Czy papież może zmienić Tradycję? O Tradycji jako zasadzie postępu w świetle teologii św. Tomasza z Akwinu


Abstrakt

Artykuł analizuje tomistyczne rozumienie Tradycji w kontekście współczesnej dyskusji teologicznej na temat zasięgu zmian proponowanych przez obecne teksty papieskie, które dla jednej strony sporu są zmianą Tradycji, a dla innej jej wiernym rozwinięciem. Przywołując XIX-wieczne rozumienie znaczenia „rozwoju Tradycji”, wykuwane przez Newmana, Möhlera czy Blondela na kanwie sporu z modernizmem, i zestawiając je z tomistycznym ujęciem, podkreśla, że wierność domaga się od teologa rozwijania tego, co przekazane w Objawieniu. Współczesne debaty odsłaniają jednak stare problemy teologiczne, w tym ultramontanizm, który dochodzi do głosu, gdy prymat biskupa Rzymu sprowadza się do strzeżenia formuł, a nie przyjmowania i oświetlania światłem Objawienia współczesności z jej problemami. Niniejszy artykuł, odwołując się do komentarzy biblijnych św. Tomasza z Akwinu do Listów św. Pawła, przybliża wizję sprawowania prymatu przez biskupa Rzymu w ujęciu tomistycznym.


Słowa kluczowe

tradycja; modernizm; ultramontanizm; akt wiary; kolegialność; Blodel; McGrath; Tomasz z Akwinu

Berry J.A., Yves Congar’s Vision of Faith, Rome 2019. [Google Scholar]

Brock S., The Light that Binds. A Study in Thomas Aquinas’s Metaphysics of Natural Law, Eugene 2020. [Google Scholar]

Horvat S., Heideggerov posljednji Bog [Heidegger's Last God], “Bogoslovska smotra” 4 (2017), pp. 745–766. [Google Scholar]

Huzarek T., Implikacje narracyjnej koncepcji tożsamości Paula Ricoeura [Implications of Paul Ricoeur’s Narrative Concept of Identity], “Studia Gdańskie” 40 (2017), pp. 189–201. [Google Scholar]

Huzarek T., Thomas Aquinas’ Theory of Knowledge through Connaturality in a Dispute on the Anthropological Principles of Liberalism by John Rawls, “Espiritu” 156 (2018), pp. 403–417. [Google Scholar]

Izquierdo C., Paradosis. Estudios sobre la Tradición, Pamplona 2006. [Google Scholar]

Kaczor C., Thomas Aquinas on the Development of Doctrine, “Theological Studies” 62 (2001), pp. 283–302. [Google Scholar]

Lubac H. de, Katolicyzm. Społeczny aspekty dogmatu [Catholicism: Social Aspects of Dogma], Kraków 1988. [Google Scholar]

McGrath A., A Scientific Theology 1: Nature, London 2001. [Google Scholar]

McGrath A., The Order of things. Exploration in Scientific Theology, Oxford 2006. [Google Scholar]

Pilarz K., Sekularyzacja sacrum i jej konsekwencje pastoralno-wychowawcze [Secularisation of the Sacrum and its Pastoral and Educational Consequences], “Teologia i Człowiek” 4 (2014), pp. 11–26. [Google Scholar]

Ratzinger J., Formalne zasady chrześcijaństwa. Szkice do teologii fundamentalnej [Formal Principles of Christianity: Sketches for Fundamental Theology], Poznań 2009. [Google Scholar]

Roszak P., The place and function of biblical citation in Thomas Aquinas’ exegesis, [in:] Reading sacred scripture with Thomas Aquinas. Hermeneutical tools, theological questions and new perspectives, P. Roszak, J. Vijgen (eds.), Turnhout 2015, pp. 115–139. [Google Scholar]

Roszak P., Analogical Understanding of Divine Causality in Thomas Aquinas, “European Journal for Philosophy of Religion” 4 (2017), pp. 133–153. [Google Scholar]

Roszak P., Odkupiciel i Przyjaciel. U podstaw chrystologii soteriologicznej św. Tomasza z Akwinu w świetle Super Psalmos [Redeemer and Friend: At the Basis of Soteriological Christology of St Thomas Aquinas in the Light of Super Psalmos], Poznań–Warszawa 2020. [Google Scholar]

Roszak P., Thomas Aquinas on mystagogy and growing in faith, [in:] Initiation and mystagogy in Thomas Aquinas: scriptual, systematic, sacramental and moral, and pastoral perspectives, H. Schoot, J. Verburgt, and J. Vijgen (eds.), Leuven–Paris–Bristol 2019, pp. 41–59. [Google Scholar]

Sesboüé B., Ewangelia i Tradycja [Gospel and Tradition], Poznań 2012. [Google Scholar]

Turner D., Thomas Aquinas. Portret [Thomas Aquinas: A Portrait], transl. M. Romanek, Poznań–Warszawa 2017. [Google Scholar]

Verweyen H., La parola definitiva di Dios. Compendio di teologia fondamentale, Brescia 2001. [Google Scholar]

Villar J.R., El Colegio Episcopal. Estructura teológica y pastoral, Madrid 2004. [Google Scholar]

Zuckerman C., Aquinas’ Conception of the Papal Primacy in Ecclesiatical Government, “Archives d’histoire doctrinale et littéraire du Moyen Age” 40 (1973), pp. 97–134. [Google Scholar]

Opublikowane
2021-06-05


Dział
Teologia systematyczna

Udostępnij

Roszak, P. (2021). Czy papież może zmienić Tradycję? O Tradycji jako zasadzie postępu w świetle teologii św. Tomasza z Akwinu. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 29(1), 251-267. https://doi.org/10.34839/wpt.2021.29.1.251-267

Piotr Roszak  piotrroszak@umk.pl
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polska  Polska
https://orcid.org/0000-0002-2723-2667

Piotr Roszak (rev. dr hab.) – professor at the Nicolaus Copernicus University in Toruń and the University of Navarra in Pamplona; member of the Pontifical Academy of St Thomas Aquinas, founder and editor-in-chief of the magazine “Scientia et Fides” and the publishing series “Scholastica Thoruniensia.” In his research work he deals with biblical Thomism, religion-science relations, Spanish-Mozarabic liturgy and the phenomenon of Camino de Santiago.