Znaczenie kościelnych uczelni wyższych dla Kościoła i świata nauki


Abstrakt

Ocena znaczenia uczelni kościelnych zależy od stosunku do Kościoła i jego misji, a także od pojmowania relacji pomiędzy Kościołem a światem. Słowo „świat” nie jest jednoznaczne. Biblia z jednej strony widzi świat jako miejsce i przedmiot zbawczego działania Boga, a z drugiej nazywa „światem” wszystko to, co Bogu się sprzeciwia. Uczelnie kościelne muszą zatem rozeznawać, kiedy ze światem przyjaźnie współpracować, a kiedy należy się z nim wadzić. Jedną z płaszczyzn owego dialogu lub sporu jest rozumienie prawdy oraz dróg do niej prowadzących. Jest to szczególnie palący problem, gdyż dziś w wielu środowiskach akademickich hołduje się temu, co nazwano postprawdą, albo redukuje się pojęcie prawdy do arbitralnie wskazanych dziedzin. W tej sytuacji uczelnie kościelne powinny propagować interdyscyplinarną refleksję otwartą na rzeczywistość we wszystkich jej wymiarach rozumu, doświadczenia i wiary. Modele uczelni kościelnych zależą od modeli eklezjologii. Możliwy i potrzebny jest tu pewien pluralizm. Ważne jest jednak, by Kościół poprzez swe uczelnie nie bał się mówić własnym głosem, idąc niekiedy pod prąd, a jednocześnie był gotowy do dialogu z inaczej myślącymi. Ponadto w każdym modelu uczelni istotna jest jakość, która stanowi także wymiar eklezjalności. Od jakości uczelni kościelnych zależy, czy będą one w stanie odegrać znaczącą rolę w świecie nauki. W artykule przedstawiona zostaje nie tylko doniosłość tego celu, ale także drogi, jakimi Kościół może ku niemu podążać oraz możliwe do napotkania trudności.


Słowa kluczowe

uczelnie kościelne; świat; prawda; modele eklezjalne; jakość uczelni kościelnych

Benedict XVI, Caritas in veritate, Rome 2009. [Google Scholar]

Benedict XVI, Rozum, który kieruje się wiarą, wypełnia swoje powołanie, a speech at the Ratzinger Prize award ceremony, 30 June 2011 https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/benedykt_xvi/przemowienia/nagroda_30062011.html [access: 21.07.2018]. [Google Scholar]

Bóg na uniwersytecie – po co? Debata „Ex Corde Ecclesiae,” “Gość Niedzielny,” https://lublin.gosc.pl/doc/3999667.Bog-na-uniwersytecie-po-co-Debata-Ex-Corde-Ecclesiae [access: 21.07.2018]. [Google Scholar]

Constitutions of the Society of Jesus, Krakow–Warsaw 2001. [Google Scholar]

Domański J., Patrystyczne postawy wobec dziedzictwa antycznego, [in:] idem, Philosophica. Paraphilosophica. Metaphilosophica. Studia i szkice z dziejów myśli dawnej, Krakow 2008, pp. 174–203. [Google Scholar]

Dulles A., Models of the Church, New York 1978. [Google Scholar]

Dulles A., Newman’s Idea of a University: Still Relevant to Catholic Higher Education, https://newmansociety.org/newmans-idea-university-still-relevant-catholic-higher-education/ [access: 20.12.2019]. [Google Scholar]

Francis, Veritatis gaudium, Vatican 2018. [Google Scholar]

Frossard A., Portret Jana Pawła II, transl. M. Tarnowska, Krakow 1990. [Google Scholar]

Imoda F., La Qualità come dimensione della Ecclesialità, “Educatio Catholica” 3 (2017), pp. 63–75. [Google Scholar]

John Paul II, Fides et ratio, Vatican 1998. [Google Scholar]

John Paul II, Ex Corde Ecclesiae, Vatican 1990. [Google Scholar]

Konstytucje Towarzystwa Jezusowego, Krakow–Warsaw 2001. [Google Scholar]

Kowalska F., Dzienniczek, Krakow 2016. [Google Scholar]

Lekka-Kowalik A., Kryteria racjonalności postępu naukowego: skuteczność czy mądrość?, [in:] Społeczno-kulturowe konteksty racjonalności, Z. Drozdowicz, S. Sztajer (eds.), Poznań 2012, pp. 13–25. [Google Scholar]

Loyola I., Epist. Ign. VIII, 618, the letter of 30 May 1550, [in:] Monumenta Ignatiana, ex autographis vel ex antiquioribus exemplis collecta. Series prima: Sancti Ignatii de Loyola Societatis Iesu fudantoris epistole et instructiones, vol. 1, G. Lopez del Horno (ed.), Matriti 1903. [Google Scholar]

Loyola I., Ćwiczenia duchowne, transl. M. Bednarz, Krakow 2002. [Google Scholar]

Orygenes, Filokalia, transl. K. Augustyniak, Warsaw 1979. [Google Scholar]

Paul VI, Populorum progression, Rome 1967. [Google Scholar]

Paul VI, Gaudium et spes, Rome 1965. [Google Scholar]

Possevino A., De cultura ingeniorum, Paris 1605. [Google Scholar]

Remisiewicz Ł., Teologia jako nauka formalna, “Analiza i Egzystencja” 32 (2015), pp. 113–142. [Google Scholar]

St Augustine, De doctrina Christiana II, 40, 60, [in:] Patrologia Latina 34, 63. [Google Scholar]

Vatican Council II, Lumen Gentium, Vatican 1964. [Google Scholar]

Vatican Council II, Dei verbum, Vatican 1965. [Google Scholar]

Zybertowiczowie A. & K., Ciała i umysły, “Sieci” 25 (2018), p. 98. [Google Scholar]

Opublikowane
2020-06-29


Dział
Teologia systematyczna

Udostępnij

Kowalczyk, D. (2020). Znaczenie kościelnych uczelni wyższych dla Kościoła i świata nauki. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 28(1), 45-60. https://doi.org/10.34839/wpt.2020.28.1.45-60

Dariusz Kowalczyk  kowalczyk@unigre.it
Pontificia Università Gregoriana, Italy  Włochy
https://orcid.org/0000-0002-6469-2443

Dariusz Kowalczyk (rev. prof.) – born 1963 in Minsk Mazowiecki, Jesuit presbyter, in 2003–2009 Superior of the Warsaw Jesuit Province, Professor of dogmatic theology, since 2010 lecturer of theology at the Pontifical Gregorian University in Rome, in 2013–2019 Dean of the Faculty of Theology at the same University. Permanent columnist of weekly magazines: “Idziemy” and “Gość Niedzielny.” Recently he has published: Czy Jezus mógł się przeziębić. Rozmowy o człowieczeństwie Boga (Could Jesus Have Caught a Cold: Talks about the Humanity of God; 2015), Między herezją a dogmatem (Between Heresy and Dogma; 2015), Kościół i fałszywi prorocy (The Church and False Prophets; 2016).