Bogactwo jako hojność dawania. Analiza lingwistyczno-teologiczna 1Tm 6,17-19


Abstrakt

Autor artykułu przedstawia analizę lingwistyczno-teologiczną tekstu 1Tm 6,17-19, który jest swego rodzaju „instrukcją” autora Listu na temat postawy chrześcijanin wobec bogactwa. Każdy z trzech wierszy analizowany jest oddzielnie. Autor artykułu zwraca uwagę na fakt, że posiadane bogactwo materialne stanowi dar Boga dla człowieka, uwidaczniający się w potrójnej odpowiedzialności: przed samym sobą, przed społeczeństwem oraz przed Bogiem. Analizowany tekst podkreśla dwa główne elementy bogactwa, wyrażone przez przymiotniki εὐμετάδοτος (hojność ponad miarę) oraz κοινωνικός (społeczny wymiar bogactwa). Bożym zamiarem udzielania człowiekowi dóbr materialnych (bogactwa) jest przede wszystkim czynienie dobra względem innych, także poprzez hojne dzielenie się z innymi swoją majętnością. Na bogactwo winniśmy patrzeć z perspektywy eschatologicznej, która wpływać powinna na teraźniejsze postawy ludzi bogatych. Bogaty człowiek winien pokładać swoją nadzieję nie w tym, co ulotne i tymczasowe, ale w Bogu, który jest trwały i wieczny. To On stanowi źródło wszelkiej obfitości i bogactwa. Bogaci chrześcijanie powinni naśladować Boga w Jego uniwersalnej postawie dzielenia się ze wszystkimi.


Słowa kluczowe

bogactwo; Pierwszy List do Tymoteusza; Paweł Apostoł; hojność; czynienie dobra; solidarność; etyka

Bauer W., Griechisch-Deutsches Wörterbuch zu den Schriften des Neuen Testaments und der übrigen urchristlichen Literatur, Berlin–New York 1971. [Google Scholar]

Bénétreau S., La richesse selon 1 Timothée. 6, 6-10 et 6, 17-19, „Études théologiques et religieuses” 83 (2008), nr 1, s. 49–60. [Google Scholar]

Bernard J.H., The Pastoral Epistles with Introduction and Notes, Cambridge 1899. [Google Scholar]

Biblia to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Warszawa 1975. [Google Scholar]

Blass F., Debrunner A., Grammatik des neutestamentlischen Griechisch, Göttingen 1984. [Google Scholar]

Danker F.W., The Concise Greek-English Lexicon of the New Testament, Chicago 2009. [Google Scholar]

Dibelius M., Conzelmann H., The Pastoral Epistles. A Commentary on the Pastoral Epistles, seria: Hermeneia, Philadelphia 1972. [Google Scholar]

Dschulnigg P., Warnung vor Reichtum und Ermahnung der Reichen 1 Tim 6,6-10.17-19 im Rahmen des Schlußteils 6,3-21, „Biblische Zeitschrift” 37 (1993), nr 1, s. 60–77. [Google Scholar]

Hałas S., Chciwość pieniędzy korzeniem wszelkiego zła według 1 Tm 6, 9–10, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 40 (1987), nr 4, s. 297–305. [Google Scholar]

Haręzga S., Pierwszy i Drugi List do Tymoteusza. List do Tytusa. Wstęp. Przekład z oryginału. Komentarz, seria: Nowy Komentarz Biblijny. Nowy Testament 14, Częstochowa 2018. [Google Scholar]

Hauck F., Kasch W., πλοῦτος, [w:] Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament, G. Kittel, O. Baumernfeind, G. Friedrich (Hg.), t. 6, Stuttgart 1959, s. 316–330. [Google Scholar]

Hoag G.G., Wealth in Ancient Ephesus and the First Letter to Timothy: Fresh Insights from Ephesiaca by Xenophon of Ephesus, seria: Bulletin for Biblical Research Supplement 11, Winona Lake 2015. [Google Scholar]

Iovino P., Lettere a Timoteo. Lettera a Tito, seria: I Libri Biblici. Nouovo Testamento 15, Milano 2005. [Google Scholar]

Kidd R.M., Wealth and Beneficence in the Pastoral Epistles: A „Bourgeois” Form of Early Christianity?, seria: Society of Biblical Literature Dissertation Series 122, Atlanta 1990. [Google Scholar]

Knight G.W. III, The Pastoral Epistles, seria: The New International Greek Testament Commentary, Grand Rapids 2013. [Google Scholar]

Koehler L., Baumgartner W., Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, t. 2: Słownik hebrajsko-polski. Słownik aramejsko-polski, tłum. K. Madej, seria: Prymasowska Seria Biblijna 30, Warszawa 2013. [Google Scholar]

Malherbe A.J., Godliness, Self-Sufficiency, Greed, and the Enjoyment of Wealth. 1 Timothy 6:3-19: Part I, „Novum Testamentum” 52 (2010), nr 4, s. 376–405. [Google Scholar]

Malherbe A.J., Godliness, Self-Sufficiency, Greed, and the Enjoyment of Wealth. 1 Timothy 6:3-19: Part II, „Novum Testamentum” 53 (2011), nr 1, s. 73–96. [Google Scholar]

Morgan T., Popular Morality in The Early Roman Empire, Cambridge 2007. [Google Scholar]

Morgenthaler R., Statistik des neutestamentlichen Wortschatzes, Zürich 1958. [Google Scholar]

Mounce W.D., Pastoral Epistles, seria: Word Biblical Commentary 46, Nashville 2000. [Google Scholar]

Neuhaus R.J., Bogactwo i beztroska: być bogatym, bogactwo tworzyć, [w:] Etyka kapitalizmu, P.L. Berger (red.), tłum. H. Woźniakowski, Kraków 1994, s. 171–190. [Google Scholar]

Neumann N., Kein Gewinn = Gewinn. Die kynisch geprägte Struktur der Argumentation in 1 Tim 6:3-12, „Novum Testamentem” 51 (2009), nr 2, s. 127–147. [Google Scholar]

Noegel S.B., Paronomasia, [w:] Encyclopedia of Hebrew Language and Linguistics, t. 3, G. Khan (ed.), Leiden–Boston 2013, s. 24–29. [Google Scholar]

Novum Testamentum Graece, E. Nestle, E. Nestle, B. Aland, K. Aland, J. Karavidopoulos, C.M. Martini, B.M. Metzger (eds.), Stuttgart 2012. [Google Scholar]

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 2002. [Google Scholar]

Piwowar A., Składnia języka greckiego Nowego Testamentu, Lublin 2017. [Google Scholar]

Popowski R., Struktura semantyczna neologizmów w listach Pawła z Tarsu, Lublin 1978. [Google Scholar]

Popowski R., Wielki słownik grecko-polski Nowego Testamentu wydanie z pełną lokalizacją greckich haseł, kluczem polsko-greckim oraz indeksem form czasownikowych, seria: Prymasowska Seria Biblijna 3, Warszawa 1994. [Google Scholar]

Rad G. von, Teologia Starego Testamentu, tłum. B. Widła, Warszawa 1986. [Google Scholar]

Sheldon M.E., The Apostle Paul’s Theology of Good Works, with Special Emphasis on 1 Timothy 6:17–19, Southeastern Baptist Theological Seminary, Wake Forest 2012 (niepublikowana praca doktorska). [Google Scholar]

Słownik symboliki biblijnej. Obrazy, symbole, motywy, metafory, figury stylistyczne i gatunki literackie w Piśmie Świętym, L. Ryken, J.C. Wilhoit, T. Longman III (red.), tłum. Z. Kościuk, seria: Prymasowska Seria Biblijna 20, Warszawa 1996. [Google Scholar]

Słownik grecko-polski, t. 1: Α–Δ, Z. Abramowiczówna (red.), Warszawa 1958. [Google Scholar]

Słownik grecko-polski, t. 2: Ε–Κ, Z. Abramowiczówna (red.), Warszawa 1960. [Google Scholar]

Słownik grecko-polski, t. 3: Λ–Π, Z. Abramowiczówna (red.), Warszawa 1962. [Google Scholar]

Słownik grecko-polski, t. 4: P–Ω, Z. Abramowiczówna (red.), Warszawa 1965. [Google Scholar]

Stępień J., Listy do Tesaloniczan i pasterskie. Wstęp – Przekład z oryginału – Komentarz, seria: Pismo Święte Nowego Testamentu 11, Poznań 1979. [Google Scholar]

Strong J., Grecko-polski słownik Stronga z lokalizacją słów greckich i kodami Popowskiego, tłum. A. Czwojdrak, seria: Prymasowska Seria Biblijna 42, Warszawa 2015. [Google Scholar]

Tomczyk D., Φιλαργυρία – czy jedyny korzeń wszelkiego zła? Analiza 1 Tm 6,10a, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 73 (2020), nr 1, s. 5–23. [Google Scholar]

Towner P.H., The Letters to Timothy and Titus, seria: The New International Commentary on the New Testament, Grand Rapids 2006. [Google Scholar]

Trebilco P., The Early Christians in Ephesus from Paul to Ignatius, seria: Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament 166, Tübingen 2014. [Google Scholar]

Verlyn V. de, Krell K.R., Paul and Money: A Biblical and Theological Analysis of the Apostle’s Teachings and Practices, Grand Rapids 2015. [Google Scholar]

Wilk J., Jak właściwie korzystać z bogactw materialnych? Rady dla ludzi bogatych zawarte w 1 Tm 6,17-19, [w:] Sprawiedliwość i miłość społeczna. Refleksja interdyscyplinarna w 90-lecie (Archi)diecezji Katowickiej, A. Wuwer (red.), Katowice 2015, s. 160–174. [Google Scholar]

Wilk J., Listy pasterskie. Pierwszy List do Tymoteusza. Drugi List do Tymoteusza. List do Tytusa, seria: Biblia Impulsy. Nowy Testament 14, Katowice 2018. [Google Scholar]

Zehr P.M., 1 & 2 Timothy. Titus, seria: Believers Church Bible Commentary, Scottdale 2010. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2021-06-05


Dział
Biblistyka

Udostępnij

Tomczyk, D. (2021). Bogactwo jako hojność dawania. Analiza lingwistyczno-teologiczna 1Tm 6,17-19. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 29(1), 71-93. https://doi.org/10.34839/wpt.2021.29.1.71-93

Dominik Tomczyk  dt@dominiktomczyk.com
Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, Polska  Polska
https://orcid.org/0000-0003-0023-9153

Dominik Tomczyk (dr) – doktor teologii w zakresie teologii biblijnej. Obronił pracę doktorską ὁ ἀπόστολος a τὸ χάρισμα w Corpus Paulinum na Wydziale Teologicznym Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Obszary badań naukowych: pojęcie apostolatu i charyzmatów w Listach Pawła oraz zagadnienie pentekostalizmu.