Abstract
Artykuł podejmuje problem przedstawialności Boga w prawosławiu, analizując go w perspektywie sporów ikonoklastycznych, soborowej ikonodulii oraz staroobrzędowej hermeneutyki obrazu. Autor ukazuje, że spór o ikonę nie dotyczy estetyki, lecz ma charakter dogmatyczno-eklezjologiczny, wyrastający z napięcia między biblijną apofatyką a chrystologiczną widzialnością Wcielenia. Na podstawie akt Soboru Nicejskiego II przedstawiona zostaje ontologiczna koncepcja obrazu, oparta na relacji między hipostazą a jej widzialnym przedstawieniem. W konfrontacji z nią ukazana zostaje staroobrzędowa genealogia formy, w której prawdziwość ikony wynika nie z relacji do prototypu, lecz z wierności tradycji przodków. Artykuł bada także współczesną recepcję teologii obrazu, wskazując, że hermeneutyka ikony w XXI wieku rozwija się w napięciu między dogmatem Wcielenia a historyczną pamięcią formy. Wnioskiem pracy jest stwierdzenie, że prawosławna teologia obrazu stanowi dynamiczne pole, w którym spotykają się ontologia, liturgia i tradycja, a granice przedstawialności Boga wynikają nie z ograniczeń sztuki, lecz z tajemnicy Wcielenia.
Literaturhinweise
- Acta Concilii Nicaeni II, in: The Seven Ecumenical Councils of the Undivided Church, ed. Henry R. Percival, w: Nicene and Post-Nicene Fathers, Second Series, vol. 14, ed. Philip Schaff and Henry Wace. Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company 1956. [Google Scholar]
- Avvakum, Житие протопопа Аввакума, им самим написанное, Иркутск: Восточно-Сибирское книжное издательство 1979. [Google Scholar]
- Avvakum, Žitie protopopa Avvakuma, im samim napisannoe, Irkutsk: Vostočno-Sibirskoe knižnoe izdatel’stvo 1979. [Google Scholar]
- Brubaker Leslie, Haldon John, Byzantium in the Iconoclast Era, c. 680-850: A History. Cambridge: Cambridge University Press 2011. [Google Scholar]
- Golynets, G. V. (red.). Nev’janskaja ikona. Ekaterinburg: Bank kul’turnoj informacii 1997. [Google Scholar]
- Ioannes Damascenus, Contra imaginum calumniatores orationes tres, In: Patrologiae cursus completus. Series Graeca, ed. Jacques-Paul Migne, vol. 94. Paris: Imprimerie Catholique 1864. [Google Scholar]
- Itkina, E. I. (red.), Русский рисованный лубок XVII–XIX веков, Москва: Изобразительное искусство 1992. [Google Scholar]
- Krause Karin, Divine Inspiration in Byzantium, Cambridge: Cambridge University Press 2022. [Google Scholar]
- Nečajeva Galina, Vetkovskaja ikona, Minsk 2002. [Google Scholar]
- Pentcheva Bissera V, Hagia Sophia: Sound, Space and Spirit in Byzantium, University Park, PA: Pennsylvania State University Press 2020. [Google Scholar]
- Pseudo-Dionysius Areopagita, De mystica theologia, In: Patrologiae cursus completus. Series Graeca, ed. Jacques-Paul Migne, vol. 3. Paris: Imprimerie Catholique 1857. [Google Scholar]
- Pseudo-Dionysius Areopagita, De divinis nominibus, In: Patrologiae cursus completus. Series Graeca, ed. Jacques-Paul Migne, vol. 3. Paris: Imprimerie Catholique 1857. [Google Scholar]
- Sulikowska-Bełczowska Aleksandra, “The Cult of Old Believers’ Domestic Icons and the Beginning of Old Belief in Russia in the 17th-18th Centuries.” Religions 10 (2019): 574. [Google Scholar]
- Поморские ответы: напечатаны с подлинника, Москва: Типография П. П. Рябушинского 1911. [Google Scholar]
- Пустозерская проза, Ред. В. М. Живов, М. Б. Плюханова, Москва: Московский рабочий 1989. [Google Scholar]
Downloads
Keine Nutzungsdaten vorhanden.
