Siedemnastowieczne modlitewniki cysterek w zbiorach Biblioteki Parafii św. Bartłomieja i św. Jadwigi w Trzebnicy


Abstrakt

Część dawnej kolekcji mniszek cysterskich została zdeponowana w Bibliotece Parafii Trzebnickiej. Są między innymi trzy rękopisy modlitewne pochodzące z XVII wieku. Rozmyślania duchowne, dedykowane Katarzynie Rajskiej przez cysterskiego mnicha Kaspera z Przemętu, składają się z kilku części. Wśród nich najciekawszą stanowią rozważania eucharystyczne i traktat o przygotowaniu do świętej śmierci. Praca Nauka o ćwiczeniu ducha nie została podpisana, nie daje się ustalić także jej właściciel. Główna część tego manuskryptu składa się z czterdziestu medytacji skoncentrowanych na reformie życia zakonnego. Ostatni przykład z tej kolekcji należał do ksieni Krystyny Pawłowskiej i był darem karmelitanki bosej Agnieszki Jezusa Baranka. Jej autor, Bonawentura Frezer karmelita bosy, był znanym w XVII wieku kaznodzieją i twórcą literatury mistycznej. Jego Protestacje i akty różne stanowią zbiór mistycznych monologów w obecności Boga. Wszystkie te rękopisy przygotowano jako pomoc do osobistej modlitwy cysterek i jako takie noszą ślady długotrwałego użytkowania. Teksty te stanowią zatem właściwy materiał badawczy dla historyków duchowości religijnej w okresie baroku.


Słowa kluczowe

cysterki trzebnickie; nowożytne modlitewniki; Kasper z Przemętu; Bonawentura Frezer

Antologia karmelitańska, vol. 2–3, elaborated by M. Zawada OCD, Krakow 2011–2017. [Google Scholar]

Estreicher K., Bibliografia Polska, vol. 13, part 3/2, Krakow 1894. [Google Scholar]

„Mater spiritualium”. Studia nad doktryną św. Teresy od Jezusa, S. Ruszczycki (ed.), Krakow 1974. [Google Scholar]

Gil C., Słownik polskich karmelitanek bosych 1612–1914, Krakow 1999. [Google Scholar]

Górski K., Duchowość chrześcijańska, Wrocław 1978. [Google Scholar]

Górski K., Kierownictwo duchowe w klasztorach żeńskich w Polsce XVI–XVIII wieku. Teksty i komentarze, „Textus et studia” 11 (1980). [Google Scholar]

Gwioździk J., Kultura pisma i książki w żeńskich klasztorach dawnej Rzeczpospolitej XVI–XVIII w., Katowice 2015. [Google Scholar]

Hołownia R., Kaczmarek K., Wieleń-Przemęt, [in:] Monasticon Cisterciense Poloniae, vol. 2: Katalog męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej, A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek (eds.), Poznań 1999, pp. 353–368. [Google Scholar]

Kaczmarek R., Witkowski J., Kaplica św. Jadwigi w Trzebnicy. Wyposażenie i funkcjonowanie od XIII do XVIIII wieku, [in:] Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej, A.M. Wyrwa, A. Kiełbasa SDS, J. Swastek (eds.), Poznań 2004, pp. 453–474. [Google Scholar]

Kiełbasa A., Mecenat polskich ksień cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 2010. [Google Scholar]

Nowicka-Struska A., „Strzały serdeczne z Pisma świętego i ojców świętych zrobione, a od dusze nabożnej ku niebu wypuszczone”. Siedemnastowieczna adaptacja „Pia desideria” Hermana Hugona z rękopisu lubelskich karmelitanek bosych klasztoru Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, “Terminus” 18 (2016), issue 2 (38), pp. 131–157. [Google Scholar]

Pietraszko S.J., Nieznane polonica rękopiśmienne w Trzebnicy, “Przegląd Zachodni,” 7 (1951), issue 3, no. 4, pp. 287–338. [Google Scholar]

Sutowicz A., Polska książka w ręku cysterek trzebnickich. Przykład XVII-wiecznych modlitewników przechowywanych w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu, “Świdnickie Studia Teologiczne” 10 (2013), pp. 353–368. [Google Scholar]

Szwejkowska H., Biblioteka klasztoru cysterek w Trzebnicy, Wrocław 1955. [Google Scholar]

Walter M., Śląskie polonica rękopiśmienne w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, “Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 3 (1948), no. 2, pp. 292–313. [Google Scholar]

Opublikowane
2020-12-04


Dział
Historia Kościoła

Udostępnij

Sutowicz, A. (2020). Siedemnastowieczne modlitewniki cysterek w zbiorach Biblioteki Parafii św. Bartłomieja i św. Jadwigi w Trzebnicy. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 28(2), 265-283. https://doi.org/10.34839/wpt.2020.28.2.265-283

Anna Sutowicz  sutowiczanna@gmail.com
https://orcid.org/0000-0001-9202-3186

Anna Sutowicz (dr) – graduate of the Lublin Catholic University, PhD in humanities (Wrocław University), author of works on the history of the Church and on the history of convents in Silesia in particular, member of the Interdisciplinary Studies Association of the Pontifical Faculty of Theology.






Inne teksty tego samego autora