Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Tom 28 (2021)

Artykuły

Duchowa interpretacja kosmosu i ciał niebieskich w komentarzu świętego Grzegorza Wielkiego do księgi Hioba

Przesłane: 13 stycznia 2022
Opublikowane: 31.12.2021

Abstrakt

Księga Hioba zawiera fragmenty, w których znajdują się opisy kosmosu i ciał niebieskich. Te opisy mają charakter zdecydowanie akcydentalny i dotyczą ukazania wielkości wszechświata stworzonego przez Boga. Dla papieża Grzegorza Wielkiego jednak kosmos i wymienione w księdze Hioba nazwy ciał niebieskich mają znaczenie duchowe. Polem badawczym tego artykułu są te fragmenty, w których występują określenia dotyczące kosmosu lub nazw ciał niebieskich znanych starożytnym. Natomiast celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób święty papież interpretuje kosmos i występujące w nim ciała niebieskie? Ten artykuł daje również odpowiedź na pytanie dlaczego autor Moraliów nadaje im właśnie takie znaczenie a nie inne? Dzięki analizie filologicznej ustalono określenia, jakich używa autor księgi Hioba w odniesieniu do kosmosu oraz w odniesieniu gwiazd i gwiazdozbiorów, które występują w tej księdze. Następnie przedstawiono wiedzę starożytnych na temat kosmosu i znajdujących się w nim ciał niebieskich, jednak w takim zakresie, w jakim konieczne jest to dla uwypuklenia interpretacji stosowanej przez Grzegorza Wielkiego. Kolejnym było ukazanie teologicznego znaczenia jakie biskup Rzymu nadaje kosmosowi i wymienionym w księdze Hioba nazwom ciał niebieskich. Na koniec przez porównanie fragmentów komentarza świętego papieża z innymi dziełami starożytnych autorów została ukazana oryginalność Grzegorza w interpretacji wybranych fragmentów księgi Hioba.

Bibliografia

  1. Allen R. H., Stars names and their meanings, New York 1899.
  2. Ambroży z Mediolanu, Expositio psalmi CXVIII, wyd. M. Petschenig, Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum 62,Wiedeń 1913.
  3. Anaksagoras, Testimonia, wyd. A. Laks, G. W. Most, LCL 529, Cambridge 2016, s. 8-183.
  4. Aratus, Phenomena 93, wyd. J. Herdenson, LCL 129, Cambridge 1955, s. 185-302.
  5. Cyceron, De natura deorum, wyd. J. Herdenson, LCL 268, Cambridge 1951, s. 2-398.
  6. Gelliusz, Noctes Atticae, wyd. J. Henderson, LCL 195, Cambridge 1927.
  7. Grimal P., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław, Warszawa, Kraków 1990, s. 292.
  8. Grzegorz Wielki, Moralia in Iob, wyd. M. Adriaen, Corpus Christianorum Latinorum 143,143A,143B, Turnhout 1979-1985.
  9. Hezjod, Gynaikon katalogos, wyd. G. W. Most, LCL 503, Cambridge 2018, s. 40-291.
  10. Hezjod, Opera et dies, wyd. G. W. Most, LCL 57, Cambridge 2018, s. 86-155.
  11. Homer, Iliada, wyd. J. Henderson, LCL 171, Cambridge 1925.
  12. Homer, Odysea, wyd. J. Henderson, LCL 104, Cambridge 1919.
  13. Horacy, Epodes 15,7, wyd. N. Rudd, LCL 33, Cambridge 2004.
  14. Izydor z Sewilli, Etymologiarum sive originum, wyd. W. M. Lindsay, Oxford 1911.
  15. Kalimmach, Hymni, wyd. J. Herdenson, LCL 129, Cambridge 1955, s. 1-184.
  16. Kolumella, De agricultura, wyd. J. Herdenson, LCL 408, Cambridge 1955, s. 2-340
  17. Lucjusz Ampeljusz, Liber memoralis 3,1, w: Lucjusz Ampeljusz, Repetytorium, tłum. B. J. Kołoczek, Poznań 2016, s. 36.
  18. Makrobiusz, Saturnalia, wyd. R. A. Kaster, LCL 511, Cambridge 2011.
  19. Maniliusz, Astronomica, wyd. G. P. Goold, LCL 469, Cambridge 1977.
  20. Owidiusz, Fasti, wyd. J. Herdenson, LCL 253, Cambridge 1931.
  21. Owidiusz, Metamorphoses, wyd. J. Herdenson, LCL 43, Cambridge 1916.
  22. Pausaniasz, Periegesis tes Helladas, Arcadia, III,7, wyd. J. Herdenson, LCL 272, Cambridge 1933.
  23. Pliniusz, Historia naturalis, wyd. J. Herdenson, LCL 353, Cambridge 1940.
  24. Seneka, Medea, wyd. J. G. Fitch, LCL 62, Cambridge 2018, s. 305-406.
  25. Seneka, Questiones naturales, wyd. J. Herdenson, LCL 457, Cambridge 1972.
  26. Teofrast, De causis plantarum, wyd. B. Einarson, G. K. K. Link, LCL 475, Cambridge 1991.
  27. Warro, De ligua latina, wyd. J. Herdenson, LCL 333, Cambridge 1933.
  28. Wergiliusz, Aeneis, wyd. J. Herdenson, LCL 63, Cambridge 1916, s. 261-597.
  29. Wergilisz, Gerogica, wyd. J. Herdenson, LCL 63, Cambridge 1916, s. 97-260.