Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer
Językoznawstwo baner

No. 4/25 (2025)

Articles

F. Scott Fitzgerald’s unwanted child: A functionalist perspective on the Polish translation of “The Curious Case of Benjamin Button”

DOI: https://doi.org/10.25312/j.9873  [Google Scholar]
Published: 2025-12-11

Abstract

This article attempts to analyse the Polish translation of a short story, The Curious Case of Benjamin Button, by F. Scott Fitzgerald, based on the principles of functional translation theories. The skopos theory (H. Vermeer) implies that a translation should be adapted to the purpose it is intended to fulfil in the target culture. Therefore, it cannot be merely a faithful reflection of the original. The translation of The Curious Case of Benjamin Button was published in Poland in 1981, in the collection Piękność Południa i inne opowiadania. In the 1980s, the publication was culturally significant, as it expanded access to American literature and allowed Polish readers to interact with Fitzgerald’s lesser-known works. In the afterword to the collection, Michal Ronikier emphasised the autobiographical nature of Fitzgerald’s works, which is why this aspect is highlighted in the article. Ronikier’s afterword serves as a point of reference for determining possible publishing goals and identifying the inspirations and consequences of the chosen translation solutions.

 

References

  1. Bates J.M. (2013), Cenzura literatury angielskiej w Polsce Ludowej w latach 1948–1967, [in:] K. Budrowska, E. Dąbrowicz E., M. Lula (eds.), Literatura w granicach prawa (XIX–XX w.), Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, pp. 225–242. [Google Scholar]
  2. Bruccoli M.J. (2002), Some Sort of Epic Grandeur: The Life of F. Scott Fitzgerald, Columbia: University of South Carolina Press. [Google Scholar]
  3. Call for Papiers (n.d.), https://fscottfitzgeraldsociety.org/wp-content/uploads/2022/07/call-for-papers-16th-international-fitzgerald-society-conference.pdf [accessed: 2.08.2024]. [Google Scholar]
  4. Daniel A.M. (2017). Introduction, [in:] F.S Fitzgerald, I’d die for you: and other lost stories, New York: Simon & Schuster Uk, pp. 7–26. [Google Scholar]
  5. Dimitriu R. (2009), Translators’ prefaces as documentary sources for translation studies, “Perspectives”, vol. 17(3), pp. 193–206, https://www.tandfonline.com/doi/citedby/10.1080/09076760903255304?scroll=top&needAccess=true [accessed: 18.07.2025]. [Google Scholar]
  6. Drabarek B., Falkowski J., Rowińska I. (1998), Szkolny słownik motywów literackich, Warszawa: KRAM. [Google Scholar]
  7. Fitzgerald F.S. (1922), Tales of the Jazz Age, New York: Charles Scribner’s Sons. [Google Scholar]
  8. Fitzgerald F.S. (1981), Piękność południa i inne opowiadania, Warszawa: Czytelnik. [Google Scholar]
  9. Gajak-Toczek M. (2020), Starzec w ciele dziecka. Uwagi o ludzkiej egzystencji w świetle filmu Davida Finchera “Ciekawy przypadek Benjamina Buttona”, [in:] G. Różańska (ed.), Deformacja – brzydota – odmienność: literatura, język, kultura, dydaktyka, Słupsk: Uniwersytet Pomorski w Słupsku, pp. 215–234. [Google Scholar]
  10. Gaszyńska-Magiera M. (2023), Cenzura obyczajowa w PRL wobec przekładu literackiego: nieprzyzwoity Mario Vargas Llosa, “Między Oryginałem a Przekładem”, nr 29(4/62), pp. 109–123. [Google Scholar]
  11. Grzegołowska-Klarkowska H. (1986), Mechanizmy obronne osobowości, Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  12. Hatim B. (2009), Translating Text in Context, [in:] J. Munday (ed.), The Routledge Companion to Translation Studies, London & New York: Routledge, pp. 36–53. [Google Scholar]
  13. Higgins J.A. (1971), F. Scott Fitzgerald: A Study of the Stories, Jamaica, N.Y: St. John’s University Press. [Google Scholar]
  14. Jones F.R. (2009), Literary Translation, [in:] M. Baker, G. Saldanha (eds.), Routledge Encyclopedia of Translation Studies, 2nd ed., New York: Routledge, pp. 152–157. [Google Scholar]
  15. Kamińska-Chełminiak K. (2018), Cenzura w Polsce 1944–1960: Organizacja, kadry, metody pracy, Warszawa: Aspra. [Google Scholar]
  16. Kopaliński W. (1991), Słownik symboli, Warszawa: Wiedza Powszechna. [Google Scholar]
  17. Krzysztofiak M. (1999), Przekład literacki a translatologia, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM. [Google Scholar]
  18. Looby R. (2015), Censorship, Translation and English Language Fiction in People’s Poland, Leiden & Boston: Brill Rodopi. [Google Scholar]
  19. Łaziński M. (2014), Jeszcze o słowie Murzyn i o stereotypach. Po lekturze artykułu Margaret Ohii „Mechanizmy dyskryminacji rasowej w systemie języka polskiego”, “Przegląd Humanistyczny”, nr 5, pp. 127–142. [Google Scholar]
  20. Łaziński M. (2020), Opinia o słowach „Murzyn” i „Murzynka”, https://rjp.pan.pl/dokumenty-rady?view=article&id=1898:slowo-murzyn&catid=109:uncategorised [accessed: 6.09.2024]. [Google Scholar]
  21. Mazur I. (2014), Projekt ADLAB i funkcjonalizm w przekładzie – w stronę strategii audiodeskrypcyjnych,“Przekładaniec”, nr 28, pp. 11–20. [Google Scholar]
  22. Milford N. (1971), Zelda: A Biography, New York: Harper & Row. [Google Scholar]
  23. Mizener A. (1951), The Far Side of Paradise, Boston: Houghton Mifflin. [Google Scholar]
  24. Mocarz M. (2006), Typologia tekstów w kontekście zagadnień przekładowych, “Roczniki Humanistyczne”, nr LIV(6), pp. 101–109. [Google Scholar]
  25. Nord C. (2002), Manipulation and Loyalty in Functional Translation, “Translation and Power. Special Issue of Current Writing”, vol. 14(2), pp. 32–44. [Google Scholar]
  26. Olaszek J. (2015) Rewolucja powielaczy. Niezależny ruch wydawniczy w Polsce 1976–1989, Warszawa: Trzecia Strona. [Google Scholar]
  27. Paluszak-Bronka A. (2022), Dlaczego słowo Murzyn jest dziś obraźliwe? Rozważania historyka języka, “Słowo. Studia językoznawcze”, nr 13, pp. 480–491. [Google Scholar]
  28. Petry A.H. (1989), Fitzgerald’s Craft of Short Fiction: The Collected Stories, 1920–1935, London: UMI Research Press. [Google Scholar]
  29. Piotrowska M. (2021), Tłumaczenie strategiczne, [in:] M. Piotrowska (ed.), Perspektywy na przekład, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, pp. 63–89. [Google Scholar]
  30. Reber A.S., Reber E.S. (2002), Słownik psychologii, I. Kurcz, K. Skarżyńska (eds.), Warszawa: SCHOLAR. [Google Scholar]
  31. Reiss K. (2014), Translation Criticism: The Potentials and Limitations. Categories and Criteria for Translation Quality Assessment, New York: Routledge. [Google Scholar]
  32. Reiss K., Vermeer H.J. (2014), Towards a General Theory of Translational Action: Skopos Theory Explained, New York: Routledge. [Google Scholar]
  33. Ronikier M. (1981), Posłowie, [in:] Fitzgerald F.S., Piękność południa i inne opowiadania, Warszawa: Czytelnik, vol. 1, pp. 369–378. [Google Scholar]
  34. Słownik języka polskiego PWN (n.d.), https://sjp.pwn.pl [accessed: 18.07.2025]. [Google Scholar]
  35. Stanisławski J. (ed.) (1997a), Wielki słownik angielsko-polski, vol. 1, Warszawa: Wiedza Powszechna. [Google Scholar]
  36. Stanisławski J. (ed.) (1997b), Wielki słownik angielsko-polski, vol. 2, Warszawa: Wiedza Powszechna. [Google Scholar]
  37. Stępień M. (1987), Literatura po 1939 roku, [in:] M. Stępień, A. Wilkoń (eds.), Historia literatury polskiej w zarysie, vol. 2, Warszawa: PWN, pp. 161–301. [Google Scholar]
  38. Szymczak M. (ed.) (1982a), Słownik języka polskiego, vol. 2, Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  39. Szymczak M. (ed.) (1982b), Słownik języka polskiego, vol. 3, Warszawa: PWN. [Google Scholar]
  40. Tate M.J. (2007), Critical Companion to F. Scott Fitzgerald, New York: Facts On File. [Google Scholar]
  41. Tokarz B. (2017), Parateksty jako wyraz koncepcji przekładu, “Przekłady Literatur Słowiańskich”, nr 8(1), pp. 15–35, https://journals.us.edu.pl/index.php/PLS/article/view/6812?& [accessed: 27.07.2025]. [Google Scholar]
  42. Vermeer H.J. (2000), Skopos and Commission in Translational Action, [in:] L. Venuti (ed.), The Translation Studies Reader, London & New York: Routledge, pp. 221–232. [Google Scholar]

Downloads

Download data is not yet available.

Most read articles by the same author(s)

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.