Epistemologia teologiczna i ontologia trynitarna u Akwinaty


Abstrakt

Epistemologia teologiczna Tomasza z Akwinu została przedstawiona jako odpowiedź na aporię klasycznej myśli metafizycznej, która potwierdzała relacyjność episteme, ale zaprzeczała Pierwszej Zasadzie. Droga, która prowadziła poprzez przyczyny do przyczyny ostatecznej, pozostawała bez fundamentu. W przeciwieństwie do tego, ontologia trynitarna rozwinięta przez Ojców Kościoła pozwoliła Akwinowi na uznanie fundamentu episteme wraz z jego relacyjnością w immanentnej relacji Boga Trójjedynego. Wynika to z ponownego odczytania Jana Damasceńskiego i z tego, że Tomasz – w przeciwieństwie do tego, co działo się w myśli Boecjusza i Ryszarda od św. Wiktora – zmienił pojęcie osoby tak, aby mogło być zastosowane zarówno do człowieka, jak i do Boga. Już sama analiza aktu wiary, a także ponowne odczytanie imienia Verbum w wyłącznym sensie pojęciowym ujawniają, jak Tomasz rozwinął prawdziwą trynitarną epistemologię jako odzwierciedlenie swojej trynitarnej ontologii.


Słowa kluczowe

epistemologia; Tomasz z Akwinu; relacja; ontologia trynitarna; wiara-rozum

Aristotle, Caegoriae. [Google Scholar]

Aristotle, Metaphysica. [Google Scholar]

Augustine, De praedestinatione sanctorum. [Google Scholar]

Ayres L., Augustine and the Trinity, Cambridge 2010. [Google Scholar]

Boethius, De duabus naturis. [Google Scholar]

Cunningham D., Participation as a Trinitarian Virtue: Challenging the Current ‘Relational’ Consensus, “Toronto Journal of Theology” 14 (1998), pp. 7–25. [Google Scholar]

Elders L.J., Thomas Aquinas and his Predecessors: the Philosophers and the Church Fathers in his Work, Washington 2018. [Google Scholar]

Emery G., Chronique de théologie trinitaire (V), “Revue Thomiste” 101 (2001), pp. 581–582. [Google Scholar]

Emery G., The Trinitarian Theology of Saint Thomas Aquinas, Oxford 2010. [Google Scholar]

Emery G., Trinity in Aquinas, Naples FL 2008. [Google Scholar]

Friedman R.L., Medieval Trinitarian Thought from Aquinas to Ockham, Cambridge 2010. [Google Scholar]

Gnilka C., Chrêsis: die Methode der Kirchenväter im Umgang mit der antiken Kultur: Der Begriff des “rechten Gebrauchs,” Basel 2012. [Google Scholar]

Gnilka C., Voraussetzungslose Wissenschaft?, “Annales Theologici” 32 (2018), pp. 301–316. [Google Scholar]

Guardini R., Das Ende der Neuzeit, Würzburg 1950. [Google Scholar]

John Damascene, De fide orthodoxa. [Google Scholar]

Levering M., Scripture and Metaphysics: Aquinas and the Renewal of Trinitarian Theology, Maiden 2004. [Google Scholar]

Lévy A., Le créé et l’incréé: Maxime le confesseur et Thomas d’Aquin: aux sources de la querelle palamienne, Paris 2006. [Google Scholar]

Louth A., St John Damascene: Tradition and Originality in Byzantine Theology, Oxford 2002. [Google Scholar]

MacIntyre A., Three Rival Versions of Moral Inquire, Notre Dame 1990. [Google Scholar]

Maspero G., La perichoresis e la grammatica teologica dei primi sette Concili ecumenici, “Theo-Logica” 4/2 (2020), DOI: https://doi.org/10.14428/thl.v4i2.22183. [Google Scholar]

Norris Clarke W., Explorations in metaphysics: being-God-person, Notre Dame 1992. [Google Scholar]

Norris Clarke W., The one and the many: a contemporary Thomistic metaphysics, Notre Dame 2015. [Google Scholar]

Pelster F., Roger Marston O.F.M. (+1303), ein englischer Vertreter des Augustinismus, “Scholastik“ 3 (1928), pp. 526–556. [Google Scholar]

Richard of Saint Victor, De Trinitate. [Google Scholar]

Schmaus M., Der Liber propugnatorius des Thomas Anglicus und die Lehrunterschiede zwischen Thomas von [Google Scholar]
Aquin un Duns Scotus, II, Münster 1930. [Google Scholar]

Solovyov V., The Crisis of Western Philosophy, Hudson NY 1996. [Google Scholar]

Thomas Aquinas, De Potentia. [Google Scholar]

Thomas Aquinas, In I Sentiarum. [Google Scholar]

Thomas Aquinas, Summa contra gentiles. [Google Scholar]

Thomas Aquinas, Summa Theologiae. [Google Scholar]

Thomas Aquinas, The Summa Theologica, New York 2007. [Google Scholar]

Zambrano M., Filosofia e poesia, Bologna 2010. [Google Scholar]

Opublikowane
2020-06-29


Dział
Teologia systematyczna

Udostępnij

Maspero, G. (2020). Epistemologia teologiczna i ontologia trynitarna u Akwinaty. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 28(1), 85-108. https://doi.org/10.34839/wpt.2020.28.1.85-108

Giulio Maspero  maspero@pusc.it
Pontificia Università della Santa Croce, Roma, Italy  Włochy
https://orcid.org/0000-0001-6827-4436

Giulio Maspero (rev. prof.) – full professor at the Faculty of Theology of the Pontifical University of the Holy Cross (Rome). He is member of the Association Internationale des Etudes Patristiques (AIEP) and a full member of the Pontifical Academy of Theology (PATH). He has published mainly on Gregory of Nyssa, Trinitarian theology and the relationship between philosophy and theology. In particular, he has published Trinity and Man (Brill, Leuven 2007) and has directed, together with L.F. Mateo-Seco, The Brill Dictionary of Gregory of Nyssa (Brill, Leuven, 2009) and, together with R. Wozniak, Re-thinking Trinitarian Theology (T&T Clark, London 2012). His most recent monographs are Uno perché trino (Cantagalli, Siena 2011), Essere e relazione (Città Nuova, Roma 2013) and Dio trino perché vivo (Morcelliana, Brescia 2018), the latter devoted to the pneumatology of the Greek Fathers. He also edited with Pierpaolo Donati and Antonio Malo the volume Social Science, Philosophy and Theology in Dialogue (Routledge, London 2019).