Z dziejów prawodawstwa zakonu św. Marii Magdaleny od Pokuty w średniowieczu: Reguła św. Sykstusa


Abstrakt

Samoistnie powstałe na terenie zachodniej i środkowej Europy klasztory pokutniczek zostały w 1227 roku dzięki działalności kanonika Rudolfa z Wormacji połączone w nowy w Kościele zakon: Ordo sanctae Mariae Magdalenae de Poenitentia. Początkowo mniszki stosowały się do reguły benedyktyńskiej w wydaniu cysterskim. Jednak z uwagi na specyfikę powołania konieczna okazała się zmiana prawa własnego. Dokonał tego w 1232 roku papież Grzegorz IX, nadając magdalenkom tzw. regułę św. Augustyna i konstytucje mniszek dominikańskich (tzw. regułę św. Sykstysa). Mimo że egzemplarz oryginalnej bulli Grzegorza IX pozostaje nieodnaleziony, to jej tekst został opublikowany w Zbiorze Dokumentów Miasta Fryburga w Saksonii przez Huberta Ermischa w Lipsku w roku 1883. Ponadto bulla papieska z tekstem Reguły św. Sykstusa znana jest z Bullarium Ordinis Praedicatorum (wyd. Antoni Bremond Romae 1729). Najstarszy dokument zawierający Regułę św. Sykstusa przechowywany jest Archiwum Państwowego we Wrocławiu, w zespole akt Naumburg a. Queis. Niniejszym przygotowano polskie tłumaczenie reguły zachowanego tekstu z klasztoru nowogrodzieckiego, która pozostaje wspólnym dziedzictwem zarówno magdalenek, jak i dominikanek.


Słowa kluczowe

Grzegorz IX; Reguła św. Sykstusa; św. Dominik; mniszki dominikańskie; magdalenki od Pokuty; klasztor św. Sykstusa w Rzymie

State Archive in Dresden, Pope Nicholas IV transumpt, loc. 8917, Geistl. Munchs-Ordens-Sachen bel. fol. 9. [Google Scholar]

Library of the University of Ljubljana in Slovenia, mps, sign. 117883 [files of the Studenica Monastery], k. 3. [Google Scholar]

Bras G. le, Le Ordres religieus, vol. 2: Les Ordres Actifs, Flammarion 1980; Breve histoire du Monastere de Prouilhe, Carcassonne 1994, developed by. Sr. Marie Fernande du Sacre Coeur. [Google Scholar]

Bochnak W., Dzieje Zakonu Magdalenek od Pokuty na Dolnym Śląsku i Łużycach, Wrocław–Legnica 1996. [Google Scholar]

Bochnak W., Z dziejów Magdalenek od Pokuty w Szprotawie, Wrocław 1985. [Google Scholar]

Codex diplomaticus Saxoniae Regiae, O. Posse and H. Ermisch (ed.), part 2; Urkundenbuch der Stadt Freiberg in Sachsen, H. Ermisch (eds.), part 1, Leipzig 1883. [Google Scholar]

Constitutions des soeurs de la Congregation de sainte Marie-Madeleine dites de Bethanie du Tiers-Ordre de la penitence de saint Dominique, Tournai [n.d.]. [Google Scholar]

Da san Sisto sull’Appia al. SS. Rosario a Monte Mario, Roma [n.d.]. [Google Scholar]

Dola K., Magdalenki w Nysie 1716–1810, Opole 2014. [Google Scholar]

Duchniewski J., Magdalenki, [in:] Encyklopedia Katolicka, vol. 11, Lublin 2006, pp. 791–792. [Google Scholar]

Gonzales I., Real Monasterio de Santo Domingo de Caleruega. Fundación de Alfonso X El Sabio, Salamanca 1993. [Google Scholar]

[Feron] Fernande du Sacre Coeur, Breve histoire du monastere de Prouilhe, Carcassonne 1994. [Google Scholar]

Fragmente aus der Geschichte der Klöster und Stiftungen Schlesiens von ihrer Enstehung bis zur Zeit ihrer Aufhebung im November 1810, A. Rathsmann (ed.), Breslau [1811]. [Google Scholar]

Heyne J., Denkwürdigkeiten aus der Geschichte der katholischen Kirche Schlesiens, Breslau 1868. [Google Scholar]

Hinnebusch W., Dominikanie – krótki zarys dziejów, [in:] Dominikanie. Szkice z dziejów zakonu, M.A. Babraj (ed.), Poznań 1986. [Google Scholar]

Hytrek A., Sophie von Rohitsch und das Stift und Gotteshaus Studenitz, Studenitz 1895. [Google Scholar]

Lexicon latino-polonicum. Słownik łacińsko-polski na wzór słownika Jakuba Facciolati przez x. Floriana Bobrowskiego ułożony, Vilnius 1822. [Google Scholar]

Levi E., Da San Sisto sull’appia al SS. Rosario a Monte Mario, vol. 1, serie: Monasteri domenicani d’Italia, Roma 1996. [Google Scholar]

Kłoczowski J., Wspólnoty chrześcijańskie. Grupy życia wspólnego w chrześcijaństwie od starożytności do XV wieku, Krakow 1964. [Google Scholar]

Mai P., Als einzige überlebt. Die Magdalenerinnen von Lauban (gegründet 1320), heute in Seyboldsdorf/Niederbayern, [in:] Archiv für schlesische Kirchengeschichte. Bd. 49, Hildesheim 1991, pp. 177–203. [Google Scholar]

Micke F., Urkundliche Geschichte der Stadt und des früheren Klosters Naumburg am Queis, Bunzlau 1844. [Google Scholar]

Mlinarič J., Studeniški dominikanski samostan ok. 1245–1782, Celje 2005. [Google Scholar]

Piekorz E., Die Magdalenerinnen von Lauban. Ein seltenes Kleinod, “Heimatbrief der Katholiken auf dem Erzbistum Breslau” 5(2) (1972). [Google Scholar]

Simon A., L’Ordre des Penitentes de Sainte Marie-Madeleine en Allemagne au XIII-me siecle, Fribourg 1918. [Google Scholar]

Skobel P., Das Jungfräulische Klosterstift zur Heilige Maria Magdalena von der Buße zu Lauban in Schlesien von 1320–1821, Stuttgart–Aalen 1970. [Google Scholar]

Skobel P., Innere Reformen im Convent der Magdalenerinnen zu Lauban, [in:] Archiv für schlesische Kirchengeschichte 7 (1949), pp. 126–146. [Google Scholar]

Stefaniak P., Dominikanki na ziemiach polskich XIII–XX w., “Studia Bobolanum” 1 (2006), p. 59. [Google Scholar]

Stefaniak P., Dziedzictwo duchowe i spuścizna artystyczna sióstr magdalenek od Pokuty 1217–2017, Nowogrodziec, Szprotawa, Lubań, Nsa, Studenice, Seyboldsdorf, Lubań 2017. [Google Scholar]

Stefaniak P., Dzieje mniszek dominikańskich w krajach słowiańskich, Krakow–Racibórz 2007. [Google Scholar]

Stefaniak P., Na chwałę Trójcy Świętej. Dzieje klasztoru Sióstr Świętej Marii Magdaleny od Pokuty w Lubaniu 1320–2011, Krakow 2011. [Google Scholar]

Stefaniak P., Praktyki ascetyczne magdalenek od Pokuty (Ascetic Practices of Magdalene of Penance), “Rocznik Jeleniogórski” 48 (2016), pp. 37–50. [Google Scholar]

Stelmach R., Dzieje klasztoru Magdalenek w Nowogrodźcu, “Rocznik Jeleniogórski” 30 (1998), pp. 99–109. [Google Scholar]

Wendlandt H.C., Die weiblichen Orden und Kongregationen der Katholischen Kirchen und ihre Wirksamkeit in Preußen von 1818 bis 1918, Paderborn 1924. [Google Scholar]

Wilms H., Geschichte der deutschen Dominikanerinnen 1206–1916, Dülmen 1920. [Google Scholar]

Wosnitza F., 750 Jahre Kloster Czarnowanz, “Heimatbrief der Katholiken auf dem Erzbistum Breslau” 5(3) (1978), pp. 39–43. [Google Scholar]

Vicaire M.H., Histoire de saint Dominique. U homme evangelique, Paris 1982. [Google Scholar]

Opublikowane
2020-12-04


Dział
Historia Kościoła

Udostępnij

Stefaniak, P. (2020). Z dziejów prawodawstwa zakonu św. Marii Magdaleny od Pokuty w średniowieczu: Reguła św. Sykstusa. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 28(2), 229-263. https://doi.org/10.34839/wpt.2020.28.2.229-263

Piotr Stefaniak  piotrmarianstefaniak@gmail.com
https://orcid.org/0000-0003-2692-7763

Piotr Stefaniak – historian, journalist and writer, author of 40 books on the history of monasticism, genealogy and hagiography published in Poland and Hungary. He publishes his scientific texts in 22 scientific (historical) periodicals in Poland and Hungary. He is constantly cooperating with the Polish House in Budapest, the Archdiocese Tourist Centre Szaléziánum in Veszprém (Hungary), the Publishing House of the Higher Institute of Theology of the Missionary Fathers in Cracow, and the editorial staff of the Warsaw “List do Pani.” He is also a pilot of tours of Hungary and Croatia.