’Israele, Roma 2000. [Google Scholar]

Kraus H.J., Psalmen. 2. Teilband. Psalmen 60–150, seria: Biblischer Kommentar Altes Testament 15/2, Neukirchen–Vluyn 2003. [Google Scholar]

Lohfink N., Psalmengebet und Psalterredaktion, „Archiv für Liturgiewissenschaft” 34 (1992), s. 1–22. [Google Scholar]

Lorenzin T., I salmi. Nuova versione, introduzione e commento, seria: I libri biblici. Primo Testamento 20, Milano 2009. [Google Scholar]

Mathys H.P., Psalm CL, „Vetus Testamentum” 50 (2000), s. 329–344. [Google Scholar]

Mello A., Il Salterio come libro di vita, [w:] Extra ironiam nulla salus. Studi in onore di Roberto Vignolo in occasione del suo LXX compleanno, M. Crimella, G.C. Pagazzi, S. Romanello (eds.), seria: Biblica 8, Milano 2016, s. 127–154. [Google Scholar]

Mello A., L’ordine dei Salmi, „Liber Annuus” 56 (2006), s. 47–70. [Google Scholar]

Mello A., L’arpa a dieci corde. Introduzione al Salterio, seria: Spiritualità biblica, Magnano BI 1998. [Google Scholar]

Mello A., Leggere e pregare i Salmi, seria: Spiritualità biblica, Magnano BI 2008. [Google Scholar]

Mikra’ot Gedolot ‘Haketer’: Psalms. Part II, M. Cohen M. (ed.), Ramat Gan 2003. [Google Scholar]

Millard M., Von der Psalmenexegese zur Psalterexegese. Anmerkungen zum Neuansatz von Frank-Lothar Hossfeld und Erich Zenger, „Biblical Interpretation” 4 (1996), s. 311–328. [Google Scholar]

Monti L., I Salmi: preghiera e vita. Commento al Salterio, seria: Spiritualità biblica, Magnano BI 2018. [Google Scholar]

Nielsen K., Poetic Analysis: Psalm 121, [w:] Method Matters: Essays on the Interpretation of the Hebrew Bible in Honor of David L. Petersen, J.M. LeMon, K.H. Richards (eds.), seria: Society of Biblical Literature: Resources for Biblical Study 56, Atlanta GA 2009, s. 293–309. [Google Scholar]

Pavan M., “He remembered that they were but flesh, a breath that passes and does not return” (Ps 78,39): The Theme of Memory and Forgetting in the Third Book of the Psalter (Pss 73-89), seria: Österreichische biblische Studien 44, Frankfurt am Main 2014. [Google Scholar]

Raffa V., La liturgia delle ore. Presentazione storica, teologica e pastorale. III edizione riveduta e ampliata, seria: Collana di teologia e spiritualità 8, Milano 1990. [Google Scholar]

Raquez O., Guida alla celebrazione dell’ufficio divino nelle Chiese di tradizione bizantina, Roma 2002. [Google Scholar]

Ravasi G., Il libro dei Salmi. Commento e attualizzazione. Volume III (101–150), seria: Lettura pastorale della Bibbia, Bologna 1985. [Google Scholar]

Scaiola D., “Una cosa ha detto Dio, due ne ho udite”. Fenomeni di composizione appaiata nel Salterio Masoretico, seria: Studia 47, Città del Vaticano 2002. [Google Scholar]

Scaiola D., ”Una parola ha detto Dio, due ne ho udite”: quando i salmi vanno in coppia, [w:] Un libro nelle viscere. I salmi, via della vita, seria: Sestante 29, M.I. Angelini, R. Vignolo (eds.), Milano 2011, s. 145–156. [Google Scholar]

Sonnet J.-P., ”Tu diras ce jour-là…” (Is 12, 1), [w:] R. Lafontaine et al., L’Écriture âme de la théologie, seria: Collection 9, Bruxelles 1990, s. 163–187. [Google Scholar]

Taft R., The Liturgy of the Hours in East and West: The Origins of the Divine Office and Its Meanings for Today, Collegeville MN 1986. [Google Scholar]

The Biblical Qumran Scrolls: Transcriptions and Textual Variants, Ulrich E. (ed.), seria: Supplements to Vetus Testamentum 134, Leiden–Boston 2010. [Google Scholar]

Vignolo R., Circolarità tra libro e preghiera nella poetica dossologica del Salterio. Contributo alla “terza ricerca” del Salterio come Libro, [w:] La Parola di Dio tra Scrittura e rito. Atti della XXVIII Settimana di studio dell’Associazione Professori di Liturgia. Calambrone, 27 agosto – 1 settembre 2000, seria: Bibliotheca «Ephemerides Liturgicæ». Subsidia 122, Roma 2002, s. 127–188. [Google Scholar]

Villanueva F.G., From Thanksgiving to Lament: The Shape of Psalm 120, „Vetus Testamentum” 70 (2020), s. 479–497. [Google Scholar]

Wénin A., Psaumes censurés. Quand la prière a des accents violents, seria: Lire la Bible 192, Paris 2017. [Google Scholar]

Zenger E., Hossfeld F.-L., Das Buch der Psalmen, [w:] E. Zenger et al., Einleitung in das Alte Testament. Achte, vollständig überarbeitete Auflage, seria: Kohlhammer Studienbücher Theologie 1,1, Stuttgart 2008, s. 428–452. [Google Scholar]

Zenger E., Dai salmi al Salterio. Nuove vie della ricerca, „Rivista biblica” 58 (2010), s. 5–34. [Google Scholar]

Zenger E., Die Komposition der Wallfahrtspsalmen Ps 120-134. Zum Programm der Psalterexegese, [w:] Paradigmen auf dem Prüfstand. Exegese wider den Strich. Festschrift für Karlheinz Müller zu seiner Emeritierung, M. Ebner, B. Heininger (eds.), seria: Neutestamentliche Abhandlungen. Neue Folge 47, Münster 2004, s. 173–190. [Google Scholar]

Zenger E., Ein Gott der Rache? Feindpsalmen verstehen, [w:] E. Zenger, Psalmen. Auslegungen in zwei Bänden. Band II, Freiburg–Basel–Wien 2011, s. 677–863. [Google Scholar]

Zenger E., Psalmenexegese und Psalterexegese. Eine Forschunsskizze, [w:] The Composition of the Book of Psalms, E. Zenger (ed.), seria: Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensum 238, Leuven–Paris–Walpole MA 2010, s. 17–65. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2021-06-05


Dział
Biblistyka

Udostępnij

Crimella, M. (2021). Psałterz i modlitwa. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 29(1), 7-28. https://doi.org/10.34839/wpt.2021.29.1.7-28

Matteo Crimella  matteo.crimella@gmail.com
Facoltà Teologica dell’Italia Settentrionale, Włochy  Włochy
https://orcid.org/0000-0002-0425-3211

Matteo Crimella (ks. prof.) – od 1994 r. jest kapłanem obrządku ambrozjańskiego. Doktorat uzyskał w dziedzinie nauk biblijnych w École Biblique et Archéologique Française w Jerozolimie (2009) na podstawie rozprawy o Ewangelii Łukasza. Jest autorem książek i artykułów na temat Ewangelii synoptycznych, a w szczególności na temat dzieła Łukasza. Wykłada egzegezę Nowego Testamentu na Wydziale Teologicznym Północnych Włoch w Mediolanie.