Rola Jana Muskaty, archidiakona łęczyckiego, w wielkim sporze biskupa Tomasza II z Henrykiem IV Probusem


Abstrakt

The Middle Ages in Silesia is a time of great dispute between the bishop and the prince, church – political and legal disputes, which liberated the church from the power of the prince. One of these disputes was between Bishop Thomas II (the second) and the Duke Henry IV (the fourth) Probus. In these big disputes were involved not only the main representatives of power, but also a lot of people from modern elites, as ecclesiastical and secular as well. This article aims to present one of the person, who influenced the course of the dispute – canon and later bishop of Cracow John Muskata. This study is the discovery of an important thread in the history of the medieval church in Silesia. For many years the historians were interested in the person of John Muskata and his ability to be a good negotiator and objective peacemaker. Was he like that in a dispute between Bishop Thomas and Prince Henry of Wroclaw? I think so. He showed in practice his art of mediation, as he repeatedly changed the front and by each of the quarrelled parties he was received with open arms, especially when it appeared a hope for a peaceful compromise. His diplomatic skills appreciated already during his studies in Bologna Bishop Thomas, who admired his ability to win big curial figures for his personal gain. For the Muskata himself the controversy and his presence in it, was the cognitive field of contemporary polish reality on the peak of power. These silesian experiences gained at the beginning of his career, the papal service, as collector of Peter’s pence, had a significant impact on his further course of life. This was reflected in his work as Ordinary of Cracow and in conflict with Władysław Łokietek.


Słowa kluczowe

walka biskupa z księciem; biskup wrocławski; immunitet prawny; biskup krakowski

Abraham W., Sprawa Muskaty, „Rozprawy Akademii Umiejętności”, 30 (1894), s.124–138. [Google Scholar]
Analecta Vaticana 1202–1366, [w:] Monumenta Poloniae Vaticana, t. 3, red. J. Ptaśnik, Kraków 1914. [Google Scholar]
Balzer O., Królestwo polskie 1295–1370, t. 1, Lwów 1919. [Google Scholar]
Bullarium Poloniae, t. 1, J. Sułkowska–Kuraś, red. S. Kuraś, Rzym 1982. [Google Scholar]
Chartularium Studii Bononiensis, Documenti, vol. 8, Bologna 1927. [Google Scholar]
Chartularium Studii Bononiesis, Documenti, vol. 10, Bologna 1936. [Google Scholar]
Długosz J., Liber Beneficiorum diocesis Cracoviensis, t. 2, red. A. Przezdziecki, Kraków 1863. [Google Scholar]
Historia chrześcijaństwa, Ekspansja Kościoła rzymskiego 1054–1274, t. 5, red. A. Vauchez, Warszawa 2001. [Google Scholar]
Karasiewicz W., Jakób II Świnka, arcybiskup gnieźnieński 1283–1314, Poznań 1948. [Google Scholar]
Katalogi biskupów krakowskich, t. 10, cz. 2, red. J. Szymański, Warszawa 1974. [Google Scholar]
Kodeks dyplomatyczny katedry krakowskiej S. Wacława, t. 1 (1166–1366), [w:] Monumenta Medii Aevi Historica Res Gestas Poloniae Illustrantia, red. F. Piekosiński, Kraków 1874. [Google Scholar]
Kozłowska–Budkowa, Przy¬czynki do życiorysu Jana Muskaty, [w:] Ars Historica. Prace z dziejów powszechnych i Polski, red. M. Biskup, Poznań 1976, s .445–453. [Google Scholar]
Lexikon des Mittelalters, bd. 4, hrsg. R–H Bautier, Stuttgart–Weimar 1999. [Google Scholar]
Maciejowski M., Orientacje polityczne biskupów metropolii gnieźnieńskiej 1283¬1320, Kraków 2007. [Google Scholar]
Matusik L., Próba spojrzenia na postawę polityczną środowiska wrocławskich kanoników regularnych w średniowieczu, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Historia” 23 (1974), s. 45–66. [Google Scholar]
Pietras T., Krwawy wilk z pastorałem”. Biskup krakowski Jan zwany Muskatą, Warszawa 2001. [Google Scholar]
Pietras T., W kwestii pochodzenia biskupa krakowskiego Jana Muskaty, „Acta Universitatis Lodiensis”, 72 (2001), s. 5–25. [Google Scholar]
Pfitzner J., Besiedlungs Verfassungs – und Verwaltungsgeschichte des Breslauer Bistumslandes, bd. 1, Reichenberg 1926. [Google Scholar]
Pfotenhauer P., Schlesier auf der Universität Bologna, „Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Altertum Schlesien” 28 (1894), s. 433–446. [Google Scholar]
Regesten zur schlesisches Geschichte Namens des Vereins fur Geschichte und Alterthum Schlesiens, hrsg. C. Gmnhagen, [w:] Codex Diplomaticus Silesiae, bd. 8, hrsg. Vereine für Geschichte und Alterthum Schlesiens Breslau 1898, nr 3606. [Google Scholar]
Samulski R., Untersuchungen Uber die personliche Zusammensetzung des Breslauer Domkapitels im Mittelalter bis zum Tode des Bischofs Nanker (1341), bd.1, Weimar 1940. [Google Scholar]
Schlesisches Urkundenbuch, bd. 4, 1291–1300, hrsg. von W. Irgang unter Mitarbeit von D. Schadewaldt, Köln–Weimar–Wien 1998. [Google Scholar]
Semkowicz W., Nieznany testament Tomasza II biskupa wrocławskiego (1270–1292), „Collectanea Theologica”, 17 (1936), s. 263–272. [Google Scholar]
Silnicki T., Dzieje i ustrój Kościoła katolickiego na Śląsku do końca XIV wieku, Warszawa 1953. [Google Scholar]
Silnicki T, Gołąb K., Arcybiskup Jakub Świnka i jego epoka, Warszawa 1956. [Google Scholar]
Stenzel G.A., Urkunden zur Geschichte des Bistums Breslau im Mittelalter, Breslau 1845. [Google Scholar]
Wyrozumski J., Jan Muskata, [w:] Polski Słownik Biograficzny, red. Z. Morsztyn, T. Niemirycz, t. 22 (1977), s. 291–295. [Google Scholar]
Zajączkowski S., Początki kolegiaty łęczyckiej. Przyczynek do dziejów osadnictwa ziemi łęczyckiej, „Roczniki Historyczne” 24 (1958), s. 145–176. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2019-12-02


Dział
Historia Kościoła

Udostępnij

Jerzak, N. (2019). Rola Jana Muskaty, archidiakona łęczyckiego, w wielkim sporze biskupa Tomasza II z Henrykiem IV Probusem. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 23(2), 203-216. https://doi.org/10.34839/wpt.2015.23.2.203-216

Norbert Jerzak  ks.norbert.jerzak@archidiecezja.wroc.pl
Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu  Polska
https://orcid.org/0000-0002-2232-4327

Ks. Norbert Jerzak (dr hab.) – urodził się w 1974 r. w Bogatyni. W maju 1999 r. obronił pracę magisterską z historii Kościoła. W czasie pracy duszpasterskiej odbył studia doktoranckie na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu, zwieńczone rozprawą doktorską pod kierunkiem ks. prof. dr hab. Mieczysława Koguta pt. Życie religijne wiernych parafii Kąty Wrocławskie w latach 1653–1945. Został zatrudniony jako adiunkt na Papieskim Wydziale Teologicznym w Instytucie Historii Kościoła. Zainteresowania naukowe koncentrują się wokół działalności duszpasterskiej na Śląsku w czasach nowożytnych. Najważniejsze publikacje książkowe to: SULIKÓW. Historia katolickiej i ewangelickiej parafii, wydana w 2011 r. oraz praca habilitacyjna Duszpasterstwo parafialne w archiprezbiteracie bogacickim w latach 1749–1924 wydana w 2011 r. Tytuł doktora habilitowanego uzyskał w listopadzie 2011 r.






Inne teksty tego samego autora