Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 28 (2021)

Artykuły

Fenomen życia w ujęciu Jeremiego Wasiutyńskiego

  • Mirosław Twardowski
Przesłane: 13 stycznia 2022
Opublikowane: 31.12.2021

Abstrakt

Jeremi Wasiutyński (1907-2005), polski astrofizyk, przez większą część życia mieszkający w Norwegii, wiele lat pracował nad syntezą ludzkiej wiedzy. Owoce swoich badań zawarł w monumentalnym, kilkutomowym dziele napisanym w języku angielskim. Synteza ta objęła odpowiedzi na fundamentalne, odwieczne pytania: Jak powstał wszechświat?, Czym jest życie?, W jaki sposób powstała ludzka cywilizacja i dokąd zmierza? Wasiutyński w swych rozważaniach odwołuje się do istnienia pierwszej przyczyny – źródła wszystkiego, co istnieje. Życie polski badacz postrzega jako drogę powrotną wszechświata ku pierwszej przyczynie. Pełna synteza, która może służyć jako wsparcie dla nadchodzącego zjednoczenia ludzkości, musi wyprowadzić całą rzeczywistość za pośrednictwem procesów twórczych z transcendentalnego, niczym nieuwarunkowanego, jedynego prawdziwego źródła – pierwszej przyczyny. Zaproponowana przez Wasiutyńskiego synteza, w której kreatywność (interakcje między świadomością i nieświadomością) stanowi podstawę do rekonstrukcji całej rzeczywistości, ma znieść zachodni rozłam między filozofią, nauką i religią oraz pokazać, że te trzy twórcze gałęzie ludzkiej aktywności wypływają ze wspólnego źródła.

Bibliografia

  1. Januszewska-Skreiberg J., Od Ibsena do Twardowskiego. Polsko-norweskie pejzaże kulturalne, Warszawa 2001.
  2. Kuźnicki L., Granice życia, Warszawa 2006, s. 146-149.
  3. Małłek J., Nowa książka o Koperniku, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, 4 (282), 2013, s. 731-733.
  4. Sawicka A., Jeremi Wasiutyński – wspomnienie, https://www.wasiutynski.com/wspomnienie (dostęp: 07.04.2021).
  5. Wasiutyński J.M.F., A Unified View of Reality, Oslo 2000.
  6. Wasiutynski J.M.F., Creation. Universal and Individual. Viewed From a Turning-Point in the History of the Earth As a Transformation of Existence and Consciousness, Vol. I, Oslo 1996.
  7. Wasiutyński J.M.F., Creation. Universal and Individual. Viewed From a Turning-Point in the History of the Earth As a Transformation of Existence and Consciousness, Vol. II, Oslo 1996.
  8. Wasiutyński J.M.F., Creation. Universal and Individual. Viewed From a Turning-Point in the History of the Earth As a Transformation of Existence and Consciousness, Vol. III, Oslo 1996.
  9. Wasiutyński J.M.F., The Speech of God: From the Meta-Cosmic Beginnings to the Forthcoming Terrestrial Crisis in an Attempt at Human Understanding, Oslo 2002.