Zur Hauptnavigation springen Zum Inhalt springen Zur Fußzeile springen

Bd. 83 (1995): Nasza Przeszłość

Artykuły

Polichromia w rzeźbie i architekturze polskich kościołów cysterskich okresu średniowiecza

  • Maria Poksińska
DOI: https://doi.org/10.52204/np.1995.83.341-359  [Google Scholar]
Veröffentlicht: 1995-06-30

Abstract

Artykuł stanowi przegląd polichromowanej rzeźby architektonicznej w polskich kościołach cystersów w Jędrzejowie, Sulejowie, Wąchocku, Koprzywnicy, Mogile, Trzebnicy i Rudach Raciborskich. Polichromia romańska we wszystkich tych kościołach opierała się na trzech podstawowych kolorach: czerwonym, białym i czarnym. Analizy laboratoryjne polichromii, rzeźb i detali architektonicznych z Trzebnicy, Sulejowa i Łekna zaowocowały poszerzeniem i weryfikacją wiedzy na temat polichromii fazy najwcześniejszej i późniejszych. Pierwotnym, podstawowym kolorem wnętrz opactwa w Trzebnicy był kolor czerwony. Został rozłożony, zachowując wartość, na polerowanych na biało kamiennych powierzchniach, plamy ciemnej czerwieni nałożone na warstwę jasnej czerwieni pozwoliły malarzowi uzyskać efekty światła i cienia. Zastosowano pigmenty typowe dla tamtych czasów: cynobrowy, miniowy i czerwień żelazowa. Czerwień czasami mieszano z ochrą. Zieleń i błękit można odnaleźć dopiero w późniejszych przemalowaniach. Analizy polichromii zworników, sklepień i filarów sulejowskiego kościoła ujawniły ślady bieli (kreda), czerni (włókno roślinne) i czerwieni (minia). Analizy laboratoryjne średniowiecznej kamieniarki w Łeknie wykazały natomiast obecność żółci i czerwieni w dwóch odcieniach na wierzchu białego podłoża kredowego. Wyniki dotychczas przeprowadzonych studiów przypadków nie pozwalają jednak na generalizowanie na temat polichromii kościołów cystersów w całej Polsce. Wszelkie tego typu uogólnienia musiałyby być poprzedzone badaniami w innych miejscach.

Literaturhinweise

  1. Domasłowski J., Znaczenie klasztorów cysterskich dla średniowiecznej sztuki Pomorza Wschodniego, w: Cystersi w kulturze. [Google Scholar]
  2. Frycz J., Uwagi o kolorystyce wnętrz gotyckich, w: Podług nieba i zwyczaju polskiego. Studia z historii architektury, sztuki i kultury ofiarowane Adamowi Miłobędzkiemu, Warszawa 1988. [Google Scholar]
  3. Hütter E., Magirius H. , Der Wechselburger Lettner. Forschungen und Denkmalpflege, Weimar 1983. [Google Scholar]
  4. Małachowicz E., Faktura i polichromia architektoniczna średniowiecznych wnętrz ceglanych na Śląsku, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki” t. 10:1965. [Google Scholar]
  5. Poksińska M., Polichromia romańskiej i wczesnogotyckiej rzeźby architektonicznej. Zespół rzeźby trzebnickiej, Toruń 1993. [Google Scholar]
  6. Poksińska M., Wyniki badań polichromii na elementach kamiennych nawy północnej i południowej w kościele o.o. Cystersów w Sulejowie, mps, UMK, Toruń1993. [Google Scholar]
  7. Świechowski Z., Die Skulpturen Klosterkirche in Trebnitz und ihre Beziehung zu Bamberg. Festchrift fiir Peter Bloch, Mainz 1990. [Google Scholar]

Downloads

Keine Nutzungsdaten vorhanden.