Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
Językoznawstwo baner

Nr 1/26 (2026)

Artykuły

Głos zza kamienia: Językoznawcza i kulturoznawcza analiza wybranych współczesnych epitafiów jako zwierciadła konstrukcji tożsamości indywidualnej i zbiorowej

DOI: https://doi.org/10.25312/j.10335  [Google Scholar]
Opublikowane: 25.03.2026

Abstrakt

Niniejszy artykuł przedstawia pilotażowe badanie językoznawcze i kulturoznawcze dotyczące współczesnych polsko- i łacińskojęzycznych epitafiów na podstawie inskrypcji z cmentarza w Busku-Zdroju (województwo świętokrzyskie), który obejmuje zarówno część komunalną, jak i parafialną. Celem badania jest uzyskanie pierwszych wglądów w cechy językowe, stylistyczne i semantyczne nowoczesnych epitafiów nagrobnych oraz analiza ich roli w konstrukcji indywidualnej i zbiorowej tożsamości w kontekście lokalnej kultury pamięci. Przykładowa analiza wybranych inskrypcji ukazuje, jak tradycyjne formuły religijne łączą się z współczesnymi, często spersonalizowanymi formami upamiętnienia. Porównanie między częściami komunalną a parafialną cmentarza pozwala także na wyciągnięcie wniosków dotyczących potencjalnych różnic w wyrażaniu wartości religijnych i kulturowych. Badanie traktuje epitafia jako hybrydowe teksty na styku prywatnej żałoby i publicznej reprezentacji życia, śmierci oraz norm społecznych we współczesnej Polsce. Stanowi ono podstawę do dalszych badań w kontekście regionalnym i ponadregionalnym.

Bibliografia

  1. Assmann J. (2010), Cultural Memory and Early Civilization. Writing, Remembrance and Political Imagination, Cambridge: Cambridge University Press. [Google Scholar]
  2. Biszczanik M. (2023), Was Historiker ohne Sprachgeschichtler (wohl) kaum leisten können. Eine interdisziplinäre epigraphisch-sprachgeschichtliche Fallstudie, „Linguistische Treffen in Wrocław‟, Vol. 24(2), S. 17–33, https://doi.org/10.23817/lingtreff.24-1 [Google Scholar]
  3. Borkowski I. (2000), Śmierci tajemnicze wrota. Językowy świat inskrypcji nagrobnych, [in:] A. Dąbrowska, J. Anusiewicz (Hrsg.), Językowy obraz świata i kultura. Język a kultura, t. 13, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, S. 343–354. [Google Scholar]
  4. Gaweł A. (2020), Zur sprachlichen Konstruktion des Todes. Historische Grabinschriften auf dem Rakowicki-Friedhof in Krakau, „Colloquia Germanica Stetinensia“, Vol. 29, S. 205–224, https://doi.org/10.18276/CGS.2020.29-11 [Google Scholar]
  5. Hajduk J. (2009), Ein Grabstein erzählt – ein Versuch der Rekonstruktion des sprachlichen Bildes von Emmendingen anhand der Grabinschriften, „Linguistische Treffen in Wrocław“, Vol. 4, S. 163–170, https://linguistische-treffen.pl/issues/linguistische_treffen_04.pdf [Zugriff am: 19.06.2025]. [Google Scholar]
  6. Hajduk J. (2011), Mors certa. Zum sprachlichen Bild des Todes, „Linguistische Treffen in Wrocław“, Vol. 7, S. 213–228, https://linguistische-treffen.pl/issues/linguistische_treffen_07.pdf [Zugriff am: 19.06.2025]. [Google Scholar]
  7. Hajduk J. (2015), Językowo-kulturowe wykładniki identyfikujące „zwykłych ludzi” w inskrypcjach nagrobnych na przykładzie Liechtensteinu, „Zeszyty Naukowe KUL“, nr 58(3), S. 41–55, https://czasopisma.kul.pl/index.php/znkul/article/view/11419/9781 [Zugriff am: 19.06.2025]. [Google Scholar]
  8. Hajduk J. (2017), Ubi tu, ibi ego. Zum sprachlich-kulturellen Bild von Eheleuten in Grabinschriften, „Germanica Wratislaviensia“ Bd. 142, S. 213–228, https://doi.org/10.19195/0435-5865.142.14 [Google Scholar]
  9. Halbwachs M. (1997), On Collective Memory, Chicago – London: University of Chicago Press. [Google Scholar]
  10. Jakobson R. (1990), Linguistics and Poetics, [in:] T. A. Sebeok (Hrsg.), Style in Language, New York – London: The Technology Press of Massacltusetts Institute of Techtology and John Wiley & Sons, Inc, S. 350–377. [Google Scholar]
  11. Jarosz J. (2017), Grabinschrift – eine Textsorte im Wandel. Eine diachrone Studie am deutschen epigrafischen Material 1780-2015, Wrocław – Dresden: Atut – Neisse Verlag. [Google Scholar]
  12. Krzyżanowski J. (1984), Historia literatury polskiej, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]
  13. Nora P. (1989), Between Memory and History. Les Lieux de Mémoire, „Representations‟, Vol. 26, S. 7–24. [Google Scholar]
  14. Owsiński P.A. (2022), Bezeichnungen von Friedhofsalleen als Gegenstand der onomastisch fundierten Untersuchungen, „Neuphilologische Mitteilungen“, Vol. 123(2), S. 136–161, https://doi.org/10.51814/nm.110998 [Google Scholar]
  15. Seewald P. (2021), Benedykt XVI. Życie, Kraków: Znak. [Google Scholar]
  16. Steczko I. (2011), Językowe sposoby wyrażania aktu śmierci w dawnych inskrypcjach nagrobnych z cmentarza Rakowickiego w Krakowie, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica“, Vol. 6, S. 92–108. [Google Scholar]
  17. Tatarkiewicz W. (1976), Dzieje sześciu pojęć, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

<< < 6 7 8 9 10 11 12 13 14 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.