Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

No. 3/2026/79 (2026)

Artykuły

Non-Practising Attorneys-at-Law (Advocates) as Representatives in Civil Procedure: From a Secondary Issue of Legal Doctrine to General Issues of Jurisprudence. Part 1. Dogmatic- -Legal Considerations

Published: 2026-09-30

Abstract

Celem opracowania jest ustalenie znaczenia i w konsekwencji zakresu terminu „radca prawny” („adwokat”) w wybranym kontekście. Chodzi o pytanie o możliwość uzyskania statusu pełnomocnika procesowego przez radców prawnych (adwokatów), którzy nie
wykonują zawodu radcy prawnego (adwokata) – w szczególności tych radców prawnych (adwokatów), którzy nie wykonują zawodu w związku z obowiązkami rodzicielskimi (zwłaszcza urlopem macierzyńskim), emerytowanych radców prawnych (adwokatów)
oraz radców prawnych (adwokatów) legitymujących się stopniem naukowym (doktora lub zwłaszcza doktora habilitowanego) albo tytułem naukowym profesora. Opracowanie, ze względu na swoją objętość, zostało podzielone na dwie części. W części pierw
szej przeprowadzono wykładnię przepisów obowiązującego prawa, zwłaszcza art. 87 § 1 k.p.c. W części drugiej natomiast analizie zostanie poddane orzecznictwo dotyczące przedmiotowego zagadnienia oraz zostaną wyprowadzone wnioski z zakresu teorii i fi
lozofii prawa. Przeprowadzone rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku dogmatycznoprawnego. Otóż „radcą prawny” („adwokatem”) na gruncie art. 87 § 1 k.p.c. (art. 871 § 1 i 2 k.p.c. i innych przepisów dotyczących zastępstwa procesowego) jest każdy radca prawny (adwokat), a więc osoba wpisana na listę radców prawnych (adwokatów), która złożyła stosowne ślubowanie. W szczególności radcą prawnym (adwokatem) jest radca prawny (adwokat) niewykonujący zawodu radcy prawnego (adwokata), zwłaszcza osoba na urlopie macierzyńskim (wychowawczym), emeryt albo osoba mająca stopień naukowy lub tytuł naukowy. Pogląd przeciwny zdaje się stanowić konsekwencję pomieszania kwestii statusu zawodowego (tytułu zawodowego), prawa wykonywania zawodu, pozbawienia lub zawieszenia tego prawa na skutek przewidzianych przez ustawy korporacyjne okoliczności albo dokonania przez właściwy organ samorządu zawodowego określonej czynności konwencjonalnej, faktycznego wykonywania zawodu (realizacji prawa do jego wykonywania) i form, w których zawód jest wykonywany; to wszystko pomieszano dalej z normami kompetencyjnymi wyrażonymi w przepisach k.p.c. Przy okazji rozważań dogmatycznoprawnych sformułowano kilka uwag o derywacyjnej koncepcji wykładni i hipotez co do faktycznych przyczyn akceptacji poglądu przeciwnego w orzecznictwie. 

References

  1. Aurea praxis. Aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tomasza Erecińskiego, tom 1, J. Gudowski, K. Weitz (red.), Warszawa 2011. [Google Scholar]
  2. Bogucki O., Model wykładni funkcjonalnej w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, Szczecin 2016. [Google Scholar]
  3. Choduń A., Aspekty językowe derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, Szczecin 2018. [Google Scholar]
  4. Cichorska M., Pełnomocnictwo w prawie procesowym cywilnym, Warszawa 2024. [Google Scholar]
  5. Czechowski M., Niewykonywanie zawodu przez adwokata, zawieszenie wykonywania zawodu radcy prawnego, rzecznika patentowego i doradcy podatkowego a możliwość występowania we własnej sprawie sądowej w przypadkach objętych przymusem adwokacko-radcowskim, „Przegląd Sądowy” 2024, 6. [Google Scholar]
  6. Dębska H., Prawo-mocność. Teoria społeczna Pierre’a Bourdieu a przestrzenie prawa, Warszawa 2024. [Google Scholar]
  7. Eufonia i logos. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesor Marii Steffen-Batogowej oraz Profesorowi Tadeuszowi Batogowi, J. Pogonowski (red.), Poznań 1995. [Google Scholar]
  8. Gajda K., Kilka uwag o przymusie adwokacko-radcowskim, „Ius Novum” 2021, 3. [Google Scholar]
  9. Hermann M., Ustalenie rodzaju normy prawnej w rekonstrukcyjnej fazie wykładni prawa, „Państwo i Prawo” 2025, 9. [Google Scholar]
  10. Kaczyński M., Pełnomocnik z urzędu w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 2014. [Google Scholar]
  11. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 1. Art. 1–205, A. Marciniak (red.), wyd. 1, Warszawa 2019. [Google Scholar]
  12. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 1A. Art. 1–42412, A. Góra-Błaszczykowska (red.), wyd. 3, Warszawa 2020. [Google Scholar]
  13. Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, tom 1. Art. 1–366, T. Wiśniewski (red.), Warszawa 2021. [Google Scholar]
  14. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany, tom 1. Art. 1–47716, M. Manowska (red.), LEX/el. 2022. [Google Scholar]
  15. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 1. Art. 1–45816, T. Szanciło (red.), wyd. 2, Warszawa 2023. [Google Scholar]
  16. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński (red.), wyd. 13, Warszawa 2025. [Google Scholar]
  17. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, P. Rylski, A. Olaś (red.), wyd. 4, Warszawa 2025. [Google Scholar]
  18. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 1. Postępowanie rozpoznawcze. Art. 1–124, T. Ereciński (red.), wyd. 6, Warszawa 2025. [Google Scholar]
  19. Mielczarek B., Skutki występowania rzekomego pełnomocnika w procesie cywilnym, „Studia Iuridica Toruniensia” 2020, XXVII. [Google Scholar]
  20. Mularski K., Brak należytego umocowania pełnomocnika strony jako przyczyna nieważności postępowania cywilnego. Zarys problematyki na tle uchwały Sądu Najwyższego z 28 lipca 2004 r., „Radca Prawny” 2007, 2. [Google Scholar]
  21. Mularski K., Faza rekonstrukcyjna derywacyjnej koncepcji wykładni – próba krytycznej analizy, „Studia Prawa Publicznego” 2017, 3. [Google Scholar]
  22. Mularski K., O pewnej wizji dogmatyki prawa jako nauki, „Państwo i Prawo” 2018, 8. [Google Scholar]
  23. Mularski K., Bezpodstawne wzbogacenie. Przepisy (art. 405–409 k.c.), normy, instytucja, Warszawa 2024. [Google Scholar]
  24. Problemy pogranicza prawa cywilnego, R. Szczepaniak (red.), Warszawa 2022. [Google Scholar]
  25. Reforma postępowania cywilnego w świetle projektów Komisji Kodyfikacyjnej (red. K. Markiewicz), Warszawa 2011. [Google Scholar]
  26. Sołtys B., Niekonstytucyjność art. 8 ustawy o radcach prawnych, „Radca Prawny – Zeszyty Naukowe” 2019, 1. [Google Scholar]
  27. Sowiński P.K., Prawo świadka do odmowy zeznań w procesie karnym, Warszawa 2004. [Google Scholar]
  28. Ustawa o radcach prawnych. Komentarz, T. Scheffler (red.), wyd. 2, Warszawa 2022. [Google Scholar]
  29. Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959. [Google Scholar]
  30. Zieliński M., Derywacyjna koncepcja wykładni jako koncepcja zintegrowana, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2006, 3. [Google Scholar]
  31. Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B., Municzewski A., Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2009, 4. [Google Scholar]
  32. Zieliński M., Zirk-Sadowski M., Klaryfikacyjność i derywacyjność w integrowaniu polskich teorii wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2011, 2. [Google Scholar]
  33. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2017 [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Similar Articles

<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.